طراحي فرآيند اكتشاف (بخش پنجم)

بدضعیفمتوسطخوبعالی (بدون رتبه)
Loading...Loading...

 

2-1-7 فرآيندهاي زمين‌شناسي

منظور از فعاليتهاي زمين‌شناسي كه هم اكنون در مديريت اكتشاف در حال اجراست شامل  زمين‌شناسي سطح‌الارضي و بخشي از فعاليتهاي تحت الارضي، ديرين شناسي و ژئوشيمي است كه در ادامه به شرح فعاليتها و فرآيندهاي كاري در اين فعاليت اصلي پرداخته مي‌شود:

1-2-1-7 فرآيندهاي زمين شناسي سطح الارضي

 فرآيندچينه‌شناسي و رسوب شناسي

مطالعات چينه‌شناسي و رسوب‌شناسي براساس شناخت رديف طبقات رسوبي در زمانهاي مختلف زمين‌شناسي و همچنين شناخت رخساره‌ها و مطالعات تغييرات جانبي و عمودي آنها استوار است. در اين ارتباط اصل پيوستگي لايه‌هاي رسوبي و نيز اصل روي هم قرار گرفتن طبقات به عنوان يك اصل مهم بايد مورد نظر قرار گيرد. چينه‌شناسي و رسوب‌شناسي، مطالعه تعيين و گسترش سنگ منشأ، سنگ مخزن، سنگ پوشش و تغييرات آنها را در حوضه رسوبي به عهده دارد.

مطالعات چينه‌شناسي و رسوب‌شناسي عموماً با اهداف زير صورت مي‌گيرد. 1 – مطالعه كليه واحدهاي سنگي و تعيين رديف چينه‌شناسي ناحيه و نامگذاري آنها 2 – مطالعه رسوب‌شناسي و سنگ‌شناسي، شناخت ميكروفاسيس‌ها، تعيين محيط رسوبي، تعيين فرايندهاي دياژنزي جهت شناسايي و دنبال كردن رخساره‌هاي سنگ مخزن، سنگ منشأ، سنگ پوشش و شناسايي پتانسيل تله‌هاي چينه‌اي.

مطالعات چينه‌شناسي و رسوب شناسي در اكتشاف منابع هيدروكربوري از اهميت بسزائي برخوردار است زيرا بدون شناخت رديف‌هاي چينه‌اي، تعيين سنگ منشأ، سنگ مخزن و سنگ پوشش، برنامه‌ريزي جهت مطالعات تكميلي بعدي براي اكتشاف هيدروكربور در يك حوضه رسوبي بدون نتيجه خواهد بود.

جديدترين مطالعات مربوط به بخش چينه‌شناسي و رسوب‌شناسي، مطالعه چينه‌نگاري سكانسي است كه در اكتشاف منابع هيدروكربور اهميت زيادي دارد اين شاخه از علم زمين‌شناسي قدرت پيش‌بيني گسترش رخساره‌هاي مخزن، منشأ و پوشش را طي زمان به ما مي‌دهد و مطالعه گسترده‌اي را در بر مي‌گيرد .

مطالعات و فعاليتهاي اصلي در بخش چينه‌شناسي و رسوب‌شناسي به شرح ذيل است:

                                     الف: چينه نگاري سكانسي

1 – مطالعات صحرايي شامل برداشت برشهاي چينه‌شناسي و مشخص كردن مرز ناپيوستگي‌ها در صحرا و برداشت ساخت‌هاي رسوبي

2 – سنگ‌شناسي رسوبي شامل طبقه‌بندي سنگهاي رسوبي، مشخص كردن بافت، ‌ساخت و بررسي فرايندهاي دياژنزي

3 – تحليل و تفسير رخساره‌ها و مشخص كردن سيستم‌هاي رسوبگذاري

4 – اطلاعات حاصل از تفسير نمودارهاي چاه‌ها

5 – مطالعات چينه‌نگاري لرزه‌اي

6 – مطالعات بيواستراتيگرافي

7 – مطالعات ايزوتروپي

ب: تهيه ستونها و نقشه‌هاي مختلف

1 – تهيه ستون چينه‌شناسي

2 – تهيه نمودار انطباق چينه‌اي و تغييرات رخساره‌اي

3 – تهيه نقشه‌هاي هم ضخامت سكانس‌ها و دسته‌هاي رخساره‌اي پيشرونده (TST) و پسرونده (HST)

4 – تهيه نقشه محيط‌هاي رسوبي ديرينه

5 – تهيه نقشه‌هاي پالئوژئوگرافي

6 – تهيه نگاره‌هاي تطابقي بين سكانس‌هاي رسوبي

7 – تهيه نقشه‌هاي گسترش رخساره‌هاي مخزني

پ – رقومي سازي و رايانه‌اي كردن كليه اطلاعات

ت – نظارت برعمليات زمين‌شناسي و نيز مطالعات

 ورودي‌هاي زمين‌شناسي چينه‌شناسي و رسوب شناسي

عمليات زمين‌شناسي صحرايي:

با توجه به نوع و هدف مطالعه، بهترين و مناسب‌ترين برش‌هاي چينه‌شناسي جهت مطالعه و نمونه برداري انتخاب مي‌شود. روش نمونه برداري شامل: 1–1: انتخاب بهترين و مناسب‌ترين برش‌هاي چينه‌شناسي جهت مطالعه و نمونه برداري. 1–2: اندازه‌گيري و برداشت نمونه‌هاي جهت‌دار به فواصل حداكثر 3 متر با توجه به تغييرات رخساره‌اي جهت مطالعات فسيل‌شناسي و رسوب‌شناسي.  برداشت نمونه‌هاي ژئوشيميايي از سنگ‌هاي منشأ احتمالي. 1–4: برداشت ساخت‌هاي رسوبي مختلف (فيزيكي و بيولوژيك)، نوع لايه‌ها. 1–5: مشخص كردن ناپيوستگي‌ها، مرزهاي احتمالي سكانس‌ها و پاراسكانس‌ها. 1–6: ترسيم برش‌هاي چينه‌شناسي بدون مقياس و آوردن همه اطلاعات بر روي آن.

 مطالعات:

 گردآوري، بررسي و ارزيابي اطلاعات موجود در ناحيه. 2-2: ترسيم برش‌هاي چينه‌اي – رسوبي با كمك نرم‌افزارها. 2-3: ارسال نمونه‌هاي برداشت شده جهت ساختن مقاطع نازك ميكروسكوپي.

 ارسال مقاطع نازك ميكروسكپي به اداره مطالعات و تحقيقات زمين‌شناسي جهت مطالعه فسيل‌شناسي، بيوزوناسيون و تعيين سن. 2-5: ارسال نمونه‌هاي ژئوشيمي برداشت شده به اداره ژئوشيمي جهت مطالعات ژئوشيميايي.

2-6: مطالعه رسوب‌شناسي مقاطع ميكروسكوپي برداشت شده در عمليات صحرايي و مطالعه مقاطع نازك ميكرسكوپي خرده سنگ‌ها و مغزه‌هاي چاههاي موجود 2-7: بررسي تغييرات رخساره‌ها، محيط‌هاي رسوبي و ارائه مدل رسوبي با توجه به ادغام نتايج حاصله از مطالعات مقاطع نازك ميكروسكوپي (نمونه‌هاي سطحي و چاهي.)، نمودارهاي ژئوفيزيكي، ساختمان‌هاي رسوبي و شكل هندسي لايه‌ها و فسيل شناسي. 2-8: مطالعات چينه نگاري سكانسي و تفكيك سكانس‌هاي رسوبي دسته سوم.

ب: خروجي‌هاي بخش  چينه‌شناسي و رسوب‌شناسي

1 – ستون‌هاي چينه‌شناسي و رسوب‌شناسي به مقياس‌هاي مختلف. 2 – نقشه‌هاي گسترش رخساره‌هاي سنگ منشأ، سنگ مخزن و سنگ پوشش. 3 – نقشه‌هاي هم ضخامت از سكانس‌ها. 4 – نقشه‌هاي جغرافياي‌ديرينه. 5–نقشه‌هاي هم ضخامت سازند‌ها 6 – نقشه‌هاي نواحي داراي پتانسيل هيدروكربوري 7 – نگاره‌هاي تطابقي بين سكانس‌هاي رسوبي. 8 – گزارش زمين‌شناسي.

2-2-1-7 فرآيندهاي زمين‌شناسي ساختماني Structural Geology

زمين‌شناسي ساختماني علم بررسي ساختارهاي ايجاد شده در پوسته زمين است كه تحت تأثير عملكرد نيروهاي موجود در آن، تغيير شكل داده‌اند. اين علم ساختهاي زمين‌شناسي مانند چينها، گسل‌ها و درزه‌ها را از جنبه‌هاي متفاوتي همچون هندسي (Geometry)، جنبشي (Kinematics) و حركتي (Dynamic) بررسي و مطالعه مي‌كند. مطالعه هندسي ساختها شامل تشريح وضعيت هندسي و ظاهر ساختمانها است. مطالعه جنبشي شامل مشخص نمودن نحوه تشكيل ساختمان مي‌باشد. مطالعه حركتي شامل برقراري ارتباط بين نيروهاي مؤثر بر سنگ و ساختمانهاي ايجاد شده در آنها و تجزيه و تحليل اين روابط است.

زمين‌شناسي ساختماني ارتباطي نزديك با ساير علوم زمين داشته ودر آنها، موقعيت خاصي را دارد. براي مثال غالب ذخاير هيدروكربوري در ساختارهاي تاقديسي متمركز شده‌اند، لذا مطالعه ساختاري آنها دربرآورد پتانسيل اكتشافات هيدروكربوري از اهميت بسيار زيادي برخوردار است، چرا كه بدون شناخت دقيق آن منجمله هندسه تاقديس، برنامه‌ريزي اكتشافي هيدروكربوري نتيجه بخش نخواهد بود و مثال ديگر اينكه جهت تهيه نقشه زمين‌شناسي محل، بدون آگاهي به نوع ساختمان‌هاي منطقه، غيرممكن است. زيرا بدون توجه به ساختمانهاي موجود، ارتباط واحدهاي مختلف زمين‌شناسي امكان‌پذير نيست.

به طور كلي مجموعه مطالعات و پژوهشهاي مربوط به زمين‌شناسي ساختماني به شرح زير        مي باشند.

بررسي  و مطالعه عناصر ساختاري مطالعه ساختارهاي زمين‌شناسي شامل

1-1 مطالعه چين‌ها شامل

چين هاي خمشي (Buckle Folding)

   چين هاي           خمشي – لغزشي تاب خوردگي (Flextural-Slip Kink Band Folding)

چين‌هاي خمش گسلي (Fault-Bend folding)

چين‌هاي گسترش گسلي (Fault-Propagation folding)

چين‌هاي جدايشي (Fault Related)

چين‌هاي Folding) راستالغز (چين‌هاي پوششي (En Echelon Folds

   چين‌هاي مرتبط با دياپيريسم (چين‌هاي رشدي (Grow Folds

2-1- مطالعه گسل‌ها شامل

- گسلهاي راندگي (Thrust faults)

   – گسلهاي راستالغز (Transverse Faults)

   – گسلهاي نرمال (Normal faults)

 مطالعه دگرشيبي، تكتونيك پي سنگي، تأثير حركت بلوك‌ها

و بررسي ارتباط توده‌هاي نفوذي (سيل، دايك، نمك و …) با ساير ساختارهاي زمين‌شناسي مجاور

- تهيه برشهاي زمين شناسي ساختماني و نقشه‌هاي زمين شناسي

- مطالعه عكسهاي هوايي و تصاوير ماهواره‌اي

- تهيه برشهاي زمين‌شناسي ساختماني عرضي و طولي

- موازنه برشهاي عرضي جهت ارائه تحليل تكتونيكي

- تهيه نقشه‌هاي خطوط تراز زير زميني

- تعيين بستگي قائم و افقي تاقديس‌ها

- تهيه نقشه‌هاي زمين‌شناسي ساختماني و گزارش مربوطه

- تهيه، تكميل و به هنگام كردن نقشه‌هاي زمين‌شناسي رقومي سازي و GIS Ready

3-2-1- 7 فرآيندهاي سنجش از دور و پردازش داده هاي رقومي زمين شناسي

سنجش از دور كه به مفهوم گسترده آن در مديريت اكتشاف انجام مي گيرد به معناي تشخيص و جمع‌آوری داده از فاصله دور و عمدتاً به عنوان فناوري و علمي تعريف مي‌شود که به وسيله آن مي‌توان بدون تماس مستقيم، مشخصه‌هاي (مکاني، طيفي، زماني) يک شيء يا پديده را تعيين، اندازه‌گيري و يا تجزيه و تحليل نمود. با نداشتن تماس مستقيم، بايد روشي براي انتقال اطلاعات از طريق فضا مورد استفاده قرار گيرد. براي اين منظور، واسطه­هاي مختلفي مانند ميدان جاذبه، ميدان مغناطيسي، امواج صوتي و انرژي الکترومغناطيسي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. با اين وجود، فناوري رايج در سنجش از دور، استفاده از امواج الکترومغناطيس است.

 سنجش از دور اين امکان را فراهم مي‌کند که از مناطق غيرقابل دسترس و خطرناک اطلاعات جمع‌آوري شود.

امروزه اين امكان وجود دارد كه دقيق‌ترين نقشه‌هاي جغرافيايي در حداقل زمان ممكن در مقياس‌هاي محلي و جهاني تهيه شده و تغييرات آن به‌طور مداوم ثبت و ضبط شوند. با پيشرفت فناوري سنجنده‌ها و پردازش داده، سنجش از دور علاوه بر نقشه‌برداري توانست دنياي           زمين شناسي را نيز با جهش مواجه كند به طوري كه با افزايش سرعت و دقت در تهيه نقشه هاي زمين شناسي، استخراج انواع ساختمانهاي تكتونيكي و شناسايي خطواره ها كاربردهاي زيادي در پروژه هاي اكتشافي  پيدا كرده است.

خدماتي كه در بخش سنجش از دور در مديريت اكتشاف انجام مي شود را مي توان به شرح ذيل خلاصه نمود :

  • Import کردن تصاویر خام در یکی از نرم افزارهای پردازش تصویر و ذخيره سازي آنها در يكي از Format هاي مورد نياز كاربران.
  • پردازش داده هاي سنجش از دور شامل تجزيه و تحليل تصاوير ماهواره اي از طريق متدها و تکنيک‌هاي پردازش تصوير.
  •  تصحیح رادیومتریک تصاویر شامل بكار گيري انواع روشهاي بارزسازي تصاوير نظير روشهاي آشكارسازي طيفي و مكاني.
  • Geo reference نمودن تصاویر نسبت به نقشه های توپوگرافی ويا با استفاده از GCPs.
  • Data fusion (Merge باند 15 متری با سایر باندها).
  • تهیه ترکیب هاي باندی مختلف مناسب برای کاربردهای زمین شناسی.
  •  Mosaic نمودن تصاویر و برش منطقه مورد مطالعه.
  • تهیه ترکیب IHS برای تفسیر زمین شناسی.
  • تلفيق لايه هاي اطلاعاتي مختلف به منظور  كاهش خطا در تصميم گيري ها.
  • Import کردن داده های Dem و Merge کردن آنها به منظور ترسيم Top توپوگرافي مقاطع ساختماني.
  • تهیه Painted Relief از داده های DEM .
  • Merge تصاویر ماهواره ای با داده های DEM به منظور شناسايي خطواره ها.
  • Merge نقشه های زمین شناسی با داده های DEM.
  • توليد مدلهاي سه بعدي رقومي جهت Fly بر روي منطقه مورد نظر.
  • اعمال Sun Shading بر روی DEM  و پیاده سازی گسلها بر روی آن .
  • ذخیره سازی اطلاعات در فرمتهای Geotiff و img و Sid جهت تهيه خروجي.
  • تهیه خروجی از تلفیق های مختلف در نرم افزارهاي ArcGIS و Arcview .
  • آموزش نرم افزارهاي Remote Sensing و GIS .
  • تهيه داده هاي ASCII از مقاطع ساختماني جهت ترسيم UGC.

کلمات جستجو شده:

  • sun-shading در نرم افزار gis
  • انواع ترکیب باندها در تشخیص ساختارهای زمین شناسی در تصاویر ماهوا ره ای
  • انواع روشهای اشکار سازی(datafusion(تصاویر ماهوارهای

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>