صنعت نفت و گاز و حقوق بين الملل تحريم

بدضعیفمتوسطخوبعالی (4٫00 از 5)
Loading...

reza-aryaبررسي رويه هاي حاكم بر روابط بين الملل به روشني حكايت از روند رو به تزايد استفاده از ابزار تحريم ازطرف قدرتهاي جهاني داشته كه در اين بين نقش ايالات متحده آمريكا بدليل تحولات پس از جنگ دوم جهاني بسيار پررنگترازسايرين بوده به نوعي كه قريب به اتفاق تحريمهاي بين المللي مستقيم (يكجانبه يا چند جانبه) يا غيرمستقيم (بتوسط شوراي امنيت سازمان ملل متحد)، با ابتكار عملي و حمايت ايالات متحده آمريكا صورت گرفته است. نگاه ابر قدرتي مقامات آمريكايي نسبت به سايركشورها بخصوص پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، موجب گرديده كه قواعد حقوق بين الملل كه به نحو غير قابل انكاري متاثر از قدرت سياسي بوده، بصورت ابزاري در جهت اهداف و منافع سياسي- اقتصادي آنان بكار گرفته شود.

 

رضا آريان كيا

مقدمه
images_pic4نفت وگاز بعنوان منابع عمده انرژي و موتورمحرك چرخه اقتصاد وتوسعه بين المللي، داراي ويژگيهاي منحصر به فردي هستند كه بالتبع صنايع مرتبط نيز از همان ويژگيها برخوردار خواهند بود. ازمنظري فراملي، صنعت نفت و گاز صنعتي است پيشرو و ممتاز از ساير صنايع بتوسط ويژگيهاي ذاتي همچون بين المللي بودن، نياز به سرمايه گذاري هنگفت با ريسك بسيار بالاي عدم بازگشت سرمايه، نياز به تكنولوژي فوق پيشرفته بخصوص در مناطقي چون اعماق دريا، نياز به ثبات و امنيت با دوام درفضاي سياسي، اجتماعي،اقتصادي و قانوني تا پايان اجراي پروژههاي مرتبط و ….اين ويژگيها صنعت نفت و گاز سبب ميشود كه صنعت مذكور در مقابل چالشي به نام تحريم، بسيار شكننده و آسيب پذيرباشد. بررسي رويه هاي حاكم بر روابط بين الملل به روشني حكايت از روند رو به تزايد استفاده از ابزار تحريم ازطرف قدرتهاي جهاني داشته كه در اين بين نقش ايالات متحده آمريكا بدليل تحولات پس از جنگ دوم جهاني بسيار پررنگترازسايرين بوده به نوعي كه قريب به اتفاق تحريمهاي بين المللي مستقيم (يكجانبه يا چند جانبه) يا غيرمستقيم (بتوسط شوراي امنيت سازمان ملل متحد)، با ابتكار عملي و حمايت ايالات متحده آمريكا صورت گرفته است. نگاه ابر قدرتي مقامات آمريكايي نسبت به سايركشورها بخصوص پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، موجب گرديده كه قواعد حقوق بين الملل كه به نحو غير قابل انكاري متاثر از قدرت سياسي بوده، بصورت ابزاري در جهت اهداف و منافع سياسي- اقتصادي آنان بكار گرفته شود.

اين رويكرد نوين باعث شده كه تا مفهوم جديدي از تحريم در حقوق بين الملل خود نمايي كند كه عمدتا بعنوان سلاحي خاموش در جهت مرعوب ساختن كشورهاي مستقل يا به زعم قدرتهاي بزرگ، خاطي و بلندپرواز، بكاربرده شود. نگارنده اين مختصر، ضمن اذعان به اينكه هيچ اولويتي بالاتر از حفظ ارزشها و آرمانهايي چون استقلال، عزت و اقتدار كشورمان نيست، هدف از نگارش مقاله حاضر را تبيين علمي واقعيتهاي صنعت نفت و گاز ولزوم اتخاذ تدابير شايسته از سوي مسوولين در شرايط تحريمي كنوني، بموازات دفاع مقتدارانه از دستاوردهاي عظيم و كم نظير علمي و فني كشور بخصوص درموضوع هسته اي، قرار داده است. دراين مقاله تلاش خواهد شد كه ضمن بررسي اجمالي مختصات صنعت
نفت و گاز (مبحث اول) و حقوق بين الملل تحريم (مبحث دوم) به تحريم صنعت نفت و گاز ايران (مبحث سوم) پرداخته شده و در نهايت ضمن برشمردن آثار مخرب استمرار وضعيت تحريمي در دراز مدت بر اين صنعت كشورمان، راهكار نهايي برون رفت از آن مورد استنتاج قرارگيرد.
مبحث اول: مختصات صنعت نفت و گاز
توسعه همه جانبه در جهان امروز، جز با در اختيار داشتن منابع انرژي، امكانپذير نيست. نفت و البته در دهه هاي اخير گازطبيعي، بعنوان شانس بزرگ آفرينش براي بشر، مدت نيم قرني است كه بار عمده تحولات سياسي، اجتماعي و اقتصادي جامعه جهاني را به دوش ميكشد. نگراني از فرارسيدن دوران پايان منابع هيدروكربور، سالهاست كشورهاي صنعتي جهان را به سمت يافتن منابع تجديدپذير انرژي همانند انرژي اتمي، باد، بيو، گرماي دروني زمين، امواج دريا، نور خورشيد سوق داده است كه پيگيري چنين طرحهايي در كشورمان ايران نيز در كنار برنامه ريزي منسجم و منظم براي رسيدن به جايگاه واقعي در صنعت نفت و گاز آنهم نه در توليد و صدور نفت بلكه در توليد و صدور تكنولوژي و امكان مشاركت با شركتهاي چند مليتي و كشورهاي نفت خيز در پروژه هاي مهم نفتي و گازي، لازم و ضروري بوده و در اين خصوص پايمردي به حق مسوولين در موضوع دستيابي به فناوري هسته اي ستودني است. هرچند كشف و استفاده از نفت به قرنها پيش برميگردد  , اما بشر زندگي مدرن امروزي خود را مديون صنعت نوين نفت ۱۸۵۹ (استخراج اولين چاه نفت در تيتوسويل پنسيلوانيا بتوسط / ميداند. نفت از تاريخ بهره برداري تجاري آن از ۱۲۳۷ اي.ال.دريك ٤) با تعالي دادن علوم و دانش بشري و توسعه جوامع انساني، موجبات رفاه بشر را فراهم ساخته است. اين معجون كامل انرژي، مايع است و قابل حمل. با احتراق مقداري از آن بشر توانسته است پس از اولين انقلاب صنعتي با ذغال سنگ، چرخ موتورهاي احتراقي بعدي را به گردش در آورده و بدين ترتيب پايه تحولات و پيشرفتهاي آينده را رقم زند. همچنين با تغيير شكل آن بطرق شيميايي، محيط اطراف ما ملو شده از محصولات با منشا نفت: محصولات لاستيكي- پلاستيكي، ريسندگي و بافندگي و … . هر چند صحبت از مختصات صنعت نفت و گاز بدون معرفي اجمالي خود نفت وگاز ميسر نيست اما بدليل امكان تبيين شايسته موضوع مقاله حاضر، مطالعه در اين خصوص نوشتاري مستقل ميطلبد كه در اين مختصر مجال آن نيست لذا در اين مبحث ميپردازيم به مختصات ذاتي صنعت نفت و گاز از منظري فراملي (گفتار اول) سپس آن را از منظري ملي مورد بحث قرار خواهيم داد (گفتار دوم). گفتار اول: صنعت نفت و گاز از منظري فراملي  ديدور مورخ يوناني از صنايع قير در بابل سخن به ميان آورده و هرودت ديگر مورخ يوناني حفر اولين چاه نفت را مربوط به سرزمين پارس و در نزديك شهر شوش دانسته است كه قدر متيقن حكايت ازاستفاده وسيع از نفت براي مصارف دارويي، قيراندود كردن قايق وكشتيها، بند كشي لاي وآتش درجنگها دارد. تراوش طبيعي نفت در اطراف درياي خزر بخصوص نزديك شهر بادكوبه از سوي گردشگران قديم نيز نقل شده است.

دریافت فایل pdf مقاله:

hoghoogh-beinalmelal-tahrim.pdf

نوشته های مرتبط

8 نظر برای صنعت نفت و گاز و حقوق بين الملل تحريم

  1. آرمان
    اسفند ۱۴, ۱۳۹۳

    ظاهرا این مقاله در زمانی نوشته و چاپ شده که کمتر کسی بر فاجعه بودن ادامه تحریمها بر منافع ملت ایران واقف بود.
    بنده خودم حقوقی هستم و در باره تحریم بسیار تحقیق کرده ام.به نظرم تنها مقاله باارزشی که در خصوص تحریم و راههای خروج از آن خواندم همین مقاله است چرا که عمق دید نویسنده واقعا ستودنی است.
    بنظر میرسد نتیجه گیری ارائه شده، مو به مو نصب العین دولت جدید در خروج از تحریم آنهم با اولویت صنعت نفت و گاز بوده است.

    رتبه دهید: Thumb up 2 Thumb down 0

  2. مهرپور
    تیر ۱۶, ۱۳۹۳

    عالی بود.در صورت امکان ایمیل نویسنده محترم را برای اینجانب ارسال نمایید.

    رتبه دهید: Thumb up 3 Thumb down 0

  3. نوریان
    خرداد ۱۱, ۱۳۹۲

    بسیار استفاده بردم.
    و ضمن مطالعه با خود سوال میکردم آیا مدیران از توان علمی چنین کارشناسان ارزنده ای استفاده میکنند؟
    به امید روزی که مدیریت جامعه در دستان انسانها لایق قرار گیرد.

    Well-loved. Like or Dislike: Thumb up 4 Thumb down 0

  4. sadeghi
    اردیبهشت ۲۸, ۱۳۹۲

    kar elmiye ba arzeshiye vali bahsa daresh ziyad kesh khorde

    رتبه دهید: Thumb up 1 Thumb down 2

  5. parastu
    اردیبهشت ۲۷, ۱۳۹۲

    salam
    be dalile jameo kamel budan tahgig, man hanuz kole magale ro nakhundam vali az natijegiriye besyar doroste nevisande haz kardam.
    dorud be javunaye layeg va shayesteyi mesle ishun

    Well-loved. Like or Dislike: Thumb up 5 Thumb down 1

  6. shahzad
    اردیبهشت ۲۱, ۱۳۹۲

    مرسی از این مقاله خوبتون

    Well-loved. Like or Dislike: Thumb up 6 Thumb down 0

  7. علی
    اردیبهشت ۱۱, ۱۳۹۲

    مقاله فاضلانه ای بود و درود بر نویسنده آن.

    Well-loved. Like or Dislike: Thumb up 5 Thumb down 0

  8. farhad
    اردیبهشت ۳, ۱۳۹۲

    mghale mofidi bud. az shoma tashakor mikonam be khatere mozue ruz budane an
    farhad

    Well-loved. Like or Dislike: Thumb up 6 Thumb down 0

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *