نفت دریای شمال

بدضعیفمتوسطخوبعالی (5٫00 از 5)
Loading...

 

نفت دریای شمال مخلوطی از هیدروکربن ها، شامل نفتخام و گاز طبیعی است که از ذخائر موجود در زیر دریای شمال تولید می شود. در صنعت نفت وقتی سخن از “دریای شمال” بمیان می آید منظور دریای نروژ و مناطقی است که  ” غرب شتلند”، “سواحل اقیانوس آرام” یا ” حاشیه های اقیانوس آرام” را در بر می گیرند ، که این مناطق از نظر جغرافیائی جزء دریای شمال محسوب نمی شوند.  گرچه امروزه برای قیمت گذاری نفت ازنفتخام برنت بعنوان قیمت پایه استفاده می شود اما درحال حاضر قرار دادهای این منطقه مربوط به نفت میادین موجود در بخش شمالی دریای شمال است.

تاریخچه

1851 تا 1963

استخراج نفت بصورت تجاری از سواحل دریای شمال به سال 1851 باز می گردد. در آن زمان شخصی بنام جیمز یانگ اقدام به جداسازی نفت موجود در ماسه های نفتی واقع در دره میدلند نمود. این دره در اسکاتلند قرار دارد. نفت اولین بار در حاشیه آلمانی این دریا در میدان نقتی ویتز در حوالی هانوور در سال 1859 کشف گردید. بدنبال کشف نفت در این میدان 70 میدان نفتی دیگر در این منطقه کشف گردید و تولید نفت از تمام این میادین به 1340 مترمکعب (8400 بشکه) در روز رسید.

گاز بصورت اتفاقی در سال 1910 در یک چاه آب کشف شد. پس از آن در مناطق دیگر آلمان نیز کشف گردید. بریتیش پترولیوم در سال 1938 موفق به کشف ذخائر گاز در طاقدیس های اسکدایل (Eskdale)  گردید و د رسال 1939 دست به اکتشاف نفت بصورت تجاری در صخره های اکرینگ (Eakring) در ناتینگهام شایر زد. اکتشاف نفت در سایر مناطق ایست میدلند باعث شد تا تولید نفت به 400 مترمکعب (2500 بشکه) در روز برسد. موج دوم اکتشاف از سال 1953 تا 1961 به کشف 10 میدان کوچک در منطقه گینسبرو (Gainsborough) منجر گردید.

در کنگره جهانی نفت که در سال 1938 در لاهه برگزار گردید برای اولین بار اکتشاف نفت در منطقه دمینت (De Mient) واقع در هلند اعلام گردید. بدنبال آن یکی از شرکت های وابسته به شرکت رویال داچ شل در سال 1943 در یکی از دهات هلند در نزدیک مرز آلمان موفق به کشف نفت گردید. اولین چاه اکتشافی در سال 1952 در ایالت گرونیگن (Groningen) حفر گردید. گرچه این چاه دارای آب بود اما برای اولین بار از لایه های تحتانی ماسه ای روتلیگد (Rotligede)  که ذخائر اصلی میادین گاز در جنوب دریای شمال می باشند عبور کرد. چاهی موسوم به تن بوئر (Ten Boer) در منطقه زشتاین (Zechtein) بدلائل فنی نتوانست به عمق تعیین شده برسد اما به حداقلی از تولید دست یافت. چاه دیگری بنام اسلوچترن – 1 (Slochteren- 1) در سال 1959 در روتلینگد به گاز رسید. با اینحال این منطقه که بعدا” به میدان نفتی گرونیگن شهرت یافت تا سال 1963 مورد توجه قرار نگرفت. میزان ذخائر این منطقه در حال حاضر 2700 کیلومترمکعب برآورد می شود. انتظار می رود ذخائر کوچکتر دیگری در غرب گرونینگن موجود باشد.

 از 1964 تا کنون

قانون اکتشاف و استخراج نفت در بریتانیا در ماه می سال 1964 به اجرا درآمد. بدنبال اجرای این قانون در همان سال اولین لرزه نگاری اکتشافی انجام و نخستین چاه اکتشافی حفر گردید. دومین چاه اکتشافی در میانه دریای شمال نیز به نتیجه نرسید. اما دکل حفاری شرکت بریتیش پترولیوم بنام سی جم (Sea Gem) در ماه سپتامبر سال 1965 در میــــــدان وست سول(West Soul) به گاز رسید. جشن و شادی این اکتشاف زیاد دوام نیاورد زیرا هنگام خارج کردن دکل حفاری سی جم از منطقه چاه اکتشافی بخشی از دکل در دریا فروریخت و در غرق شد . در اثر این حادثه 13 تن از خدمه آن جان باختند. تا سال 1966 سه میدان بزرگ دیگر به نام لمان بنک، ایندفاتیگابل و هیوات (Leman Bank, Indefatigable and Hewatt) کشف شد. اما شرکت های انگلیسی منافع خود را بدلیل ممنوعیت صدور گاز و پائین بودن قیمت خرید گاز توسط شرکت گاز انگلیس از دست دادند.میدان وست سول در ماه می سال 1967 به بهره برداری رسید. تصویب قوانین مربوط به اعطاء مجوز در آلمان تا سال 1967 بطول انجامید.

در دسامبر سال 1969 با کشف میدان ایکوفیسک (Ekofisk) در آب های نروژ واقع در بخش مرکزی دریای شمال توسط شرکت فیلیپس پترولیوم اوضاع تغییر کرد. در همان ماه شرکت آموکو موفق به کشف میدان مونت رز (Montrose) در 217 کیلومتری شرق آبردین گردید. بریتیش پترولیوم در سال 1965 امتیازهای متعددی دریافت نمود اما در استفاده از آن ها مردد بود. کشف میدان ایکوفسک باعث ترغیب این شرکت به حفاری های بیشتر در سال 1970 گردید. این حفاری ها به کشف میدان عظیم فورتیز در اکتبر سال 1970 منجر شد. سال بعد شرکت شل اکسپرو (Shell Expro) موفق به کشف میدان نفتی عظیم برنت در بخش شمالی دریای شمال واقع در شرق شتلند در اسکاتلند شد. تولید نفت از میدان آرگیل (که اکنون آردمور نامیده می شود) در ماه ژوئن سال 1975 آغاز گردید. بدنبال آن تولید از میدان فورتیز در ماه نوامبر همان سال شروع شد.

بحران نفتی سال 1973 باعث چهار برابر شدن قیمت نفت شد و بحران سال 1979 (برای دومین بار) به سه برابر شدن قیمت نفت منجر گردید.

حفاری در دریای شمال بعلت شرائط نامساعد جوی بسیار خطرناک است و تاکنون جان بسیاری از انسان ها را گرفته است. این شرائط باعث شده تا استخراج نفت نیز بسیار هزینه بر باشد و گران تمام شود. هزینه بهبود روش ها وتوسعه تکنولوژی های جدید بمنظور بالا بردن و ایمن سازی استخراج نفت تا سال های 1980 در دریای شمال از هزینه ناسا برای فرود آوردن انسان در کره ماه بیشتر شد. عملیات اکتشاف، ارزیابی و استخراج نفت  از دریای شمال همواره به گونه ای بوده که مرزهای تکنولوژی را درنوردیده است. در این عملیات از روش های لرزه نگاری دو بعدی و بدنبال آن سه بعدی و چهار بعدی گرفته تا تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از سوپرکامپیوترها بهره گیری شده است.

بزرگترین میدانی که طی 25 سال گذشته کشف شده بوزارد (Buzzard) نام دارد. این میدان با ذخائری معادل 400 میلیون بشکه نفت و میانگین تولید 28600 تا 30200 مترمکعب در روزدر سال 2001 در آب های اسکاتلند کشف گردید.

بزرگترین میدان نفتی که در پنج سال گذشته در آب های نروژ واقع در دریای شمال کشف شده است میدان نفتی سوردراپ (Sverdrup) نام دارد. این میدان در سال 2010 کشف گردید. کل ذخائر این میدان بین 7/1 تا 3/3 میلیارد بشکه تخمین زده می شود. انتظار می رود تولید این میدان 120000 تا 200000 بشکه در روز باشد که از سال 2018 شروع خواهد شد. میدان سوردراپ بزرگترین میدانی است که تا بحال در آب های فلات قاره نروژ کشف شده است.

اعطاء امتیاز

بدنبال انعقاد میثاق آب های فلات قاره در سال 1958 و پس از رفع اختلافات مربوط به حقوق اکتشاف منابع طبیعی  و تعیین مرزهای ملی قانون مناطق ویژه اقتصادی در دریای شمال به تصویب رسید. پنج کشوردر تولید نفت دریای شمال سهیم می باشند. تمام این کشورها از رژیم مالیاتی و قوانین حق الامتیاز پیروی می کنند. طرف های ذینفع از قانون خط میانی که در سال های 1960 مورد توافق قرار گرفت پیروی می کنند.

 بریتانیا- وزارت انرژی و تغییرات آب و هوا (DECC)  که قبلا” وزارت تجارت و صنعت نامیده می شد وظیفه صدور امتیاز ها را در این کشوربعهده دارد. آب های فلات قاره بریتانیا در مناطقی بطول و عرض یک درجه جغرافیائی تقسیم بندی شده است. هرمنطقه نیز به نوبه خود به 30 بلوک تقسیم شده که طول و عرض هر بلوک 12 و 10 دقیقه می باشد. برخی از بلوک ها به بخش های کوچکتری تقسیم شده اند . دولت انگلیس این امتیازها را بطور سنتی بصورت دوره ای یا سالانه صادر می کند. بلوک ها بر اساس برنامه کاری مندرج در اوراق مناقصه واگذار می شوند. دولت انگلیس شرکت های تازه وارد به آب های فلات قاره این کشور را از نظر حقوقی و نحوه فعالیت مورد ارزیابی قرار می دهد و امتیاز شرکت های غیر فعال را لغو می نماید.

نروژ- امتیازات نفت در این کشــــور توســـــــــــــــــــــــــط هیئت مدیره نفت نروژ (Norwegian Petroleum Directorate, NPD) اعطاء می شود. آب های فلات قاره نروژ نیز به قطعاتی درجه بندی شده اند. اندازه این بلوک ها نسبت به انگلیس بزرگتر می باشند. عرض این بلوک ها 15 دقیقه و طول آن ها 20 دقیقه و هر قطعه شامل 12 بلوک است. در این کشورنیز مانند انگلیس بلوک های زیادی وجود دارد که امتیاز آن ها لغو و امتیاز جدیدی برای آن ها صادر شده است.

دانمارک- اداره انرژی دانمارک بخش انرژی را در این کشور اداره می کند. دانمارکی ها نیز بخش مربوط به خود در دریای شمال را درجه بندی نموده اند. اندازه بلوک ها در این کشور دارای 10 دقیقه عرض و 15 دقیقه طول می باشند. بلوک ها در بخش هائی تقسیم می شوند که امتیاز بخشی از آن ها لغو شده باشد.

 آلمان- آلمان و هلند در بلوک ها و قطعات با یکدیگر سهیم می باشند- قطعات بیشتر بجای اعداد با حروف مشخص می شوند. عرض هر بلوک 10 دقیقه و طول آن 20 دقیقه می باشد. آلمان در دریای شمال کوچکترین قسمت را دارد.

 هلند- بخش هلندی در حوضه گازی جنوب واقع شده وبا آلمان مشترک می باشد.

ذخائر و تولید

بیشترین ذخائر نفت دریای شمال در بخش های انگلیس و نروژ قرار دارند. میزان ذخائر نفت و گاز نروژ در دریای شمال بترتیب 54% و 45% برآورد می شوند. طبق اعلام مقامات رسمی نروژ و انگلیس تا کنون بیش از نیمی از ذخائر نفت نفت دریای شمال استخراج شده است. هیئت مدیره نفت دریای شمال در مورد استخراج نفت از بخش نروژی دریای شمال رقم 4601 میلیون مترمکعب (برابر با 29 میلیارد بشکه) را اعلام نموده است. این رقم بغیر از بخش کوچکتر دریای بارنتس واقع در دریای نروژ می باشد که تا سال 2007 مقدار 2778 میلیون مترمکعب (60%) از نفت آن استخراج گردید. منابع انگلیسی از میزان ذخائر موجود ارقام مختلفی ارائه می کنند. اما خوش بینانه ترین برآوردها نشان می دهد که تا پایان سال 2010 حداقل 76% از نفت مربوط به انگلیس در دریای شمال استخراج شده است. ارقام ارائه شده توسط انگلیس فقط شامل دریای شمال نمی شود بلکه میادین موجود در خشکی واقع در غرب منطقه شتلند را هم در بر می گیرد.

 تولید نفت و گاز فلات قاره انگیس در سال 1999 بترتیب 137 میلیون تن و 105 میلیارد مترمکعب گاز بود ( هرتن نفت معادل 5/7 بشکه است). اکتشافات انجام شده در سال های 1990 در بخش دانمارکی دریای شمال نشان داد که این بخش بخصوص در منطقه سنترال گرابن (Central Graben) دارای ذخائر غنی نفت می باشد. بعدا” در بخش دانمارکی دریای شمال اکتشافات گسترده ای برای کشف گاز در مناطق خشکی و فراساحل بعمل آمد.

 ارائه ارقام دقیق امکانپذیر نیست زیرا میزان ذخائر نفت به روش های مختلف برآورد می شود. همچنین پیش بینی اکتشافات برای آینده نیز دشوار می باشد.

تولید نفت در دریای شمال در سال 1999 به نقطه اوج خود رسید. دراین سال تولید نفت دریای شمال به 950000 مترمکعب (6 میلیون بشکه) در روز رسید. تولید گاز طبیعی در دریای شمال در سال 2001 به 280×109 متر مکعب (10 تریلیون فوت مکعب) رسید و همچنان افزایش یافت. بااینحال تولید گاز در بخش انگلیسی این دریا بشدت کاهش یافت.

تولید نفت انگلیس دو بار در اواسط سال های 1980 و اواخر سال های 1990 به نقطه اوج رسید و در اوائل سال های 1990 ، 300×103 مترمکعب (9/1 میلیون بشکه) در روز کاهش یافت. تولید ماهانه نفت انگلیس در ماه ژانویه سال 1985 با  9/84 میلیون بشکه به نقطه اوج رسید. با اینحال تولید نفت این کشور در سال 1999 به بالاترین حد دست یافت. در این سال تولید نفت فراساحل انگلیس به 398 میلیون بشکه رسید و در سال 2007 به 220 میلیون بشکه کاهش یافت. این بزرگترین کاهش تولید در بین کشورهای صادر کننده نفت در جهان بود. بدنبال این کاهش تولید انگلیس بعد از دهه ها از یک کشور صادر کننده نفت به یک کشور وارد کننده نفت تبدیل شد. انتظار می رود تولید نفت انگلیس در سال 2020 به یک سوم نقطه اوج تولید این کشور برسد.

جدا سازی دی اکسید کربن

درسکوی اسلیپنر (Sleipner) متعلق به شرکت استات اویل در دریای شمال با استفاده از حلال های آمینه گاز دی اکسید کربن  از گاز طبیعی جدا سازی می شود. سکوی اسلیپنر هرسال از متصاعد شدن یک میلیون تن گاز دی اکسد کربن به جو زمین جلوگیری می کند.

 منبع:

 

http://en.wikipedia.org/wiki/North_Sea_oil#History

نوشته های مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *