گزارش پاياني دوره كارآموزي (آشنايي كامل با فازهاي پارس جنوبي)

بدضعیفمتوسطخوبعالی (4.50 از 5)
Loading...Loading...

ميدان گازي پارس جنوبي با مساحت 3 هزار و 700 كيلومتر مربع در 105 كيلومتري جنوب غربي بندر عسلويه در آب هاي خليج فارس قرار دارد . بنادر عسلويه و تمبك به ترتيب در 270 و 220 كيلومتري جنوب شرقي بوشهر به عنوان منطقه ساحلي براي ايجاد تأسيسات خشكي و توسعه مرحله اي اين ميدان انتخاب شده اند . اين ميدان بالغ بر 14 ميليون متر مكعب گاز را به همراه 18 ميليارد بشكه ميعانات در لايه هاي مختلف خود جاي داده است.
تأسيسات پالايشگاهي فازهاي 2 و 3 شركت مجتمع پارس جنوبي در شهريور سال 81 راه اندازي شد و با ظرفيت اسمي 50 ميليون متر مكعب گاز شيرين و 80 هزار بشكه ميعانات گازي و 400 تن گوگرد در روز وارد مرحله بهره برداري شد . پس از آن با تلاش و فعاليت مديران و مهندسان متخصص و كارشناس اين شركت، پالايشگاه با ظرفيتي معادل 15 درصد بالاتر از ظرفيت اسمي ياد شده )روزانه 5/57 ميليون متر مكعب گاز، 93 هزار بشكه ميعانات گازي و 450 تن گوگرد ) بهره برداري مي شود. نحوه انتقال گاز و ميعانات گازي از سكوهاي دريايي به پالايشگاه به صورت سه فاز است..
براي دانلود اين جزوه بي نظير با لينك مستقيم از سايت ايران پتروتك، اينجا كليك كنيد
پسورد فايل :www.iranpetrotech.com

بخش هايي از اين جزوه به صورت رندوم انتخاب شده ….

شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
-1 مقدمه
ميدان گازي پارس جنوبي با مساحت 3 هزار و 700 كيلومتر مربع در 105 كيلومتري جنوب غربي
بندر عسلويه در آب هاي خليج فارس قرار دارد . بنادر عسلويه و تمبك به ترتيب در 270 و 220
كيلومتري جنوب شرقي بوشهر به عنوان منطقه ساحلي براي ايجاد تأسيسات خشكي و توسعه
مرحله اي اين ميدان انتخاب شده اند . اين ميدان بالغ بر 14 ميليون متر مكعب گاز را به همراه 18
ميليارد بشكه ميعانات در لايه هاي مختلف خود جاي داده است.
تأسيسات پالايشگاهي فاز 2 و 3 شركت مجتمع پارس جنوبي در شهريور سال 81 راه اندازي شد و
با ظرفيت اسمي 50 ميليون م تر مكعب گاز شيرين و 80 هزار بشكه ميعانات گازي و 400 تن
گوگرد در روز وارد مرحله بهره برداري شد . پس از آن با تلاش و فعاليت مديران و مهندسان
متخصص و كارشناس اين شركت، پالايشگاه با ظرفيتي معادل 15 درصد بالاتر از ظرفيت اسمي ياد
57 ميليون متر مكعب گاز، 93 هزار بشكه ميعانات گازي و 450 تن گوگرد ) بهره / شده (روزانه 5
برداري مي شود . نحوه انتقال گاز و ميعانات گازي از سكوهاي دريايي به پالايشگاه به صورت سه فاز
است. تأسيسات دريايي شامل دو سكوي سه چاهي براي حفر 20 حلقه چاه توسعه اي، دو رشته
4 اينچ جهت انتقال مخلوط منواتلين گلايكل / خط لوله زيردريايي 32 اينچ و دو رش ته خط لوله 5
از ساحل به سكوها است كه هر يك به طول 105 كيلومتر است. (MDEA) و آمين (MEG)
تأسيسات پالايشگاه گازي اين دو فاز شامل چهار رديف عملياتي در ساحل به ظرفيت 50 ميليون
متر مكعب احداث شده كه شامل واحدهاي دريافت و ج داسازي گاز و ميعانات گازي، تثبيت
ميعانات گازي و هم چنين شيرين سازي، نم زدايي، تنظيم نقطه شبنم، مركپتان زدايي و تراكم
جهت (MEG) گازي جهت انتقال، بازيافت و انجماد گوگرد و واحد احياي منواتيلن، گلايكال
4 اينچ به سكوها و تزريق به خطوط لوله انتقال گاز 32 اينچ مي باشد . / انتقال با خطوط لوله 5
محصول گاز پالايشگاه با استفاده از خط لوله 56 اينچ به خط لوله سراسري سوم انتقال گاز در
منطقه كنگان ارسال مي شود.
1-1 شركت گاز پارس جنوبي
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي يكي از شركت هاي وابسته به شركت ملي گاز ايران است كه در
سال 77 به موازات طرح توسعه ميدان گازي پارس جنوبي با مسئوليت بهره برداري از فازهاي 1 تا
10 تأسيس شده است . كه حوزه فعاليت اين شركت، بهره برداري از تأسيسات فرا ساحلي شامل
سكوهاي دريايي، خطوط لوله زيردريايي و پالايشگاه پارس جنوبي است.
توليدات اين پالايشگاه عبارتند ا ز: گاز شيرين تصفيه شده، ميعانات گازي و گوگرد، اتان و گاز مايع
كه گاز تصفيه شده جهت مصارف داخلي كشور و صادرات تحويل خطوط لوله سراسري شركت ملي
گاز مي شود . هم چنين ميعانات گازي به منظور صادرات از طريق خط لوله زيردريايي به گويه
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
ارسال شده و از آنجا براي بارگيري به كشتي هاي نفتكش تحويل مي شود . امور (SBM) شناور
بين الملل شركت ملي نفت و شركت پايانه ها هماهنگي كارها را عهدار هستند . گوگرد توليدي نيز
به صورت دانه بندي شده جهت صادرات در اسكله عملياتي، انبار و توسط شركت بازرگاني
پتروشيمي بازاريابي و صادر مي شود.
نيز به عنوان خوراك كارخانجات پتروشيمي مطرح است . سكوهاي فازهاي (LPG) اتان و گاز مايع
و … نام گذاري شده اند و هر Spp- Spp- 4 , 3 تا فاز 10 به ترتيب با نام هاي اختصاري 3 ، 2
كدام داراي ظرفيت پذيرش 15 چاه هستند كه در اين مرحله 10 حلقه چاه حفاري شده و كل
تأسيسات اتوم اتيك هر سكو كه شامل 4 پايه چهار پل، دكل مياني، مشعل گازي و مشعل مايعات،
شيرهاي اتوماتيك، تنظيم جريان گاز خروجي از هر چاه مولدهاي برق، كمپرسورهاي هواي ابزار
دقيق، پمپ هاي تزريق گلايكل و اتاق كنترل سيستم هاي كنترل ابزار دقيق، مدارات برق،
سيستم هاي اطفاء حريق ، سيستم ارسال توپك و سيستم هاي مخابراتي ماهواره اي جهت انتقال
اطلاعاتي را شامل هستند . ايجاد ارتباط از راه دور و از طريق اتاق كنترل مركزي پالايشگاه ها انجام
مي گيرد كه به غير از سكوي بهره برداري فاز يك بقيه سكوها به صورت بدون نفر در حال بهره
برداري است.
1-2 صنايع گاز
ذخاير نفت و گاز ايران در سال 81 معادل 270 ميليارد بشكه معادل نفت خام برآورد گرديده است
كه 37 درصد ان به نفت خام و 63 درصد آن به گاز طبيعي اختصاص يافته است 48 .درصد در
مناطق خشكي مي باشند. منابع و ذخاير گاز طبيعي ايران عمدتا در مناطق جنوبي كشور و در
نزديكي آبهاي خليج فارس قرار گرفته اند.توليد گاز طبيعي در جهت پاسخگويي به تقاضاي داخلي
و يا صادراتي عمدتا از منابع گازي مستقل انجام مي گيرد و گازهاي همراه توليدي از منابع مشترك
نفت و گاز عمدتا جهت تزريق به ميادين نفتي مورد استفاده قرار مي گيرند . بهره گي ري از مزيت
نسبي گاز طبيعي در جهت تامين انرژي داخل كشور و نيز گسترش برنامه هاي مبادلات بين المللي
گاز طبيعي در راستاي ارتقاي جايگاه ايران در بازارهاي بين المللي از اهداف مهم و استراتژيك
صنعت از كشور در آينده بشمار مي رود.
با توجه به روند مصرف گاز طبيعي در كشور سهم گاز طبيعي در سبد انرژي مصرفي كشور از 26
درصد در سال 1370 به 46 درصد در سال 80 افزايش يافته است ( و در مقابل سهم فراورده هاي
نفتي در اين دوره از 64 درصد به 47 درصد كاهش يافت ) رشد مصرف گاز طبيعي در ايران در طي
دهه اخير همواره بيش از رشد مصرف جهاني گاز بوده است. مصرف گاز طبيعي در ايران در طي
80 از متوسط رشد سالانه اي به ميزان 12 درصد برخوردار بوده است و اين امر در حالي – دهه 70
است كه مصرف جهاني گاز در اين دوره تنها داراي رشد سالانه اي به ميان 1,8 درصد مي باشد .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
در راستاي تحقق سياست جايگزيني گاز با ساير حاملهاي انرژي تلاشهاي گسترده اي جهت توسعه
هر چه بيشتر سيستم گازرساني در كشور انجام گرفته است شركت ملي گاز ايران از طريق ايجاد
سيستم گازرساني در بسياري از مناطق مختلف كشور عهده دار تامين اين هدف مي باشد.ويژگيهاي
سيستم گازرساني در كشور متاثر از ويژگيهاي خاص جغرافيايي ميادين نفت و گاز است و لذا با
توجه به اين امر در حال حاضر ايران از يك سيستم بهم پيوسته گسترده گازرساين برخوردار
مي باشد توسعه اين سيستم در جهت تحقق و هدف جايگزيني گاز با سبد حاملهاي انرژي و در
راستاي تامين امنيت عرضه انرژي همچنان در برنامه هاي آينده شركت ملي گاز ايران مد نظر
خواهد بود.
ظرفيت پالايش و نم زدائي گاز طبيعي ايران با برخورداري از متوسط رشد سالانه 9 درصدي در دهه
اخير در سال 1380 به 211 ميليون متر مكعب در روز رسديه است . با توجه به تمركز قابل
ملاحظه ميادين گاز كشور در مناطق جنوبي امكانات پالايشي و نم زدائي كشور نيز عمدتا در اين
22 ميليون متر مكعب در روز پالايشگاه فجر / ناحه مستقر مي باشند.پالايشگاه بيد بلند با ظرفيت 5
1 ميليون متر مكعب / با ظرفيت 110 ميليون متر مكعب در روز و پالايشگاه سرخون با ظرفيت 7
ظرفيت نم زدائي در مناطق جنوبي و پالايشگاه شهيد هاشمي نژاد با ظرفيت 44,5 ميليون متر
مكعب در روز در شمال شرق كشور از جمله مهمترين تاسيسات پالايشي كشور به شمار مي روند.بر
اساس پيش بيني هاي انجام شده در برنامه پنج ساله توسعه ظرفيت پالايش و نم زدائي گاز كشور
در سال 1383 با متوسط رشد سالانه به ميزان 18 درصد به 345 ميليون متر مكعب در روز خواهد
رسيد .برخي از طرحهاي پالايشي كه طي برنامه پنجساله سوم توسعه به اجرا درخواهد امد به شرح
زير است.
– احداث پالايشگاه هاي گازي عسلويه جهت بهره برداري از مخزن گاز پارس جنوبي.
-احداث پالايشگاه دوم بيدبلند به ظرفيت 56 ميليون متر مكعب در روز به منظور پالايش گازهاي
حوزه پازنان ، گچساران و بي بي حكيمه اين طرح در سال 1384 به بهره برداري خواهد رسيد
– احداث پالايشگاه پارسيان ( فاز اول ) به ظرفيت 55 ميليون در روز كه در سال 84 به بهره
برداري خواهد رسيد
– احداث پالايشگاه پارسيان ( بخش اول از فاز دوم ) به ظرفيت 21 ميليون متر مكعب در روز
-احداث پالايشگاه پارسيان ( بخش دوم از فاز دوم ) به ظرفيت 20 ميليون متر مكعب در روز كه
در برنامه پنجساله چهارم به بهره برداري خواهد رسيد.
6 ميليون متر مكعب در روز جهت بهره برداري از منابع / – احداث پالايشگاه ايلام به ظرفيت 8
گازي تنگ بيجار
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
– احداث پالايشگاه گشوي جنوبي به ظرفيت 14 ميليون متر مكعب در روز كه در دست مطالعه
مي باشد.
1-3 سيستم انتقال گاز طبيعي
سيستم انتقال گاز كشور شامل خطوط انتقال فشار قوي و ايستگاه هاي تقويت فشار گاز نيز طي
دهه هاي اخير از افزايش قابل ملاحظه اي برخوردار بوده است .بطوريكه خطوط انتقال گاز كشور
طي دهه اخر با متوسط رشد سالانه به ميزان 8,2 درصد در پايان سال 80 به 15,3 هزار كيلومتر
(IGAT رسيده است. ايران در حال حاضر داراي سه خط لوله اصلي فشار قوي سراسري
مي باشد و احداث خطوط چهارم و پنجم سراسري نيز در مرحله اجرا قرار دارد. ضمنا I&II&III)
مطالعات مربوط به احداث خط ششم سراسري شروع شده است. علاوه بر اين در مناطق شمال
شرق و شمال غرب كشور نيز دو خط لوله فشار قوي سرخس-نكا- رشت -به قطر 36 و 30 و نيز
خطوط انتقال گاز آذربايجان به اقطار 48 و 30 جهت انتقال گاز مورد نياز مناطق ياد شده و
79 ) احداث 5000 كيلومتر خط لوله – صادرات احداث گرديده اند.در برنامه سوم توسعه كشور ( 83
فشار قوي جديد پيش بيني گرديده است و لذا با تحقق اين برنامه مجموع كل خطوط انتقال گاز
كشور به 18300 كيلومتر خواهد رسيد.برخي از پروژه هاي احداث خط انتقال در برنامه سوم توسعه
بشرح زير است
احداث خط انتقال 56 سوم سراسري بطول 870 كيلومتر
احداث خط انتقال 56 چهارم سراسري بطول 815 كيلومتر
احداث خط انتقال 56 پنجم بطول 500 كيلومتر
احداث خط انتقال 48 دوم آذربايجان بطول 440 كيلومتر
احداث خط انتقال 36 سرخس – مشهد بطول 145 كيلومتر
طراحي ، خريد و احداث 30 ايستگاه تقويت فشار گاز با قدرت 2400 هزار اسب بخار
-2 مشخصات كلي فازها
( – طرح توسعه مرحله اول (فاز 1
طرح توسعه فاز يك ميدان گازي پارس جنوبي بمنظور استحصال روزانه 1000 مي ليون فوت مكعب
گاز طبيعي و ميعانات همراه آن برنامه ريزي شده است . در اين مرحله علاوه بر توليد 25 ميليون
متر مكعب در روز گاز تصفيه شده جهت مصارف داخلي و صادرات توليد روزانه 40 هزار بشكه
ميعانات گازي و 200 تن گوگرد جامد جهت صادرات نيز در نظر گرفته شده است . اجزاي اين فاز به
عهده شركت ايراني پتروپارس مي باشد . تأسيسات دريايي طرح فاز 1 در فاصله حدود 105
كيلومتري ساحل بندر عسلويه در خليج فارس و در نزديكي مرز آبي ايران با قطر در حال احداث
است.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
اين مجموعه شامل سكوهاي حفاري، بهره برداري، مسكوني، مشعل، خطوط لوله زير دريا يي 18 اين
5 كيلومتر براي انتقال گاز از يك سكوي حفاري به سكوي بهره برداري خط لوله / به طول تقريبي 5
32 اينچ صادرات ميعانات گاز در دريا به طول 3 كيلومتر وجود دارد.
تأسيسات ساحلي اين مرحله نيز شامل واحدهاي دريافت و جداسازي گاز و ميعانات گازي تثبيت
ميعانات گازي شيرين سازي، نم زدائي، مركپتان زدايي، تنظيم نقطه شبنم و تراكم گاز براي انتقال
و بازيافت و انجماد گوگرد است . شركت پتروپارس در حال حاضر عمليات اجرايي اين مرحله به جزء
حفاري 12 حلقه چاه آن را در دست اقدام دارد و مسئوليت حفاري نيز بر عهده شركت نفت و گاز
پارس مي باشد.
حفاري 12 حلقه چاه تا بالاتر از سنگ مخزن انجام گرفته و يك حلقه چاه از هر سكو تا عمق نهايي
3745 و 3870 متري در حال تكميل مي باشد و متراژ حفاري انجام شده تا كنون در حدود 33
هزار متر مي باشد.
توضيح اينكه قرار داد پالايشگاه خشكي اين مرحله با شركت دايلم كره اي و سازمان گسترش
صنايع ايران (ئيدرو) و سكوهاي دريايي با مشاركت سامسونگ و صدرا امضاء و مراحل اوليه كار نيز
شروع و ضمناً تأسيسات جانبي پالايشگاه شامل آب، برق، بخار به شركت ايراني مپنا واگذار شده
است.
با توجه به عدم امكان تأمين نيازهاي ارزي طرح از طريق منابع داخلي مقرر گرديد، اجراي آن
بصورت بيع متقابل به پيمانكار عمومي ايراني به مبلغ 730 ميليون دلار بابت هزينه سرمايه گذاري
8 ميليون دلار بابت بهره سرمايه گذاري و همچنين 130 ميليون دلار بابت حق الزحمه پيمانكاري، 0
400 ميليارد ريال هزينه ريالي واگذار گرديد.
در صفحه بعد جدول ( 1) مربوط به طرح توسعه ميدان گاري پارس جنوبي (فاز 1) اجراي اهداف
پروژه را نشان مي دهد.
– طرح توسعه مراحل دوم و سوم:
اجراي مراحل دوم و سوم توسعه ميدان براي استحصال 2 هزار ميليون فوت مكعب گاز و 80 هزار
بشكه ميعانات گازي و 400 تن گوگرد در رو ز به صورت بيع متقابل در 25 مهر ماه 1377 به
كنسرسيوم توتال، گاز پروم و پتروناس واگذار شد . بهره برداري از اولين واحد اين طرح در شش
ماهه اول سال 1381 برنامه ريزي شده است.
بهره برداري از ميدان در 4 مرحله انجام مي شود و انتقال گاز و ميعانات گازي به پالايشگاه بص ورت
3 مرحله اي انجام مي شود . در مراحل دوم و سوم طرح قرار داد پالايشگاه خشكي با شركت
ابوظبي و كشتي سازي خليج MPCC هيونداي از كره و قرار داد ساخت سكوهاي دريايي با شركت
فارس، ساخت لوله هاي 32 اينچ انتقال گاز از دريا به ساحل با مشاركت لوله سازي اهواز و سالزگيت ر
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
و پوشش بتني لوله ها و نصب آن در دريا توسط شركت هيونداي و شركت مهندسي و ساخت
تأسيسات دريايي بعنوان پيمانكار فرعي معتقد اجرا شده است . تأسيسات دريايي اين مراحل شامل
دو سكوي حفاري براي حفر بيست حلقه چاه انجام شده است . 2 رشته خط لوله زيردريايي 32 اينچ
4 اينچ جهت انتقال منواتيلن گلايكول / 4 اينچ هر يك به طول 105 كيلومتر خط لوله 5 / و 5
از ساحل به سكوها براي تزريق در خطوط گاز و كنترل خوردگي مي باشد. (MEG)
پالايشگاه گازي شامل 4 رديف عملياتي در ساحل به ظرفيت روزانه 2 ميليارد فوت مكعب است . كه
شامل واحدهاي دريافت و جداس ازي گاز و ميعانات گازي، تثبيت ميعانات گازي، شيرين سازي، نم
زدايي، تنظيم نقطه شبنم و مركپتان زدايي و تراكم گاز جهت انتقال، بازيافت و انجماد گوگرد و
واحد احياي منواتيلن گلايكول براي تزريق به خط لوله انتقال گاز 32 اينچ مي باشد . محصول گاز
3 به ،2 ، پالايشگاه با استفاده از خط لوله 56 اينچ بطول 73 كيلومتر با پوشش پلي اتيلن مراحل 1
خط لوله سراسري سوم انتقال گاز در منطقه كنگان ارسال خواهد شد.
– فازهاي چهارم و پنجم :
فازهاي 4و 5 اين طرح به منظور توليد روزانه 50 ميليون متر مكعب گاز طبيعي جهت مصارف
و توليد روزانه (LPG) 1 ميليون تن گاز مايع / داخلي و صادرات، و همچ نين توليد سالانه حدود 05
80 هزار شبكه ميعانات گازي و 400 تن گوگرد جهت صادرات و توليد سالانه 1 ميليون تن اتان به
عنوان خوراك واحدهاي پتروشيمي طراحي گرديده است عمليات اجرايي اين دو فاز توسط مشاركت
اني و پتروپارس در س ال 80 آغاز شده است و اولين مرحله بهره برداري آن در شهريور 1383 شروع
شده است .
تاسيسات دريايي هر فاز به طور مستقل براي توليد روزانه 1000 ميليون فوت مكعب گاز ترش و
ميعانات گازي همراه طراحي شده است كه اين تاسيسات نيز در فاصله 110 كيلومتري ساحل بندر
عسلويه نصب گرديده است و شامل سكوهاي چاهي به ظرفيت هر سكو 15 چاه است .
اتاق ، (MEG) 4 اينچ انتقال گلايكل / سكوها داراي دو رشته خط لوله زيردريايي 32 اينچ و 5
سيستم ارسال ،(MEG) كنترل، مولدهاي برق، كمپرسورهاي هواي ابزار دقيق، جمع آوري و تزريق
توپك و مشعل بوده است كه به صو رت بهره برداري بدون نفر از طريق پالايشگاه صورت مي گيرد .
براي جلوگيري از (MEG) ظرفيت هر چاه 100 ميليون فوت مكعب در روز بوده كه پس از تزريق
خورندگي و يخ زدگي به صورت سه فازي به ساحل منتقل مي گردد.
گاز تصفيه شده توليدي فازهاي 4و 5 بااستفاده از خط لوله 56 اينچ به خط لوله سراسري سوم
انتقال گاز ارسال مي گردد.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
: – فازهاي 6و 7و 8
با اجراي فازهاي 6و 7و 8 حدود 80 ميليون متر مكعب گاز ترش جهت تزريق به حوزه نفتي آغاجري
در سال جهت صادرات و 120 هزار بشكه ميعانات گازي در روز (LPG) 1 ميليون تن گاز مايع / و 2
جهت صادرات توليد خواه د شد . عمليات اجرايي اين 3 فاز نيز توسط شركت پتروپارس آغاز گرديده
است.
: – فازهاي 9و 10
در طراحي اين دو فاز نيز مانند فازهاي 4و 5 توليد روزانه 50 ميليون متر مكعب گاز طبيعي جهت
مصارف داخلي و صادرات و 80 هزار شبكه ميعانات گازي و 400 تن گوگرد جهت صادرات و توليد
1 ميليون تن گاز مايع / سالانه 1 ميليون تن اتان جهت مصرف در مجتمع هاي پتروشيمي و 05
درنظر گرفته شده است. (LPG)
: – فازهاي 11 و 12
اجراي اين دو فاز به منظور توليد روزانه 55 ميليون مترمكعب گاز ترش جهت تامين خوراك
و 80 هزار بشكه ميعانات گازي جهت صادرات برنامه (LNG) واحدهاي تصفيه و مايع سازي گاز
ريزي شده است.
: – فازهاي 13 و 14
علاوه بر فازهاي فوق، اجراي فازهاي 13 و 14 نيز به منظور توليد روزانه 1400 ميليون فوت مكعب
برنامه ريزي شده است كه در مراحل اتمام مطالعات (GTL) و 700 ميليون فوت مكعب (LNG)
است.
-3 طرح هاي جانبي تأسيسات زيربنايي
اسكله صادراتي – تداركاتي، فرودگاه، جاده سازي، آب رساني به منطقه و اسكان شاغلين از جمله
طرح هاي جانبي تأسيسات زيربنايي طرح توسعه ميدان گاز پارس جنوبي است.
اسكله صادراتي – تداركاتي شامل 3 پست پهلوگير جمعاً به طول حدود 772 متر از نوع كيسوني
و با عمق آبخور حداكثر 11 متر نسبت به مبناي بين المللي به منظور پهلوگيري (cassion)
شناورهاي 15 هزار تني طراحي شده است.
موج شكن دريايي داراي 2 بازوي اصلي و فرعي از نوع سنگي – بتوني است كه بازوهاي آن به
ترتيب 1200 متر و 650 متر طول دارد . تأسيسات پشتيباني شامل انبارهاي كالا، انبارهاي گوگرد،
انبارهاي روباز و ساختمانهاي اداري، عملياتي و تأسيسات زيربنايي در محوطه اي به مساحت حدود
3 هكتار احداث مي شود كه حدود يك هكتار آن از طريق دريا بازيابي و تحصيل خواهد شد.
طرح جاده جنب عسلويه نيز به دنبال نياز به ارتباط مستقيم بي ن مجموعه پالايشگاه ها در عسلويه و
كنگان و شهرك جم شكل گرفته است . شهر جم تا عسلويه 60 كيلومتر فاصله دارد . در طرح، جاده
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
اي درجه يك پيش بيني شده است كه ارتباط شهر جم و عسلويه را در مسيري كوهستاني و پر پيچ
و خم با يك تونل يك كيلومتري و با زمان 45 دقيقه ميسر مي كند اين جاده از جم به بندر طاهري
و از بندر طاهري به عسلويه منتهي مي شود.
يكي از مشكلات عمده شهرهاي حاشيه خليج فارس، كمبود و نبود آب قابل شرب است . سازمان آب
و فاضلاب كشور براي آب رساني به شهرهاي خليج فارس، خط لوله محرم را از سد كوثر در شمال
غربي شهر بهبهان به طول 710 كيلومتر تا بندرلنگه در دست احداث دارد كه 40 كيلومتر آن با
طرح توسعه تلاقي دارد.
سازمان احداث سد كوثر طبق هماهنگي بعمل آمده با بهره برداري از چاه هاي قابل شرب و تزريق
خط لوله، در حال حاضر 50 ليتر آب در ثانيه در لوله جاري است . از اين خط لوله 40 كيلومتري
15 كيلومتر با قطر يك هزار ميلي متر و 25 كيلومتر با قطر 900 ميلي متر در حال اجرا است.
در طرح توسعه پارس جنوبي احداث 3 شهرك پيش بيني شده است . شهرك چاه مبارك براي
اسكان جمعيت غير تخصصي، شهرك جم شامل طرح توسعه شهرك توحيد فعلي و شهرك شيرين
و بعنوان يك شهرك ساحلي و تفريحي . در طرح توسعه شهرك توحيد كه هم اينك مورد استفاده
كاركنان گاز طبيعي كنگان قرار دارد براي اسكان 1400 نفر در نظر گرفته شده كه تا 9000 نفر
قابل افزايش است . در خصوص اين ساخت و سازها، از خدمات شركت هاي مشاور در طراحي
شهرك ها استفاده شده است . تأسيسات اداري و رفاهي مجموعه نيز شامل يك ساختمان اداري، 3
ساختمان استراحتگاه، سالن هاي غذا خوري، مسجد، درمانگاه، زمين هاي ورزشي و مجموعه
تفريحي شامل استخر و سالن هاي بازي و اجتماعات است.
-4 لايه هاي نفتي ميدان پارس جنوبي
علاوه بر مخازن گاز كنگان و دالان كه مخازن اصلي ميدان مشترك پارس جنوبي است، مخازن
ديگري در اين ميدان وجود دارد كه حفاري هاي انجام شده در سال 1370 وجود نفت در آن ها را
تأييد كرده است . مخازن داريان، گداوان، سربك و كژدي از آن جمله اند كه وسعت آنها 705
3 ميليارد از آن در دو / كيلومتر مربع ميزان كل ذخيره نفت در جاي او ليه حدود 5 ميليارد بشكه و 7
مخزن داريان و گداوان تخمين زده شده است . بر اساس نتايج به دست آمده از عمليات ژئوفيزيكي،
مخزن داريان در ميدان مشترك پارس جنوبي از اهميت ويژه اي برخوردار است.
ستون نفتي اين مخزن بيش از 100 متر و قابليت تخلخل سنگ آهك مخزن حدود 25 درصد
تخمين زده شده است . بنابر آخرين بررسي ما ظرفيت متوسط اين ميدان نفتي تا يكصد هزار بشكه
در روز ارزيابي شده است.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
بخش مربوط به ذخيره گازي اين ميدان كه مربوط به ايران است طبق آخرين برآورد ما حدود
13/130 تريليون متر مكعب بوده كه حدود 8 د رصد كل ذخاير گاز جهان است . همچنين حجم
ميعانات گازي آن 17116 ميليون بشكه مي باشد.
-5 دوره هاي آموزشي
82 به مدت يك هفته كنفرانسهاي مختلفي با حضور /7/ در تاريخ 5 PWIT . در ابتداي ورود به
مسئولين پارس جنوبي از قسمتهاي مختلف اداري،مالي،مهندسي،پالايش برگزار ش د كه در آن
نماينده آن قسمت توضيح مختصري در موردقسمت مربوطه ووظايف واختيارات آن ارايه شد.
دوره آموزشي در مجموع 9 ماه به طول انجاميد كه شامل قسمت هاي:
English course 5-1 دورة دوره عمومي زبان
در ابتدا دوره زبان انگليسي به مدت 45 روز دردانشگاه صنعت آب وبرق عباسپور تهران
برگزار گرديد. PWIT
پس از يك امتحان كتبي ومصاحبه شفاهي،نيروها رابه دو گروه تقسيم كردندكه به ترتيب ،
تدريس مي شد New inter change متوسط ومقدماتي مي بودند.در اين دوره مجموعه كتابهاي
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
New inter و كلاس قوي با كتاب 1 Intro كه كلاسهاي متوسط وضعيف با كتاب
شروع به كار كردند .هر كتاب شامل 16 درس بود كه هر درس شامل قسمتهاي مختلفي change
ونيزهركتاب شامل دو يا سه نوار Writing و Reading مانند؛اموزش كلمات جديد، تمرين براي
. Listening كاست براي تمرينات
كلاسها تمام روزهاي هفته به جز روز جمعه برگزار مي گرديد .هرروزدرمجموع شامل 4كلاس به
1بود كه سه كلاس در صبح ويك كلاس بعد از ظهر برگزار مي شد .درهرروزيك درس / مدت 5
ازكتاب تدريس مي شد ودرپايان هرهفته نيزيك امتحان از دروس تدريس شده، گرفته مي شد .در
New inter مجموع هر 4 هفته يك كتاب تمام مي شد .درمجموع 3 كتاب ازمجموعه كتابهاي
بود .هر كتاب New inter change، و 2،1 intro تدريس مي شدكه شامل كتاب change
درطول 4 هفته وبايك روش تدريس مي شد .در پايان دوره يك مصاحبه به زبان انگليسي شد كه
درآن بايدازبين موضوعات مختلف يكي را انتخاب كرده ودرمورد آن صحبت مي شد
لازم به توضيح است كلاسهاي زبان نيز همزمان با ساير دوره هاي عمومي و تخصصي به صورت يك
نيز تدريس شد. New inter change ، جلسه در روز ادامه ياقت وبخشهايي از كتاب 2
Technical English course 5-2 دورة تخصصي زبان
اين دوره به مدت 4 هفته برگزارگرديد .در اين دوره كارآموزان آشنايي مختصري با لغات فني هر
رشته ومربوط به پالايشگاه پيداكردند.درپايان اين دوره نيزيك امتحان جامع برگزارگرديد.
دورة كامپيوتر : كه همزمان با دوره تخصصي زبان يك دوره كوتاه مدت اموزش كامپ يوتر نيز
بود. Exel،Word،Windows برگزارشدكه هدف از آن اشنايي اوليه با نرم افزارهاي
common course 5-3 دورة عمومي
در اين دوره كار آموزان ابتدا با توجه به رشته تحصيلي دركلاس هاي مختلف مكانيك،پروسس ،برق،
تقسيم شدند. instrument
در هفته پنج روزودرروزچهار ساعت كلاس برگزار مي شد ودرپنج شنبه هرهفته ازمطالب تدريس
شده درطول هفته يك امتحان كتبي برگزار مي شد.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
موارد مطلعه شده اين دوره عبارت است از:
(Water and Hydrocarbon Behavior) – رفتار آب و هيدروكربنها
در موارد زيادي هنگامي كه نفت توليد مي شود آب نيز با آن همراه است، كه آب مي تواند خطرات
زيادي براي دستگاهها در برداشته باشد.
بنابراين ضروري است كه آب از هيدروكربنها جدا شود . مخلوطي كه از سر چاهها وارد سپريتور
مي شود، شامل سه فاز گاز – مايعات گازي – و آب مي باشد.
مايعات گازي شامل مقداري آب نيز مي باشد كه پس از دي هيدراته كردن آب از آن جدا مي شود.
روشهاي جداسازي امولسيون:
سانتريفوژ كردن
گرما
روشهاي الكتريكي
هيدرات به مخلوطي از آب و هيدروكربن گفته مي شود كه در دمايي پايين تر از نقطه انجماد آب
تشكيل مي شود. هيدرات كاملاً مي تواند مسير يك لوله را ببندد و همچنين باعث افت شديد فشار
شود.
– روشهاي جلوگيري از هيدرات:
دي هيدرات كردن
استفاده از بازدارنده هايي نظير گليكول
نگه داشتن دما بالاتر از دماي هيدرات
براي جلوگيري از تشكيل هيدرات تزريق مي شود. MEG متانول و يا
استخراج
پس از اكتشاف و تعيين منطقه اي كه امكان وجود ذخاير نفتي در آن است كار حفاري چاه آغاز
ميگردد ، حفاري امروزه با روش هاي متفاوتي انجام ميگيرد كه عبارتند از :
الف روش مته دار
ب روش مته توربيني
ج روش ضربه اي
دكل حفاري يك ستون عظيم فولادي به بلندي تقريباً 40 متر و شبيه تيرهاي چهار پايه انتقال برق
فشار قوي ميباشد . محل نسب دكل را بايد با سيمان زير سازي كرده تا در مقابل دكل حفاري و
فشارهاي وارده مقاومت كند ، تجهيزات ديگر لوازم حفاري مانند : موتورها ، تلمبه ها ، مولدهاي
برق لوله هاي حفاري و غي ره نيز به محل مورد نظر بايد حمل شود كه مستلزم ساختن جاده نيز مي
باشد .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
عمل حفاري بوسيله يك رشته لوله كه به هم پيوند شده اند و در نوك آن سر مته يا تيغه و در
بالاي آن يك صفحه يا ميز دوار قراردارد انجام مي گيرد .
منجنيق فوق الذكر قدرت جابجايي 500 تن را دارد و در پشت منجنيق ها موتورهايي با قدرت
1500 تا 2000 اسب نصب شده اند .
انجام عمليات حفاري تا رسيدن به منبع اصلي نفت ادامه مي يابد و سپس توسط تجهيزاتي كه بر
روي چاه نصب مي گردد از فوران آن جلوگيري بعمل مي آورند .
(Storage Tank) – تانك ذخيره
در پالايشگاه با حجم زيادي از مايعات و گازها سر و كار داريم . در ورودي پالايشگاه مخازن براي
دريافت مواد خام در نظر گرفته شده است.
انواع مخازن بر اساس مدلهاي مختلف و بر اساس طبيعت محصول مخازن مختلفي نيز وجود دارد.
(Fix Roof) مخازن با سقف ثابت
(Floating Roof) مخازن با سقف شناور
(Double Roof) مخازن دو جداره
مهمترين عامل براي نوع مخزن فشار بخار محصولات آن مي باشد كه در شرايط محيطي به وجود
مي باشند و در (Vent) و لوله ارتباط با هوا Man Hole مي آورند. مخازن با سقف ثابت داراي
پايين لوله اي براي تخليه آن وجود دارد.
(Seperators) – جدا كننده ها
جدا كننده ها دستگاهي است كه مخلوطي از سيالاتي را كه در هم حل نشده اند از يكديگر جدا مي
كند. در صنعت نفت جدا كننده ها براي جداسازي گاز از سيال به كار مي رود يا براي جداسازي
مايعات گازي از سيالات ديگر مانند آب به كار مي رود.
بر اساس قرار گرفتن جدا كننده به دو دسته زير تقسيم بندي مي شود:
-افقي
– عمودي
جدا كننده اگر براي جداسازي گاز و مايع به كار رود و فازي اگر براي جداسازي گاز، مايعات گازي و
آب به كار رود جدا كننده سه فازي ناميده مي شود.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
اجزا جدا كننده ها عبارت است از :
DEFELECTOR PLATES
MIST PAD
COALECING PLATES
STRATENING VANES
FILTER
HORIZONTAL BAFFLES
(Off shore production) – مخازن تأسيسات دريايي
هدف اصلي از نصب سكوها اين است كه هيدروكربنها را به دو فاز مايع و گاز جدا كنند، علاوه بر آن
هر گونه ناخالصي مانند آب نيز جدا نمايد.
MEG هدف اصلي از تجهيزات پروسسي اين است كه باز دارنده هاي خورندگي را مانند متانول يا
استفاده نمايند تا لوله ها خورده نشود.
3000 مي شود كه شير سه راهه كريسمس تري psi گاز قبل از ورود به لوله وارد يك شير با فشار
ناميده مي شود.
و جعبه هاي اندازه PIGLAUNCHER, PIGRECIVER, ESDV لوله خروجي شامل
گيري مي باشد.
– كمپرسورها
سه نوع دستگاه كلي براي بالا بردن فشار گاز استفاده مي شود از قرار زير:
مانند كمپرسورهاي رفت و برگشتي، پره هاي positive displacement نوع جابجايي مثبت يا
.screw نوع ، sliding vane لغزان
كمپرسورهاي سانتريفوژ و محوري ، Blower ديناميكي مانند دمنده ها
ها. ejector ها و educator جت شامل
– كمپرسور سانتريفوژ:
همان طور كه از اسم اين كمپرسور ها بر مي آيد كار آنها بر اساس نيروي گريز از مركزي است كه
به جسم دوران كننده وارد مي شود . حال اگر اين جسم سيال باشد نيروي حاصله ، سيال را از مركز
دوران به خارج آن و در جهت شعاع پرتاب مي كند و موجب افزايش فشار در محل خروجي
مي گردد.
كمپرسور سانتريفوژ به ما اجازه مي دهد كه بتوانيم حجم زيادي از گاز را با نسبت تراكم بالا جابجا
كنيم. اين نوع كمپرسور از ارتعاش نيز مبرا مي باشد . درون ايمپ لر كمپرسور سانتريفوژ انرژي به
سرعت تبديل مي شود و در درون ديفيوزر سرعت به فشار تبديل مي شود.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
– كمپرسورهاي رفت و برگشتي
قسمتهاي اساسي كمپرسورهاي رفت و برگشتي، چگونگي عملكرد و كاركرد اين نوع كمپرسورها و
روشهاي مختلف كنترل كمپرسور و همچنين راه اندازي و خامو ش كردن آنها از جمله مواردي
هستند كه در زير به طور اختصار آمده است.
قسمتهاي كمپرسور رفت و برگشتي عبارتند از:
(Packing & valves) سيلندر شامل پيستون – پكينگ
و دسته شاتون براي انتقال قدرت و حركت از موتور به پيستون Cross head ميل لنگ و
وصل شده و دسته شاتون به Cross head كمپرسور بكار برده مي شود. ميله پيستون به انتهاي
وصل شده است. Cross head
– پمپ ها
– تركيب موازي پمپ هاي گريز از مركز
اگر پمپي هد لازم را ايجاد كند ولي دبي آن نسبت به سيستم بسيار كم باشد راه حل ممكن تركيب
موازي دو پمپ يا بيشتر مي باشد . اين پمپ ها ترجيحاً بايد مشابه باشند . تركيب موازي همچنين
در مواردي كه دبي مورد نياز تغيير كند كاربرد دارد . بطوري كه در دبي كم فقط يك پمپ كار كرده
و در دبي هاي زياد هر دو پمپ وارد عمل مي شود، در اين تركيب هر دو پمپ بايد داراي شير يك
طرفه باشند تا از جريان عكس وقتي ك ه يك پمپ خاموش است ممانعت بعمل آورد . دو پمپ كه با
هم موازيند لزومي ندارد كه مثل هم باشند ولي در صورتي كه مشابه نباشند، راندمان كمتري نسبت
به دو پمپ مشابه خواهند داشت.
در سيستم هايي كه دو پمپ به صورت موازي كار مي كنند نقطه كار بايد پايين تر از هد قطع هر
دو پمپ باشد . در غير اين صورت پمپي كه هد قطع آن بالاتر از نقطه كار است حتي روشي نخواهد
شد.
– تركيب پمپ ها به صورت سري
اگر پمپي دبي لازم را جهت يك سيستم ايجاد كند، ولي هد آن بسيار كم باشد، با سري قرار دادن
دو يا چند پمپ مشابه مي توان بر اين مشكل فائق آمد بطور ي كه خروجي پمپ 1 به ناحيه مكش
پمپ 2 وصل باشد . در اين حالت به ازاي دبي مشترك بايد هدها را با هم جمع كرد تا منحني
عملكرد در تركيب آنها بدست آيد.
از آنجايي كه اين پمپ ها جريان حجمي (دبي) يكساني را انتقال مي دهند . اصلاً نيازي به مشابه
بودن آنها نيست و حتي مي توانند سرعتهاي مختلفي داشته باشند . اين پمپ ها معمولاً با محور
مشتركي كار مي كنند . نياز به سري كردن پمپ ها وقتي است كه منحني سيستم تند باشد يعني
لازم باشد. هد نقطه كار تركيب اين دو پمپ بيش از II , I هدي بيش از توليدي هر يك از پمپ ها
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
هر كدام به تنهايي است ام ا به اندازه مجموع هدها نخواهد بود ولي قدرت تركيب برابر با مجموع
خواهد بود . اين مطلب گوياي اين است كه، پمپها چه به صورت سري و چه موازي II و I قدرتهاي
نصب شوند در هر صورت غير اقتصادي خواهند بود . (راندمان آنها پايين است ) مگر اينكه هر دو
پمپ در بهترين راندمان كار كرده و مشابه باشند.
– پمپ هاي چند مرحله اي
براي هدهاي زياد در كار مداوم انتقال سيالات راه حل، استفاده از پمپ هاي چند مرحله اي يا چند
طبقه مي باشد كه خروجي يك قسمت مستقيماً به چشمه يا مركز قسمت بعدي راه مي يابد . پمپ
هاي سانتريفوژ جريان مختلط و پمپ هاي جريان محوري همگي تا حد 50 مرحله اي گروه بندي
5000 مطلق ايجاد psi 8000 فوت آب و افزايش فشاري تا ميزان ft شده اند كه هدي تا حد
مي كنند.
پمپ هاي شناور كه در چاههاي عميق كاربرد دارد نمونه اي از پمپ هاي چند مرحله اي مي باشد.
– توربين ها
توربينهاي گازي امروز ي ، آسياب بادي هاي قديمي هستند كه يك گاز ( هوا ) باعث حركت آن مي
گردد . در واقع آسياب هاي بادي نيز يك نوع توربين گازي مي باشد .
ناميده شد كه توسط گازهاي داغ حاصل از يك محفظه احتراق Smoke jack اولين وسيله گازي
Jhon – كار مي كرد . اين طرح منصوب به لئوناردو داوينچي است كه بعدها توسط جان ويلكينز
تشريح گرديد . Wilkins
انگليسي وسيله اي شرح داد كه هوا را متراكم مي نمود و پس از Jhon Barber بعدها جان باربر
مخلوط كردن با سوخت مي سوزاند . گازهاي داغ حاصل از احتراق از طريق يك نازل به پرة يك
چرخ برخورد مي كردند و باعث چرخش آن مي گرديدند . اولين پيشرفت قابل ملاحظه توسط اف
آلماني برداشته شد كه توربين او شبيه توربينهاي گازي امروزي است . F . Stolze استولز
اين توربين شامل يك محفظه احتراق و يك كمپرسور چند مرحله اي محوري كه مستقيماً به يك
توربين چند مرحله اي عكس العملي ك وپل شده است ، مي باشد . راندمان كم كمپرسور و توربين و
دماي بالاي گازها باعث عدم انجام موفقيت آميز عمليات مي گرديد ولي اولين تجربه موفقيت آميز
در سال 1903 در فرانسه رخ داد . كه شامل يك كمپرسور پيستوني چند مرحله اي و يك محفظه
مي گرديد و داراي راندمان حرارتي سه درصد بود . پيشرفت Impulse احتراق و دو رديف توربين
هاي بعدي در اين زمينه كند صورت گرفت .
در طي جنگ جهاني دوم توسعه اين توربينها در سوئيس صورت گرفت كه درگير جنگ نبود . سر
يكي از اولين اشخاصي بود كه قابليت استفاده از توربينهاي Sir Frank Whittle فرانك وتيل
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
گازي را بعنوان نيروي پيش برنده هوايي متوجه شد . و باعث ساخت جنگنده هاي جت و نيز جت
هاي مسافربري گرديد .
و اخيراً نيز در Peak در نيروگاهها نيز جهت توليد الكتريسيته در ساعات اصطلاحاً پيك
نيروگاههاي سيكل تركيبي اين توربين ها استفاده مي گردند .
Impulse – توربين هاي
بسيار ساده مي باشند كه بصورت تك مرحله اي يا چند مرحله اي هستند . Impulse توربين هاي
از روي شكلشان شناخته مي شوند . آنها معمولاً متقارن هستند و داراي زاويه Impulse تيغه هاي
ورود و خروج تقريباً 20 هستند . و به علت اينكه توسط بخار با فشار بالا كه حجم كمي را اشغال
مي كند كار مي كنند . اين تيغه ها كوتاه هستند و سطح مقطع ثابت دارند . توربينهاي يك مرحله
كه توربين دلاوال نيز ناميده مي شوند شامل يك چرخنده ساده مي باشند كه روي Impulse اي
آن تيغه ها وصل شده اند . جريان بخار از يك يا چند نازل همگرا واگ را عبور مي كند و به پره
هاي توربين برخورد مي كند و باعث چرخش آن مي شود . بعلت اينكه بخار حاصل از واحدهاي
1000 دما دارند در هنگام خروج از نازل سرعتي برابر F 2400 فشار و psi توليد بخار مدرن تا
820 مي رسد . m/s 1645 پيدا مي كنند كه سرعت حركت پره ها در اين حالت به m/s
چنين سرعتي فاقد ايمني هاي لازم است و پره هاي چرخنده صدمه مي بينند . علاوه بر اين در
سرعت هاي بالا افت فشار ناشي از اصطكاك نيز زياد است و راندمان كاهش مي يابد . براي غلبه بر
اين مشكلات دو روش وجود دارد كه تركيب كردن و يا مرحله اي كردن ناميده مي شو د . براي اين
عمل توربينهاي تركيبي سرعتي و توربينهاي تركيبي فشاري ساخته شده اند .
طراحي شد به جاي يك سري از تيغه هاي چرخان دو سري C . G Cortis در نوع اول كه توسط
تيغة چرخان مي باشد . اين دو سري توسط رديفي از پرده هاي ثابت جدا شده اند كه نقش آن
اينست كه بخار خارج شده از مرحله اول به رديف دوم جهت دهي شود .
گرچه توربينهاي كورتيس داراي دو رديف چرخنده است ولي مي توان رديف هاي ديگري نيز به آن
افزود و توربينهاي چند مرحله اي را پديد آورد . در توربينهاي تركيبي فشاري براي غلبه بر
مشكلات تشريح شده انرژي بخار به چن د نازل تقسيم مي گردد كه هر نازل يك سري تيغه را
ناميده مي Rateau بصورت سري به حركت در مي آورد . چنين توربيني بنام طراح آن توربين
شود .
– توربينهاي عكس العملي
يك نازل يك راكت و نيز يك توربين هرو بر اين اساس كار مي كنند كه سيالي با سرعت زياد از
آنها خارج مي شود و نيرويي جهت عكس حركتشان خلق مي كنند . حال اگر بخار با سرعت بالا از
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
نوك پره هاي يك توربين خارج شود عكس العمل آن به عقب راندن پره و در نتيجه چرخش آن مي
باشد .
بخار خارج شده اطراف تيغه ها مي ماند و هنوز سرعت آن صفر نشده است بنابراين مي تواند توسط
باعث گردش بيشتر توربين شود . بنابراين يك Impulse تيغه هاي ثابت هدايت شود و طبق اصول
مي Impulse توربين عكس العملي خالص هيچ وقت وجود ندارد و مخلوطي از عكس العمل و
گردد .
بنابراين يك توربين عكس العملي شامل يك سري تيغه چرخان مي باشد كه توسط تيغه هاي ثابت
C . A . كه نقش نازل را ايفا مي كنند از يكديگر جدا شده اند . توربين هاي عكس العملي توسط
اختراع شد. Parson
توربين هاي گازي به عنوان محركه اجسام پرنده جهت حركت دادن پمپ ها ، كمپرسورها و
ژنراتورها جهت توليد الكتريسيته و نيز ديگر وسايل متحرك مثل ترن و كشتي استفاده م ي گردند .
مزيت توربينهاي گازي نسبت به توربين هاي بخار عبارتند از :
1 حجم و جرم كم
2 هزينه اوليه كمتر
3 نصب راحت و استفاده آسان
4 استارت كردن با كنترل از راه دور
5 قابليت كاربري در پروسه هاي متفاومت و گوناگون
6 قابليت استفاده از انواع سوخت هاي مايع و گازي
توربينهاي گازي يك عيب بزرگ دارند كه عبارت است از راندمان پايين آنها و و علاوه بر اين قابليت
زماني كه ( Peak ) استفاده از سوخت هاي جامد را نيز ندارند . و بهمين دليل در اوقات ضروري
مصرف الكتريسيته افزايش مي يابد استفاده مي گردند و كار كرد آنها معمولاً بين 2000 1000
ساعت در سال است .
(Gas Turbine export) – توربين گاز
توربين گازي مورد استفاده در پالايشگاه مجتمع گاز عسلويه جهت كمپرس گاز مدل 5002 داراي
دو شفت مي باشد كه جهت به حركت درآوردن يك كمپرسور سانتريفوژ مورد استفاده قرار مي
گيرد.
روتور كمپرسور هوا داراي 16 بخش مي باشد كه قدرت گردش شفت آن از طريق مخلوط هوا و
سوخت وارد شده به محفظه احتراق و توربين گرفته مي شود.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
توربين گازي مذكور داراي دو شفت مستقل مكانيكي مي باشد . كه هيچ ارتباط مكانيكي بين دو
شفت وجود ندارد . شفت اولي با فشار بالا كه م وجب چرخش روتور كمپرسور مي شود و شفت دومي
با قسمت فشار پايين موجب بالا بردن قدرت كمپرسور مي شود.
هدف از مستقل بودن دو شفت اين است كه آنها در سرعتهاي متفاوت عمل مي كنند كه موجب
رسيدن به قدرت مورد نياز براي كمپرسور سانتريفوژ مي شود در توربين گازي مذكور چهار ع دد
ياتاقان طراحي شده كه فشار وارده را تقسيم مي كنند.
ياتاقانهاي شماره هاي 2 و 1 جهت حمل روتور كمپرسور و قسمت اول محور توربين بكار گرفته
مي شوند. ياتاقانهاي شماره 4 و 3 جهت حمل قسمت دوم محور توربين و بار شفت مورد استفاده
قرار مي گيرند.
– اصول عملكرد توربين گازي
روتور فشار بالاي كمپرسور از طريق يك استارتينگ به 20 % سرعت اوليه شتاب مي گيرد بعد از آن
هواي اتمسفر به داخل كمپرسور مي رود و بعد از كمپرس شدن و رسيدن به يك فشار مخصوص به
داخل محفظه احتراق جايي كه سوخت نيز تحت يك فشار به آنجا وارد مي شود . يك شمع با ول تاژ
بالا به داخل مخلوط سوخت و هوا جرقه مي زند كه موجب احتراق مخلوط و تبديل آن به گاز با
دماي بالا مي باشد كه همين گاز داغ موجب افزايش سرعت كمپرسور و روتور توربين مي شود . كه
در نتيجه موجب افزايش خروجي كمپرسور مي شود . تا وقتي كه فشار در حال افزايش مي باشد
قسمت فشار پايين روتور توربين شروع به گردش مي كند تا زماني كه روتور به سرعت مورد نظر
برسد. محصولات احتراق ابتدا وارد قسمت توربين فشار بالا مي شوند و بعد از آن وارد توربين فشار
پايين و دست آخر از قسمت خروجي توربين خارج مي شوند.
مشخصات كلي توربين گازي
5002 C – MS – مدل توربين گاز
– عملكرد توربين گاز محرك از نوع مكانيكي
– گردش شفت جهت عقربه هاي ساعت
– نوع عملكرد متوالي
4900 rpm 5100 و قسمت فشار پايين rpm – سرعت شفت قسمت فشار بالا
– سيستمهاي محافظ سيستم قطع سرعت بالا، سيستم قطع دماي بالا و لرزش، نشانگر آتش
– قدرت خروجي 3800 اسب بخار
– دماي ورودي 59 فارنهايت
14/7 PSI – فشار خروجي
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
مشخصات كمپرسور
– تعداد بخشهاي كمپرسور 16
– نوع كمپرسور جريان محوري
– پوسته كمپرسور افقي
– نوع پره هاي راهنماي ورودي قابل تنظيم
مشخصات توربين
– تعداد شفت توربين 2 شفت
– نوع پوسته افقي
– نازل بخش اول ثابت
– نازل بخش دوم قابل تنظيم
– روتور كمپرسور
مي باشد كه پره هاي آن بر روي يك روتور نصب شده است stage روتور كمپرسور داراي 16
شيارهايي بر روي هر چرخ يا رينگ تعبيه شده است كه پره ها بر روي آن قرار م ي گيرند شكل
هندسي پره ها طوري طراحي شده است كه هوا را به خوبي كمپرس مي كند در قسمت عقب تر
كمپرسور كه طول پره ها بيشتر مي شود . جهت جلوگيري از خمش پره ها يك رينگ به قسمت
بالاي آن متصل شده است.
استاتور كمپرسور
سه قسمت اصلي يك استاتور شامل:
پوسته ورودي
پوسته كمپرسور جلوئي
پوسته خروجي كمپرسور
اين سه قسمت اصلي با پوسته توربين متصل شده اند كه ساختار خارجي توربين گاز را تشكيل
مي دهند. همچنين محافظت از روتور و قسمتهايي كه ياتاقانها وجود دارند و قسمتهاي ورودي هوا را
نيز در بر مي گيرند . پوسته صوري طراحي شده كه در موقع نابالانسي روتور فاصله بين پره ها و
پوسته نيز حفظ شود.
محفظه احتراق
12 عدد نازل سوخت، Transition piece محفظه احتراق از 12 عدد قوطي همچنين 12 عدد
crossfire tube 12 عدد شمع، 2 عدد انتقال دهنده جرقه، 4 عدد نشان دهنده شعله و 12 عدد
تشكيل شده است.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
محفظه احتراق در قسمت انتهايي كمپرسور يا همان خروجي كمپرسور نصب گرديده كه هواي
خروجي از كمپرسور را دريافت مي كند . بعد از آنكه هوا وارد محفظه احتراق شد سوخت نيز به هر
يك از قوطي تغذيه مي شود كه در همانجا با هوا مخلوط مي گردد كه اين مخلوط توسط يك شمع
الكتريكي مشتعل مي گردد . وقتي اشتعال در يك يا دو محفظه اتفاق افتاد گاز احتراق شده گرم به
جريان مي يابد تا بقيه مخلوط هوا – سوخت در قوطي هاي ديگر را crossfire tube داخل
مشتعل نمايد.
هدايت مي شود تا از آنجا به Transition piece احتراق حاصل از مخلوط سوخت و هوا به داخل
از توربين راه پيدا كند . ناگفته نماند كه چهار عدد تشخيص دهنده شعله در محفظه stage اولين
قرار گرفته كه شعله محفظه را در هر لحظه كنترل كند.
– شمع
مخلوط سوخت و هوا پس از انتقال به محفظه احتراق توسط جرقه شمع به احتراق در مي آيند .
سيستم آن به اين طريق است كه بعد از ج رقه و مشتعل شدن مخلوط جهت جلوگيري از سوخته
شدن الكترود سر شمع به داخل محفظه كوچكي فرو مي رود . در محفظه احتراق توربين دو عدد
شمع مورد استفاده قرار مي گيرد (قوطي شماره 15 و شماره 9) كه بعد از مشتعل شدن در اين دو
قوطي بقيه قوطيها از طريق لوله ارتباطي نيز مشتعل مي گردند.
– نشانگر شعله
در طي مرحله استارت توربين گاز سيستمي نياز است كه بتواند شعله داخل محفظه احتراق را به
سيستم كنترل انتقال دهد براي همين از يك مانيتوري كه شعله ها را نشان مي دهد، استفاده مي
شود. و اين مانيتور از طريق 4 عدد نشان دهنده شعله جهت نشان دادن شعله كه بر روي محفظه
احتراق نصب گرديده كمك مي گيرد . نشان دهنده شعله شامل يك حس كننده شعله و يك
محفظه اي كه از گاز پر شده است مي باشد . گاز بين اين حس كننده شعله خيلي حساس است به
نيز توسط يك آمپ لي برقرار DC طوري كه در مقابل حرارت فوري واكنش نشان داده و يك ولتاژ
مي شود كه گاز را يونيزه مي كند كه در نتيجه چگونگي شعله داخل محفظه را نشان مي دهد كه
ناقص بودن شعله را از طريق سيگنال به برد سيستم كنترل گاز توربين منتقل مي كند . كه در
FAILURE TO FIRE يا LOSS OF FLAME صورت تداوم، يا بدتر شدن شعله پيغام
به توربين داده مي شود. shut down مشخص مي شود كه در آن موقع فرمان
– نازل سوخت
هر محفظه يا قوطي احتراق به يك نازل سوخت مجهز شده است، كه يك مقدار معيني از سوخت از
طريق لوله بداخل هر يك از قوطي ها پاشيده مي شود . وقتي كه از سوختهاي مايع استفاده مي
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شود، ابتدا در يك نازل م ارپيچ يعني توسط هواي با فشار بالا پودر مي گردد، و بعد به داخل قوطيها
پاشيده مي شود.
– لوله هاي ارتباطي
12 عدد محفظه احتراق از طريق لوله هاي ارتباطي به همديگر وصل شده است . كاربرد اين لوله ها
براي اين است كه قوطيهايي كه فاقد شمع هستند بعد از بوجود آمدن شعله از طريق اين لوله ها به
قوطيهاي ديگر سرايت كرده و تمامي محفظه مشتعل مي گردد.
– استاتور توربين
پوسته توربين يكي از اصلي ترين قسمت ساختمان يك توربين گازي است كه در قسمت انتهايي يا
خروجي پوسته كمپرسور نصب گرديده . بعد از اينكه گاز احتراق يافته از محفظه احتراق خارج يافت
از طريق راههاي ارتباطي به چرخ توربين مي رسد.
نازل توربين كه پس از برخورد با آن و تنظيم جهت آن به نازل توربين مي رسد stage ابتدا اولين
براي جلوگيري از خروج هوا وجود دارد . و به همين ترتيب stage كه يك آب بندي هوا نيز در هر
اين عمل تا آخر ادامه پيدا مي كند تا وقتي از قسمت انتهايي خارج شود.
ديواره يا پوسته توربين با گاز داغ عبوري عايقبندي شده است بجز در قسمت نازلها و غلاف دور
داخل پوسته.
– روتور توربين
دو روتور توربين بطور جداگانه در يك توربين گازي وجود دارد اولين قسمت يا همان روتور توربين
فشار بالا كه توسط جريان محوري كمپرسور به حركت در مي آيد و دومين قسمت يا همان روتور
توربين فشار پايين كه موجب تشديد قدرت مي گردد . اين دو روتور در يك خط نصب شده اند و
هيچ ارتباط مكانيكي بين آن وجود ندارد و با سرعتهاي متفاوت عمل مي كنند.
توربين به ر وتور كمپرسور مستقيماً نصب گرديده كه همين باعث توليد stage اولين قسمت يا
فشار بالا مي شود.
توربين به يك شفت چرخ نصب گرديده كه همان فشار پايين و جهت بالا stage دومين قسمت يا
بردن قدرت استفاده مي شود . كه توسط دو عدد ياتاقان حمل مي گردد . ياتاقان شماره 3 يا ژورنال
بيرينگ كه در قسم ت ابتداي محفظه نصب شده است و ياتاقان شماره 4 ژورنال و تراست
بيرينگ كه در قسمت انتهاي محفظه نزديك خروجي توربين نصب گرديده است. (Thrust)
توربين هاي استفاده شده در فاز دوم و سوم پارس جنوبي
در اين دو فاز بطور كلي از 8 توربين استفاده شده است كه به اختصار به ع ملكرد هر كدام
مي پردازيم. در واحد آب و بخار (يوتيليتي) 4 توربين گازي هر كدام به ظرفيت 37 مگاوات جهت
تأمين برق پالايشگاه و قسمتهاي اداري استفاده شده است به اين صورت كه يكي از اين توربين ها
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
بصورت كمكي مي باشد كه اگر هر كدام دچار مشكلي شوند از سرويس خارج شده و توربين كمكي
به سرويس مي آيد . همچنين يك توربين بخار كه هدف اصلي توليد بخار با فشار پايين جهت
استفاده در كل سايت مي باشد از ژنراتور آن نيز جهت مواقع اضطراري استفاده مي شود.
– راه اندازي توربين
ابتدا سيستم روغن كاري كار روغنكاري قسمتهاي مختلف را انجام داد ه سپس استارتر شفت توربين
servo را به حركت در مي آورد و سرعت آن را تقريباً به 1500 دور در دقيقه مي رساند سپس
ها باز مي شوند يعني اجازه ورود گاز و هوا به محفظه احتراق داده مي شود. valve
وجود دارد كه دبي گاز را كم و زياد مي كند، سپس servo valve در هر توربو كمپرسور دو عدد
دور شفت با توجه به دبي گاز كم و زياد مي شود كه بعنوان گاورنر عمل مي كنند . علاوه بر آن دو
هاي 11 و 13 قرار دارند كه در لحظه راه اندازي در stage نيز در روي Anti surge valve عدد
پرهاي هدايت ورودي ) كه مقدار دبي ) IGV اثر تغييرات ناگهاني جريان عبوري هوا بر اثر عملكرد
هوا ورودي به كمپرسور را تأمين مي كند . از به سرج رفتن كمپرسور جلوگيري مي كنند يعني اين
دو ولو به موقع باز مي شوند.
به سرويس مي آيند، flame detector و spark plug بعد از ورود شفت به محفظه احتراق
انجام مي شود كه اين عمليات حدوداً 10 دقيقه زمان نياز دارد. بعد از آنكه دور حدوداً به firing
5000 دور در دقيقه رسيد، استارتر از سرويس خارج شده و انرژي حاصل از سوخت گاز بعد از عبور
را به حركت در Power turbine شده و شفت LP و سپس HP از محفظه احتراق وارد محفظه
(flexible مي آورد، كه اين شفت با شفت كمپرسور بوسيله يك كوپلينگ انعطاف پذير
(stage) كوپل شده آن را به گردش در مي آورد، كه اين كمپرسور داراي 5 مرحله cupling)
مي باشد. شفت كمپرسور بوسيله سه ياتاقان مهار شده كه شامل دو عدد ژورنال بلبرينگ و يك
تراست بلبرينگ كه شامل اكتيو و نان اكتيو (فعال و غيرفعال ) تراست و بلبرينگ مي باشد و در
بسته مي شود مي باشد . ژورنالها در دو قسمت شفت (NDES) قسمت جلوي كمپرسور يعني
بلبرينگ و تراست كالر كه در Thrust حركتهاي شعاعي را كنترل مي كنند و مجموعه تراست
تراست بلبرينگ، تراست كالر ق رار active و None active قرار دارد، (بين NDES قسمت
دارد). حركت محوري شفت كه داراي لقي مجازي مي باشد را كنترل مي كند كه اگر اين لقي حفظ
ها مي شود. Implere ها labirent نشود، اين حركت باعث از بين رفتن
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
specific course 5-4 دورة تخصصي
به مدت 2 ماه در تهران مكان دانشگاه آب و برق شهيد عباسپور برگزارگر ديد .اين دوره شامل
آشنايي تخصصي با فرايند درفازهاي 4و 5 پارس جنوبي و بودكه در زيربه طوراختصارتوضيح داده مي
شود؛
در اين دوره به بررسي واحدهاي بخش پروسس فازهاي 4و 5 به صورت تئوري پرداخته شد .كه
116-115-114-113-110-108-107-106-105-104-103-102-101- شامل واحدهاي 100
مي بود .
در بخش ديگري از اين دوره به بررسي ايمني فردي پرداخته شد .روشهاي راه اندازي بخشهايي از
پالايشگاه ، جزيي از اين آموزشها بود.
منتقل شد . دراين PUT دوره آموزش نيز بعد از به مركز آموزش نيروي انساني شركت نفت اصفهان
نيك سيالات ، انتقال حرارت Ĥ مركز در 4 هفته ابتدايي ، بحث هايي از قبيل كنترل فرآيند ،مك
برگزار گرديد . PLC، ،انتقال جرم ،اطفاء حريق ،كمكهاي اوليه
اين دوره در مدت دو ماه برگزار گرديد .
(on the job training) : 5-5 دوره آموزشي حين كار
اين دوره به مدت 2 ماه در بخش فرايند شركت پتروشيمي اصفهان برگ زار شد كه كارآموزان به
عنوان اپراتورآموزي درواحدهاي مختلف به يادگيري قسمتهاي مختلف پالايشگاه پرداختندكه شامل
كارواحدها واجزا به كاررفته درواحدهاي مختلف شامل انواع لوله ها،انواع
شيرها،پمپها،كپرسورها،انواع برجها ودرامها بود.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
6 – شرح واحد ها ي
6-1 –شرح واحد هاي پروسس
واحد 100 – تاسيسات دريافت
– Reciption facility
خوراك ورودي به پالايشگاه كه از طريق 2 خط لوله 32 اينچي منتقل مي شود در ا بتدا وارد
واحد 100 مي شود. تركيب خوراك ورودي به واحد عبارت است از:
درصد مولي Kmol/h تركيب در هر فاز
1/557 793/ آب 3 (H 2O)
3/30 1683/ نيتروژن 6 ( N2 )
1/74 886/6 CO 2
0/65 334/6 H2S
80/96 41229/ متان 1 ( C 1)
5/17 اتان 2635 ( C 2)
1/91 976/ پرويان 3 ( C 3)
0/41 209/ ايزوبوتان 2 ( iC 4)
0/69 353/ بوتان 7 ( nC 4)
0/28 144/ ايزوپنتان 5 ( iC 5)
0/28 144/ پنتان 5 ( nC 5)
0/41 209/2 C برش 6
0/45 234/1 C برش 7
0/49 254/1 C برش 8
0/34 174/3 C برش 9
0/24 124/6 C برش 10
0/15 79/7 C 11
0/10 54/8 C 12
%8 44/8 C 13
%58 29/9 C 14
%3 19/9 C 15
%2 14/9 C 16
%19 10 C 17
0/009 10 C 18
%2 5 C 19
0/0003 14/9 C20+
0/002 %15 COS
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
%2 1/ متيل مركاپتان 47
درصد مولي Kmol/h تركيب در هر فاز
%1 12/ اتيل مركاپتان 5
0/004 پروپيل مركاپتان 7
0/008 2/ بوتيل مركاپتان 13
4/ هگزيل مركاپتان 16
0/43 223/6 MEG
100 50921/ جمع كل 6
– اهدافي را كه براي اين واحد مي توان برشمرد عبارتند از:
الف) هدايت كردن جريان سه فازي گاز، مايعات گازي و گلايكول، توسط دو خط 32 اينچ زير دريا،
از دو سكوي دريايي به فاصله 105 كيلومتري از ساحل.
ب) جداسازي لجن ها، از گاز ترش در سيلابه گيرها.
بدين ترتيب كه براي هر خط 32 اينچ، يك سيلابه گير مجزا طراحي شده است.
اين واحد نيز به 2 بخشاصلي تقسيم مي گردد
: pi -بخش دريافت كننده
Slug Catcher – بخش جداسازي لجن
: pig الف – بخش دريافت كننده
فرستاده شده از طرف pig اين واحد كه جزء مهمي از واحد 100 مي باشد و وظيفه آن دريافت
سكوهاي دريايي، مي باشد.
وسيله و ابزاري است كه در جهت اهداف ذيل از آن در خط لوله استفاده مي شود و بنا به Pig
هدف نوع آن نيز فرق مي كند:
الف) جهت تميز كردن مسير جريان گاز در خط لوله و راندن لجنها به سمت پالايشگاه
براي پي بردن به وجود احتمالي عيب و نقص در لوله (inspection) ب) بازرسي خط لوله
: pig انواع و اقسام
-1 توپك
پس از مدت زماني، حجم آن در طول مسير لوله زياد مي شود و باعث افت فشار slug لجنها يا
گاز در لوله مي گردد . براي زدودن و تميز كاري خط از اين لجنها، از يك توپك كه از جنس
پلاستيك فشرده است، استفاده مي شود.
وارد خط لوله مي شود و با فشار خود گاز، در داخل لوله به pig launcher اين توپك از محل
12 (بصورت تقريبي ) – رانده مي شود با توجه به سرعت گاز، در حدود 15 pig reciever سمت
slug يا (SDS) سيستم تشخيص لجن ، slug در راه است. به محض رسيدن pig يك
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
روي صفحه مانيتور اتاق كنترل ورود لجن را مشخص مي كند و پس از آن مدتي detector sys
خواهد رسيد و طبق يك روش خاص آن را بيرون مي آورند. pig بعد
Slug Catcher ب – بخش جداسازي لجن
از نوع شش انگشتي با دو جريان همسو گاز و مايع مي باشد . جريان هم جهت به Slug Catcher
منظور كم كردن خطر در مقايسه با جريان غير همسو انتخاب شده است .
در پالايشگاه مي باشد كه مي توانند بصورت دستي بوسيله شيرهاي Slug Catcher دو عدد
مربوطه به هم متصل شوند . اين تجهيزات براي جد اسازي گاز از مايعات در نظر گرفته شده است
كه جريان گاز به ترين هاي گازهاي و مخلوط مايعات هيدروكربني و آب و گلايكول به واحد
از شش شاخه // 46 ساخته شده است و شامل 4 Slug Catcher 103 يا 110 ارسال مي شوند
قسمت اصلي مي باشد كه عبارتند از:
-1 قسمت جداسازي گاز از مايعات
1مي باشد و به / 13 متر ) قرار دارد و داراي شيب 20 ) Slug Catcher اين قسمت در ابتداي
منظوربيشترين بازدهي جداسازي در اين قسمت طول اين قسمت 13 متر در نظر گرفته شده است
-2 قسمت مياني
كاملاً پر مي شود سطح مايع ات ممكن است به Storage Liquid موقعي كه قسمت
قسمت جداسازي برسد كه اين قسمت اجازه نمي دهد سطح Slug Catcher قسمت ابتداي
مايعات در قسمت اول افزايش پيدا كند و طول كافي براي اين قسمت ( 23 متر ) در نظر گرفته
شده است .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
( Liquid Storage ) -3 قسمت جمع آوري مايعات
در نظر گرفته Slug Catcher 4000 براي دو m ظرفيت طراحي هر قسمت جمع آوري مايعات 3
1 مي باشد . و گازي كه ممكن است در قسمت جمع / شده كه داراي طول 330 متر با شيب 100
آوري مايعات از خود مايعات جدا شود از طريق يك خط لوله 10 اينچ به خط لوله اصلي گاز ترش
داراي يك خط لوله // 10 مي باشد . Slug Catcher جمع آوري متصل مي شود كه هر
Liquid / Liquid ) -4 قسمت جداسازي مايعات هيدروكربني از مخلوط آب و گلايكول
( Separation
كه دو خط // 46 و موازي Liquid Bottle مايعات از قسمت جمع آوري مايعات به طرف
ها Liquid Bottle مي باشند ارسال مي شوند. دو خط لوله به عنوان خط لوله هاي بالانس بين
و بالانس كردن فشار بكار مي رود . يك خط pigging در دو فاز 4 و 5 وجود دارد كه در موقع
در نظر گرفته شده است . در اين قسمت مايعات Liquid Bottle لوله 20 اينچ نيز بين دو
هيدروكربني از مخلوط آب و گلايكول جدا مي شوند و هر كدام جداگانه فيلتر مي شوند . سه فيلتر
براي مخلوط گلايكول و آب و دو فيلتر براي مايعات هيدروكربني پيش بيني شده است . كه بطور
نرمال براي هر كدام يك فيلتر در سرويس مي باشد .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
( Depressuristion ) – تخليه كردن فشار
Slug تخليه مايعات براي پائين آوردن فشار در نظر گرفته نشده است . اما قسمت گاز از هر
kg/h ) . مي شود ( depressurise ) تخليه فشار XV – بوسيله شير 0018 Catcher
8 ساعت تخليه / موقعي كه پر از مايعات باشد به مدت 5 Slug Catcher 235000 ) بطور كلي
3 تخليه فشار مي شود . ماكزيمم شدت جريان / فشار مي شود و موقعي كه پر از گاز باشد 45
1300 مي باشد . MMSCFD گاز براي تخليه فشار در مواقع اضطراري
به منظور جلوگيري از افزايش فشار و تنظيم فشار ورودي به ترين هاي پالايش گاز يك
Slug Catcher در خروجي مسير گاز از هر ( Let Down Station ) ايستگاه تقليل فشار
در هر كدام از اين ايستگاهها نصب شده است . اين PV0037A/B نصب شده است . دو عدد
Packing / ) سيستم كنترل فشار ، فشار را در مواقعي كه سيستم تحت فشار مي باشد
HP 68 نگه مي دارد . خروجي از هر ايستگاه به دو عدد bar ثابت در حدود ( Depacking
ختم مي ش ود كه در اين جدا كننده ها مقدار مايعاتي كه همراه گاز مي باشد و تبديل Separator
به واحد 103 ارسال مي شوند . level به مايع شده اند جمع آوري مي شوند و سپس تحت كنترل
25 بالا °C 100 كه دما را تا – E – گاز خروجي از جداكننده ها نيز بعد از گذشتن از هيتر 101
مي برد به طرف ترين هاي پالايش گاز ارسال مي شوند .
100- براي جلويري از تشكيل هيدرات ومايع شدن مي E – گذشتن از مبدل حرارتي 101
18 اتفاق مي افتد . كه در ايام تابستان از مسير باي – پاس استفاده مي ° C باشد كه در دماي
فشار و شدت جريان گاز قبل از ورود به ترين PV شود. و همچنين يك شير كنترل فشار 0039
هاي گازي كنترل مي كند .
– نقاط تزريق گلايكول
قبل از فيلترها به منظور Liquid Bottle -1 خروجي مسير مايعات گازي از
( FV 0012 A/B جلوگيري از خوردگي ( قبل از
ها به منظور جلوگيري از خوردگي HP Separator -2 خروجي گاز از
ها به منظور جلوگيري از تشكيل هيدرات HP Separator -3 خروجي مايعات هيدروكربن از
به منظور جلوگيري از خوردگي Slug Catcher -4 خروجي گاز از
به منظور جلوگيري از تشكيل هيدرات PV 0037 A/B -5 قبل از
به منظور جلوگيري از هيدرات HV و 0018 XV -6 قبل از 0018
و ( semi – continuouse ) از نقاط بالا مورد 6 بصورت پاره وقت و مورد 3 تقريباً بصورت دائم
بقيه بصورت دائم ، گلايكول بوسيله پمپ هاي رفت و برگشتي تزريق مي شوند .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
هاي PV- توسط 0037 (Gas trains) ج) كنترل فشار گاز ورودي به واحدهاي تصفيه گاز
صورت مي گيرد كه در همين (Let down Statirn pressure control valves) معروف به
واحد 100 قرار دارند و نقش بسيار مهمي را ايفا مي كنند.
H.P sepatators د) جداسازي مجدد مايعات و قطرات از گاز، توسط
100- براي E- ه) تنظيم درجه حرارت گاز ترش خروجي از اين واحد توسط مبدل حرارتي 101
جلوگيري از كا هش درجه حرارت گاز در زمستان، و نگه داشتن آن در حد 24 درجه سانتي گراد .
توضيح اينكه اين گاز در درجه حرارت زير 18 درجه سانتي گراد شروع به تشكيل هيدرات مي كند.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 101 – شيرين سازي گاز
-Gas Treatment
رادارد.درواقع گاز ترش Co و 2 H2s واحد 101 كه واحد شيرين سازي گاز نام داردوظيفه جداسازي
مي باشد به خاطر سمي بودن اين گاز به اين نام خوانده مي شود .شيرين سازي گاز H2s كه داراي
انجام مي شود .اين ( MDEA) در اين واحد توسط يك ماده شيميايي به نام ميتل دي اتانول امين
Train را دارا مي باشد .واحد 101 كه جزء واحدهاي Co و 2 h2S ماده قدرت واكنش و جذب
گازي مي باشد خوراك خود را از واحد 100 دريافت مي كند.اين خوراك كه براي هر
همچنين حداقل ( MMscfn مقدار 25 % ازخوراك خروجي ازواحدهاي 100 مي باشد .( 555 Train
خوراك براي اين واحد 40 % ازاين مقدارمي باشد.
ازان H2s مي باشد كه بايددراين واحد Co2=~. %827 mole H2s=0/69% mole گاز داراي
mole 3 و PPm مقدار آن درگازشيرين شده به ترتيب تا Co و 2 H2s گرفته شودپس ازجذاب
%1 كاهش مي يابد.
به طوركلي پروسه اي كه درواحد 101 انجام مي شودبه سه بخش اساس ي تقسيم مي شود كه
درزيرشرح داده مي شود.
(Separation Section) بخش جداسازي
(Absorption Section) بوسيله امين Co و 2 H2s بخش جذب
(Thermal Regeneration) بخش احياء ايمن
شرح واحد
-1 بخش جداسازي:
مي شودكه دراين KO. Drum 24/4 درابتدا وارديك c 66/1 ودماي b arg گازو رودي به واحدبافشار
گرفته شده وبعد ازان وارديك فيلترشده كه ذرات وهيدروكربنهاومايعات همراه Slug درام مايعات و
براي گرفتن ) Coalesce Filter براي گرفتن ذرات) ويك ) Cartridge Filter گاز راتوسط يك
(101-c- هيدروكربنها ومايعات ) مي گيرد .اين كاربراي جلوگيري ازوروداين مواد به برج جذب
101 زيرا وجود اين مواد باعث ايجاد كف برروي سينهاي برج جذب مي شود .گاز خروجي از فيلتر )
مي شود. H2s وارد مرحله دوم يعني جذب
-2 بخش جذب:
36 درپايين برج كارمي كند .دراين برج كه / گازخروجي ازفيلتروارد برج جذب مي شودكه درفشار 6
ازنوع سيني دار مي باشد تعداد 34 سيني وجودداردكه گازازسيني 34 وامين توسط دو پمپ از
وارد برج مي H2s و با فشار 76 و ازسينهاي 5و 7و 9و 11 وبسته به ميزان Centrifugal نوع
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
تا H2s وجذب Co شود.وجودچندنقطه براي ورود امين به برج براي جلوگيري ازجذب زياد 2
ابتدا با آب Co بطورمستقيم با امين وا كنش مي دهد .ولي 2 H2s بيشترين حدممكن مي باشد .زيرا
وسپس محصول حاصل با آمين واكنش مي دهد .واين كار زمان بيشتري نيازدارد .بنابرين با تغيير
H2s محل ورود آمين به برج مي توان مدت زمان برخورد آمين با گازراجهت ايجاد بيشترين جذب
م ي شود كه به عنوان مخزن Drum توسط آمين انتخاب كرد .بعدازخروج گاز ازبرج ،گازوارد 102
گازبراي انجام Drum ذخيره براي آمين است كه همراه گازاز برج جذب خارج مي شود .بعد 102
عمليات آبگيري وارد واحد 104 مي شود.
– بخش احيا آمين:
جذب شده توسط آمين ازآن و ارسال مجدد آمين به برج Co و 2 H2s هدف ازاين بخش جداسازي
Drum مي شود .دراين Flash Drum جذب مي باشد.آمين بعدازخروج ازپايين برج جذب وارد
8 كارمي كندهيدروكربنهايي كه همراه آمين مي باشندواز آمين جدامي bar كه با فشار
داردجداشده وازبالاي برج جدامي شود .اين H2s شوندوهمچنين گازهمراه آمين كه مقدار زيادي
در مسيرخروجي Drum دران خطرناك مي باشد بنابراين دربالاي H2S گازبه خاطرمقدار زياد
همراه گازرا H2S گازيك برج نصب شده است كه ازبالاي آن آمين به سمت پايين ريخته مي شود تا
500 برساند. PPm گرفته ومقداران رابه
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
كه با تبادل حرارت با آمين احياء شده كه Exchanger وارد سه Drum امين خروجي از 103
111 گرم مي شود وازبالاوارد برج احياء مي شود.اين برج كه 26 سيني c ازبرج احياء بر مي گردد.تا
وجوددارد Reboiler 1/6 درپايين كار مي كند درپايين برج يك bar دارد و با دماي 131 و با فشار
كه بابخارفشار پايين كار مي كند كه آمين را ازپايين برج گرفته و با گرم كردن و آزاد كردن
گازموجود دران دوباره به برج تزريق مي كند.
گازهاي آزاد شده كه گازاسيدي مي باشند،دوباره به برج واردشده وازبالاي آن خارج مي شوند .پس
Reflux كه Drum شده وپس ازسردشدن وارد 104 Air cooler ازخروج، اين گازها وارد
آب بخار شده دوباره به مايع تبديل شده به Drum ناميده مي شود، مي شوند .در اين Drum
داردبه H2s،PPm دوباره به بالاي برج بر مي گردد وگازاسيدي كه بيش از 5500 Reflux عنوان
و تبديل آن به گوگرد ارسال مي شود .ونيزازپايين برج امين گرم H2s واحد 108 جهت جداسازي
E_ شده وپس ازان با گذشتن از 103 Exchanger وارد 101 Rich Amin جهت گرم كردن
40 وارد تانك ذخيره آمين مي شودتا دوباره جهت جذب استفاده شود. c وكاهش دما تا
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 102 – واحد احيا گلايكول
– MEG Regeneration
هدف از اين واحد احياء كردن گلايكول ورودي از واحد 103 و بالا بردن غلظت آن براي ارسال به
سكوهاي فازهاي 4 و 5 براي تزريق به ابتداي خط لوله دريايي // 32 مي باشد . همچنين واحد 102
توانايي نگهداري گلايكول غليظ و گلايكول رقيق را درمخازن مخصوص دارد . اين واحد از 6 شش
مشابه تشكيل شده كه 4 تا در عمليات نرمال كار مي كنند . package
در جريان انتقال سيال ( سه فاري ) از سر چاهها به داخ ل پالايشگاه توسط دو لوله // 32 امكان
تشكيل هيدرات وجود دارد . هيدرات ماده جامدي است كه از تركيب هيدروكربن و آب در دماي
پائين حاصل مي شود و سبب مسدود شدن خط لوله مي گردد . به منظور جلوگيري از تشكيل
MEG هيدرات در خطوط لوله انتقال گاز و مايعات همراه با آن يك محلول متشكل از % 70 وزني
و % 30 وزني آب در تاسيسات دريايي به خطوط لوله // 32 تزريق مي گردد . پس از تزريق محلول
به خطوط لوله ، محلول بوسيله آب موجود و گاز و مايعات گازي رقيق شده و وارد MEG
گفته مي شود پس از Rich MEG تاسيسات خشكي مي شود اين محلول رقيق كه به آن
درواحد ( Prflush Drum ) جداسازي از گاز و مايعات گازي در ظروف جدا كننده
38 % MEG 103 و 110 به واحد 102 ارسال مي شود . در سالهاي ابتدايي انتظار مي رود غلظت
رقيق شده بوسيله MEG 33 درصد باشد . در اين واحد / باغلظت 5 MEG و در سالهاي بعد
غليظ با غلظت % 70 تبديل MEG حرارت د ادن و بخار كردن قسمتي از آب موجود در آن به
و دو مخزن براي ذخيره Rich MEG مي شود . در اين واحد دومخزن براي ذخيره
در نظر گرفته شده است كه ظرفيت هر كدام 1000 متر مكعب مي باشد . Lean MEG سازي
در هنگام اكسيد شدن يا تجزيه شدن ( در اثر حرارت بالا ) همراه با آب خاصيت MEG چون
آن را به گونه اي كنترل كرد كه با تزريق آن به خط لوله خوردگي PH اسيدي پيدا مي كند بايد
غلظت % 50 ) از طريق يك پمپ رفت و برگشتي به ) MDEA بوجود نيايد . براي اين منظور
ورودي پمپ هاي بوستر پمپ مي شود كه مقدار آ ن در شرايط عادي 1 تا 2 درصد حجمي از
تخمين زده مي شود . Lean MEG
به سر سكوها از سه پمپ رفت و برگشتي كه در شرايط عملياتي دوتاي Lean MEG براي تزريق
آنها در سرويس است استفاده مي شود . كه از بوستر پمپ ها نيزمي توان براي برقراري جريان
از مخزن به مخزن ديگر استفاده كرد . MEG گردشي و انتقال
:MEG – عمليات احياء
Rich ( وجود دارد ( 4 تا در سرويس 2 تا يدكي package 6 عدد Rich MEG جهت احياء
ها فرستاده مي شود و جريان كلي بين آنها تقسيم مي Package از واحد 103 به سمت MEG
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
گردد . اما در شرايط غير معمول كه فشار هدر اصلي بالا باشد بوسيله شيرهاي كنترل فشار
فرستاده مي شود و از آنجا به تانكهاي Flash Drum به Rich MEG مقدار اضافي ( PV )
ها pa ckage از تانكها وارد Rich MEG منتقل مي شود كه در زمان مورد نياز Rich MEG
مي شود .
در حدود 4 بار كنترل N مي شود كه فشار آن بوسيله 2 Flash drum ابتدا وارد Rich MEG
يا Off – Spec مي شود در اين درام هيدروكربنها در صورت موجود جدا مي شوند و به سمت
پس از عبور از Flash Drum خروجي از Rich MEG . فرستاده مي شود Burn Pit
مي شود كه در بالاي ريبويلر قرار Still Colum فيلتر كارتريج و گذشتن از مبدل حرارتي وارد
از نوع كخ گليشچ است . بخارات خروجي از Packing گرفته است و يك ستون پر شده از
قرار گرفته و قسمتي از آن مايع و به Still Colum قسمت ريبوبلير در تماس با ورودي به
در ريبويلر بخار شده و به سمت بالا مي رود سپس در MEG مخزن بر مي گردد . آب موجود در
قسمتي از آن به 109 Reflx Drunm كولرهاي هوايي سرد شده و پس از جمع شدن آب ترش در
بر مي گردد . Still Colum بر مي گردد در قسمت ديگر آن به
استفاده مي Corrosion Inhibitor به منظور جلوگيري از خوردگي مسير لوله از ماده شيميايي
127 كار مي كند . °C شود . ريبويلر در دماي
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
DR AWING N. REV.
This do cumen tis ht e property of N.I.O .C. A ny u nauth orised atet mpt ot reprod uce i,t in any form ,is striclty por hibiet d.
Job .
Doc .N.2017 Par s O il & Gas Company
IRA N – SOUTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV. D ATE D ESCR IPTION BY CHKD APPR
P lant:
Doc. n °
REV. D ATE DESCR IPTION BY CHKD APPR
ONSHORE FACILITIES
UNI T 102 : MEG R EGENERATI ON
PROCESS FLOW DIAGRAM
2017-102-0020 -0001 5
03503 DW G
2 19/04/02 IFD AB AMF FC
3 14/06/02 AFD AB AMF FC
4 25/10/02 RE-AFD AB AMF AMF
30 390 R H F SP 20503
102 -GD-B-03503
5 15/05/03 IAFD (HAZOP, PTR NI CORPORATED) S.K.HAN Y.J.LIM H.M.CHANG
309400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 103 – تثبيت مايعات گازي
– Condensate Stabiliser
وجداسازي تركيبات سبك ونيزجداسازي (Condensate) واحد 103 براي تثبيت مايعات گازي
ازان طراحي شده است. (MEG)Glycolated water
درفازهاي 4و 5 پارس جنوبي درمجمو ع دو واحد 103 وجود داردكه توانايي انجام عمليات تثبيت
4254 درزمستان به ازاء هريك دارا مي kmole/h 5386 درتابستان و kmole/h برروي
% واحد 100 مي گيرد.البته اين واحد مي تواند تا 5 Slug Catcher باشد.واحد 103 اين خوراك را از
21bar بالاترازحداكثرخوراكي را كه دريافت مي كندرا ني ز پذيرا باشد .خوراك ورودي با فشار
گازي( 101 و 104 ) وارد واحد مي Train 22 بطورعمده ا ازواحد 100 ومقداري نيزاز / ودماي 5
50 گرم مي شود C ت ا Exchanger شود.مجموعه اينها با هم تركيب شده ودرابتدا بوسيله
MEG مي شود در اينجا Preflash Drum يعني D_ 27 مي رسد و وارد 101 bae وفشاربه
جداشده وبه 102 جهت بازيافت فرستاده مي شودومقداري گازنيز از بالابه Condensate از
كه فشارآن را تا Centrifugal كمپرسورواحد 103 مي رود وپس ازخروج توسط پمپي ازنوع
تا 70 افزايش دما مي يابد Heater فرستاده مي شودودر Heater 34 بالا مي برد به يك bar
MEG جداسازي بهتر Drum مي شود .وظيفه اين Desulter Drum وبعد ازآن سيال وارد
كه نمك آن تا Condensate به واحد 102 و MEG ونيزتركيبات نمك دار مي باشد .دراينجا نيز
فرستاده مي شود. ( Stabiliser Column) 10 كاهش يافته است به برج تثبيت كننده mg/l
از بالاي برج كه از نوع سي ني دارمي باشد به پايين ريخته مي شود و Condensate
Air 9/2 ، كه برج دارد تركيبات سبك به صورت گاز خارج شده و بعد ازسردشدن دريك bar درفشار
مي شود ومقداري از آن مايع شده بوسيله پمپ Reflux Drum تا دماي 55 وارد يك Cooler
به بالاي برج بر مي گردد وگازتوليدي نيز به كمپرسورجهت فرستادن به Reflux به عنوان
Side كه دردومرحله توسط يك Condensate. درواحد 100 فرستاده مي شود HP seperatdr
تا 189 درتابستان و 177 در زمستان گرم شده ازپايين برج خارج شده Reboiler ويك Reboiler
ورودي C ورودي به واحد ، وكاهش دما تا 29 ب ا+ 5 Condensate وپس از تبادل حرارت با
كه در Drum نام دارد مي شود . اين Degasing 106 كه Drum از 107 تركيب شده و وارد
هنگامي كه واحد بصورت نرمال Condensate 1كارمي كندبه منظور تنظيم فشاربخار bar فشار
تركيبات سبك به صورت گازخارج مي Drum كارخودرا انجام نداده، استفاده مي شود .دراين
(RVD= وتابستان 10 RVP= توليد شده كه تثبيت گرديده، (زمستان 12 Condensate شود و
به واحد 143 تانكهاي ذخيره Centrifugal بودن بوسيله پمپ ازنوع On Spac در صورت
Off 143 كه تانك _T_ مناسب نداشته باشد به تانك 102 RVP 101 ) درصورتي كه A/B/C)
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
نام دارد،فرستاده مي شود .تا درزمان مناسب دوباره جهت انجام عمليات مجدد به واحد Spec
نيز است كه دو مرحله اي مي Receprocating برگردد.واحد 103 داراي يك كمپرسور از نوع
وخوراك مرحله دوم Reflux Drum باشد وخوراك مرحله اول خود را ازگازخروجي از بالاي
69/7 به bar مي گيرد ومحصول كمپرس شده ر ا بافشار Preflash Drum خودرا از بالاي
فرستاده مي شود.واحد 103 مي تواند حداقل با 30 % ازماكزيمم خوراك HPseperator واحد 100 و
ورودي نيزكاركند ويكي ازواحدهاي بسيارمهم وحساس پالايشگاه مي باشد.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
D RAWING N. REV.
Th is d oc um ent is the properyt o f N .I.O.C. An y u nau th orised attem pt to repro d uce it, in any of mr , si striclty prohibietd.
Job .
Do c.N.20 17 Pa rs Oi l & G as Company
IRAN – SO UTH PARS G AS FIELD
PH ASES 4 & 5
REV. D ATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
Plant:
Doc. n°
REV. D ATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
ONSHORE FACILITIES
UNIT 10 3: CO NDENSATE STABILISATIO N 1/2
PR OCESS FLOW DIAGRAM
2 017 -10 3-00 20- 0001 5
03504.DWG
2 1 9/ 04 /0 2 IFD V S A R A MF
3 1 4/ 06 /0 2 A F D V S A MF F C
4 2 5/ 10 /0 2 RE -AF D C M A MF A MF
30 210 R HF SP 20504
103-GD-B-03 504
5 1 5/ 05 /0 3 I A F D (H A Z O P , PT R I NC O RP O RA TE D) S . K. K O Y . J. LI M H . M. CH A NG
309 400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
D RAWING N. REV.
This do cumen t is ht e p or pe try of N.I.O.C. Any un au tho rise d attemp tto rep ro du ce i,t in an y fo rm ,is srtictyl p rohib ited.
Jo b.
Doc .N .2017 Par s O il & G as Company
IRAN – SO UTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV. D ATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
Plan t:
Do c. n°
REV. D ATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
ONSHORE FACIL ITIES
UNIT 1 03: CON DE NS ATE STABILI SATION 2 /2
PROCESS FLOW DIAGRAM
2017-103-0020-0002 5
03505.DW G
2 19/04/02 IFD VS AR AMF
3 14/06/02 AFD VS AMF FC
4 25/10/02 RE-AFD CM AMF AMF
30 210 R HF SP 20505
10 3 -G D-B-03 505
5 15/05/03 IAFD( HAZOP, PTR INCO RPORATED) SK. .KO YJ. .LIM H.M.CHANG
309400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
و احد 104 – واحد آبگيري و نم زدايي
– Dehydration&Mercury Guard
هدف از واحد 104 جدا كردن آب و جيوه از گاز شيرين ( از واحد 101 ) مي باشد .
گاز شيرين شده از واحد 101 ( واحد شيرين سازي ) ابتدا در مبدل حرارتي
Wet Gas Chiller و سپس در Wet Gas/ Treated Gas Exchanger 104 – E – 101
22 سرد مي شود كه به منظور مايع كردن آب همراه گاز °C 104 تا دماي – E – 102
ها ، اين سرد سازي صورت Dryer ( شيرين و به حداقل رساندن ميزان جذب بسترهاي ( دراير
مي گيرد .
104 بوسيله شير كنترل پروپان بخار شده – E- 102 Wet Gas Chiller دماي گاز خروجي از
( Level ) خروجي از مبدل حرارتي ذكر شده كنترل مي شود و سطح ( PV 0009)
كنترل مي شود . آب مايع شده درچيلر در جدا LV 104 بوسيله 0006 – E – پروپان در 102
101 يا واحد – D – ها ( خشك كن ها ) از گاز جدا م ي شود كه به 102 Dryer كننده ورودي به
104 مي شود . – R – 101 A/B/C ها ي Dryer 109 ارسال مي شود و گاز وارد
ها ( خشك كن ها ) كه همزمان در سرويس مي باشند خشك مي شود . در Dryer گاز در 2 تا از
ها در حالت جذب و يك عدد در حالت احياء مي باشد . Dryer همه حال 2 تا از
ها وارد مي شود و بعد از گذشتن از بستر چند لايه Dryer در حالت جذب گاز مرطوب از بالاي
مي شود . لازم به ذكر Molecular Sieves آب همراه آن جذب ( Molecular Sieves) اي
104 ( يك فيلتر در سرويس و فيلتر ديگر – F – 101 A/B است كه بعد از 3 سال وارد فيلتر
بايد عوض شوند . Dryer يدكي مي باشد ) هاي هر
ها در يك سيكل زماني 18 ساعته عمل مي كنند كه اين زمان بصورت زير تقسيم شده Dryer
است .
12 ساعت زمان جذب
5/5 ساعت زمان احيا ( گرم شدن و سرد شدن )
Stand – By 30 دقيقه حالت
سيكل بالا را به ترتيب طي مي كند . Dryer هر
Molecular Sieves به منظور جدا كردن ناخالصي هاي Dryer گاز خشك پس از خروج از دو
104 ( يك فيلتر در سرويس و فيلتر ديگر يدكي مي – F – 101 A/B از گاز خشك وارد فيلتر
باشد ) مي شود و سپس وارد قسمت جدا كننده جيوه مي شود . قبل از اين قسمت يك آنالايزر
وجود دارد ك ه ميزان آب همراه گاز خشك را نشان مي دهد گاز خشك پس از جدا شدن
و گذشتن از فيلتر واحد 105 ارسال مي شود . Mercury Guard جيوه از آن در
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
ها يك انشعاب از گاز خشك گرفته مي شود كه اين لاين وارد كوره Dryer براي احيا كردن يكي از
مي شود و پس از جذب آب از بالاي خشك Dryer 280 وارد °C مي شود و پس از افزايش دما تا
به منظور Regeneration Gas Seperator خارج مي شود و وارد جدا كننده Dryer كن
104 ،گاز – K – 101 A/B جداسازي آب همراه آن مي شود . سپس بوسيله كمپرسور
به اول واحد ارسال مي شود . ( wet gas ) مرطوب شده مجددأ
زمان احياء كه هر 6 ساعت مي باشد بصورت زير تقسيم مي شود .
مي باشد . Ramp- Up گرم شدن : 190 دقيقه كه 30 دقيقه از آن
مي باشد . Ramp – Down سرد شدن : 140 دقيقه كه 30 دقيقه از آن
30 دقيقه : Stand – By
گاز شيرين شده از واحد 101 ( واحد شيرين سازي ) ابتدا در مبدل حرارتي
Wet Gas Chiller و سپس در Wet Gas/ Treated Gas Exchanger 104 – E – 101
22 سرد مي شود كه به منظور مايع كردن آب همراه گاز °C 104 تا دماي – E – 102
ها ، اين سرد سازي صورت Dryer ( شيرين و به حداقل رساندن ميزان جذب بسترهاي ( دراير
مي گيرد .
104 بوسيله شير كنترل پروپان بخار شده – E- 102 Wet Gas Chiller دماي گاز خروجي از
( Level ) خروجي از مبدل حرارتي ذكر شده كنترل مي شود و سطح ( PV 0009)
كنترل مي شود . آب مايع شده درچيلر در جدا LV 104 بوسيله 0006 – E – پروپان در 102
101 يا واحد – D – ها ( خشك كن ها ) از گاز جدا مي شود كه به 102 Dryer كننده ورودي به
104 مي شود . – R – 101 A/B/C ها ي Dryer 109 ارسال مي شود و گاز وارد
سيكل بالا را به ترتيب طي مي كند . Dryer هر
ها يك انشعاب از گاز خشك گرفته مي شود كه اين لاين وارد كوره Dryer براي احيا كردن يكي از
مي شود و پس از جذب آب از بالاي خشك Dryer 280 وارد °C مي شود و پس از افزايش دما تا
به منظور Regeneration Gas Seperator خارج مي شود و وارد جدا كننده Dryer كن
104 ،گاز – K – 101 A/B جداسازي آب همراه آن مي شود . سپس بوسيل ه كمپرسور
به اول واحد ارسال مي شود . ( wet gas ) مرطوب شده مجددأ
زمان احياء كه هر 6 ساعت مي باشد بصورت زير تقسيم مي شود .
مي باشد . Ramp- Up گرم شدن : 190 دقيقه كه 30 دقيقه از آن
مي باشد . Ramp – Down سرد شدن : 140 دقيقه كه 30 دقيقه از آن
30 دقيقه : Stand – By
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
DRAWING N. REV.
Th is do cume nt is the por peryt of N.I.O.C. Any un au tho rised attempt to re pro du ce it, in na y ofrm, si stritcly por hibtied.
Job .
Doc.N .2017 Par s Oi l & Gas C ompany
IRA N – SOUTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV. DATE DESCRIPTION BY C HKD APPR
Pla nt:
Doc. n°
REV. DATE DESCRIPTION BY C HKD APPR
ONSHORE FACILITIES
UNIT 10 4: DEHYD RATION AND MERCURY GUARD 1/2
PROCESS FLOW DIAGRAM
201 7-1 04- 0020 -0001 5 03507.DWG
2 19/ 0 4/ 02 I FD NB AMF F C
3 14/ 0 6/ 02 A FD NB AMF F C
4 25 / 10/ 02 R E – AFD NB AMF A MF
30 310 R HF SP 20507
1 04-GD-B-035 07
5 15/ 0 5/ 03 I A FD (H A ZO P, P T R I NC O RP O RA TED ) S . K. KO Y . J. LIM H . MC. H A NG
3 09400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
DRAWING N. REV.
Th i d i h f N I OC A h i d d i i f i i l hibi d
Jo b.
Doc.N.2017 Pa rs Oi l & G as Company
I RAN – SOUTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV. DATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
Plant:
Doc. n °
REV. DATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
ONSHORE FACILITIES
U NI T 10 4: D EHYDRATION AND MERCURY GUARD 2/2
PR OCESS FLOW DIAGRAM
201 7-1 04-0 020 -0002 5 0 3508.D
WG
2 1 9/ 07 /0 2 IFD A B A MF F C
3 1 4/ 06 /0 2 A F D A B A MF F C
4 2 5/ 10 /0 2 RE -AF D N B A MF A MF
30 310 R HF SP 20508
104-GD-B-03 508
5 1 5/ 05 /0 3 I A F D (H A Z O P , PT R I NC O RP O RA TE D) S . K. K O Y . J. LI M H. M. C HA N G
309 400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 105 -بازيافت اتان
-Ethan Recovery
مي باشدكه به Ethane مي باشد .هدف ازاين واحدجداسازي Train واحد 105 يكي ازواحدهاي
ازاين واحد دو محصول Ethane عنوان خوراك درواحدهاي پتروشيمي استفاده مي شود.علاوه بر
ديگرنيزبه دست مي ايد:
ناميده مي شودكه اين گاز به واحد 106 جهت فرستادن به خط گازكشوري Sale gas گازمتان كه
فرستاده مي شودتا به عنوان گاز درخط لوله هاي خانگي استفاده شود.
كه مايع گازطبيع ي ناميده مي شود .اين محصول به واحد NGLcut فازهاي گازسنگين يا
جهت جداسازي پروپان ازبوتان ارسال مي شود. (NGLfractionation)107
Ethan treatment and Dring اتان كه جهت شيرين سازي وآّّبگيري به واحد 116 يعني
فرستاده مي شود.
گازي Train درفازهاي 4و 5 پارس جنوبي مجموعأ چهارواحد 105 وجود دارد كه هركدام دريك
ومجموع هردو واحد براي يك فازدر نظرگرفته شده است .ظرفيت هر واحد 25 % ازكل خوراكي است
2000 ]كه اين مقدار درتابستان و زمستان mmscFD]. كه براي فاز 4و 5 تعريف شده است
نيزمتفاوت مي باشد .البته اين واحد مي تواند با حداقل 65 % از مقدارطراحي شده خوراك كاركند .گاز
ورودي به اين واحد داراي تركيبات گوناگوني مي باشد كه ازمهمترين آنها مي توان به طور تقريبي :
،Ethane:5/5%mole ،Propune:2%mole ،Botane: /37%
را مي توان نام برد .اين مجموعه پس از گذشتن ازواحد 104 وانجام Methane:86/3mole
27/7 براي زمستان وارد واحد C 27/6 براي تابستان و C 9/60 ودماي bar عمليات آّّبگيري با فشار
گاز Exchanger مي شود .دراين Exchanger (E_ 105 مي شود.درابتدا گاز وارد يك( 101
Exchanger توسط جريانهاي سرد از پروپان وديگر جريانهاي گاز كه ازجاهاي مختلف به اين
-35 برسد .هدف ازاين كار سرد كردن گاز جهت مايع C 27 به C فرستاده شده سرد مي شود تا دما از
عمودي شده كه در آن تركيبات Drum كردن تركيبات سنگين گازي مي باشد.بعد از آن وارد يك
خارج شده وجريان خارج شده Drum سنگين به مايع تبديل شده است،ازگازجدا شده وگازازبالاي
دوباره سردشده Exchanger در 101 Reflux به دوشاخه تقسيم مي شود.شاخه اول به عنوان
-95 كاهش مي يابد و C،30bar فشارودماي آن به ترتيب Pressure Valve وبعدازگذشتن ازيك
جهت جداسازي متان مي شود.شاخه دوم كه جريان اصلي ناميده مي Demethaniser وارد برج
شامل پره هايي با سايزهاي مختلف مي Xpander مي شود .اين Xpander شودوارد يك
باشد.كه از محل ورود تا خروج گاز به ترتيب افزايش سايز مي يابد .مجموعه اين پره ها برروي يك
60 ) براي چرخاندن پره ها استفاده bar انرژي گاز با فشاربالا (دراينجا Xpabder شافت قرار دارد .در
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
-67 كاهش مي يابد وگاز خروجي با اين فشار و دما C 29 ودما تا bar مي شودوبا اين كارفشارگاز تا
داراي 31 سيني مي باشدكه بصورت صفحات افقي Demethaniser وارد برج مي شود . برج
درمقاطع مختلف برج قرار دارند .اين سينها به فلش شدن گاز ازداخل مايع كمك كرده وباعث
جداسازي بهترگاز متان مي شود .خوراك ورودي به برج به صورت مايع وبا دماي پايين مي باشد و
به مايع تبديل نمي شودوبصورت گاز ازسيال جداشده وازبالاي برج خارج مي Methane درآن دم ا
104_E_ و 102 Exchanger شود.اين گاز پس ازچند مرحله ازدست دادن سرما در 101 و 102
حركت Expander بوده وازحركت شفت Certrifugal وارد كمپرسور مي شود .اين كمپرسورازنوع
Export Gas) مي باشد وگاز متان توليد شده را به 106 Stage خودرا مي گيرد.اين كمپرسور يك
بقيه سيال به صورت مايع مي Methane به غيراز Demethaniser ) ارسال مي كند.دربرج
مي Deethaniser يك مرحله اي واردبرج Centrifugal باشدكه ازپايين برج بوسيله دو پمپ
11 نيز C 29 كارمي كند و داراي 39 سيني مي باشد .ودربالاي برج دما تا / شود.اين برج با فشار 5
افزايش مي يابد .دراين برج مايع حاصل ازبرج ازبين سيني 27,28 واردبرج مي شودوبه پايين سرازير
تبديل به گاز شده وازسيال جدا مي شودوازبالاي برج Ethane مي شود .دردماوفشار اين برج گاز
خارج شود بنابراين Ethane خارج مي شود.چون مقداري ازتركيبات سنگينترنيز ممكن است همراه
عبورمي دهند كه ازپروپان جهت سرماسازي استفاده Condensere خروجي را از يك Ethane
8 سرد مي شود بنابريان اگرتركيبات سنگينتر / تا 7 Condensere مي شود.گازدراين
به نام Drum خارج شده باشند دراين جا به مايع تبديل مي شوند و وارد يك Ethane همراه
بعد Ethane به برج برمي گردد و Reflux مي شود وازآنجا دوباره به عنوان Reflux Drum
گرم شده وجهت واحد 116 ارسال مي شود . ازپايين برج تركيبات ، Heater ازگذشتن ازيك
سنگينتركه قسمت اعظم آن شامل پروپان وبوتان مي باشد به واحد 107 ارسال مي شود .در
واحد 105 يك ماده شيميايي به عنوان متانل نيزاستفاده مي شود .اين ماده شيميايي جهت
استفاده مي Cold Box جلوگيري از تشكيل آب درلوله ها بخصوص لوله هاي ورودي به
شود،چون دماي پايين باعث تشكيل آب ويخ زدن آن درلوله مي شود.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
D RAWING N. REV.
Th is d oc um ent is the properyt o f N .I.O.C. An y u nau th orised attempt to repro d uce it, in any of rm, si striclty prohibietd.
Jo b.
Doc.N.2017 Pa rs Oi l & G as Company
I RAN – SOUTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV. DATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
Plant:
Doc. n °
REV. DATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
ONSHORE FACILITIES
UNI T 10 5: ETHAN E RECOVERY
PR OCESS FLOW DIAGRAM
2 017- 105- 0020 -000 1 5 0 3509.D
WG
2 19 / 04/ 02 I FD N B A MF F C
3 14 / 06/ 02 A F D N B A MF F C
4 2 5/ 10 /0 2 RE -AF D AO A MF A MF
30 320 R HF SP 20509
105-GD-B-03 509
5 15 / 05/ 03 I A F D (H A Z O P , PT R I NC O RP O RA TE D) W .W. C HOI Y. J. L MI H. M. C HA N G
309 400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 106 – صادرات گاز
Export Gas Compressor
هدف از احداث واحد 106 اندازه گيري و افزايش فشار گازي است كه از واحد 105 دريافت مي كند
از طريق خط لوله مي باشد. Tie-in و ارسال آن به
ورودي هاي واحد عبارتند از:
( 1052- (فاز 4 k-201 , 1051-k- واحد 105 گاز تصفيه شده از 101
( 1854- (فاز 5 le-401 , 1053-k- واحد 105 گاز تصفيه شده از 301
واحد 115 پرويان و بوتان تصفيه شده از واحد 114 و 115 فاز 4
واحد 115 پرويان و بوتان تصفيه شده از واحد 114 و 115 فاز 5
واحد 122 گاز براي توربين
واحد 123 هواي ابزار دقيق
واحد 124 نيتروژن
واحد 126 آب نمك زدايي شده
خروجي هاي واحد عبارتند از:
Tie- in گاز صادراتي به واحد 200 از طريق خط لوله به
122 – D-101-B 122 و – D-101 A واحد 122 گاز براي سيستم سوخت رساني
FS( واحد 140 خروجي به مشعل فشار متوسط ( اسيدي
FA ( واحد 140 خروجي به مشعل فشار بالا (مرطوب
FB واحد 140 خروجي به مشعل فشار پايين
ظرفيت واحد
2000 مي باشد . در طراحي براي اين واحد 2 مورد MMSCFD كل ظرفيت واحد 4 و 5 برابر با
در نظر گرفته شده..
– شرح واحد:
گاز خروجي از 4 بخش گازي در واحدهاي 105 شرح زير وارد واحد 106 مي گردد . ابتدا بخش 1
و 2 از واحد 105 در فاز 4 وارد يك خط لوله شده و گاز بخش هاي 3 و 4 از واحد 105 در فاز 5
نيز وارد يك خط لوله جداگانه مي كرد.
4 را داده شد طراحي مي – اين واحد براي كار با 40 تا 100 در صد خوراك ورودي كه در جدول 1
شد.
تا بستان( براي هر كمپرسور) زمستان( براي هر كمپرسور) Kmole/h
22085
جريان خروجي بر حسب 2078
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شرايط جريان ورودي و خروجي به واحد 106 عبارت است
جداگانه به يك ورودي ESDV اين 2 خط لوله وارد واحد 106 مي گردند و در ورودي واحد بعد از
32 بار مي باشد . گاز / مشترك براي واحد 106 تبديل مي گردد فشار ورودي در اين بخش حودد 3
ارسال مي گردد. Tie-in پس از فشرده سازي توسط كمپرسورها با فشار 90 باريه
– بخش كمپرسور
ورودي هر Drum گاز ورودي پس از وارد شدن به يك ورودي مشترك براي واحد 106 به طرف
كمپرسور هدايت مي شود.
با توجه به اينكه براي هر فاز 2 كمپرسور جهت كاركرد عمو مي و يك كمپرسور به صورت آماده به
مي شود . و سپس وارد كمپرسور شده و با فشار Drum كار طراحي شده، گاز با فشار 32 وارد
92/5 از آن خارج مي شود، گاز با دماي بالا وارد كولر هوايي براي خنك سازي شده و تا دماي 58
ا رسال مي شود. IGAT و سپس به خط 56 اينچ و 4 Tie-in درجه خنك مي گردد. و سپس با
است . در حالت P = 29bag , T = −90°C گاز ورودي به واحد 106 دراراي نقطه شبنم برابر با
عادي هيچ گونه مايع همراه گاز به اين واحد وارد نمي شود ولي به طور كلي يك مخزن كوچك
هاي ورودي، توسط خط لوله زيرزمين متصل گشته همچ نين قسمت Drum متصل به تمامي
خروجي كمپرسور نيز توسط خط لوله به اين مخزن متصل است . مخزن نيز به مشعل فشار متوسط
متصل گرديده است. FS اسيدي
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
سيستم تقسيم بار:
اين سيستم بار را بين 4 كمپرسور موازي در حال كار تقسيم مي كند، تا بتوان از سيستم به صورت
بيهنه استفاده كرد در اين حال ت مي توان از گردش گاز در شرايطي كه بار واحد زياد است
جلوگيري كرد . گردش گاز در سيستم مي تواند به دليل تفاوت در منحني عملكرد و يا تفاوت در
سرعت كمپرسور و خصوصيات آن باشد.
سيستم تقسيم بار بر اساس اندازه گيري جريان در خروجي هر كمپرسور و تقسيم بار بين 4
كمپرسور با توجه به سيستم كنترل سرعت مخصوصي است كه براي هر كمپرسور جداگانه عمل مي
كند.
:Antisurge – سيستم
انجام مي شود . در جريان Antisurge محافظت از هر كمپرسور توسط يك سيستم كنترل كننده
از كمپرسورها در برابر صدمات احتمالي Antisurge و سيستم كنترل Antisurge valve پايين
محافظت مي كند.
ورودي ارسال Drum گاز با فشار بالا را از بعد از كولرهاي هوايي گرفته و به .Antisurge سيستم
مي كند.
-كنترل فشار ورودي
سيستم كنترل فشار با توجه به تنظيم سرعت كمپرسورهاي در حال عملكرد، فشار ورودي واحد را
كنترل مي كند. PIC-0005B در مقدار تنظيم شده بر اساس
يك كمپرسور ، كنترل كننده فشار با يك نقطه shut down در صورت هر گونه اتفاق همانند
را باز كرده تا هم فشار واحد 106 و هم PV-0005A1, A تنظيم بالاتر، شيرهاي كنترل فشار 2
واحدهاي بالا دستي را كنترل نمايد.
Antisurge -كنترل
براي هر كمپرسور طراحي شده. Antisurge يك كنترل كننده
Surge اهداف حفاظت كمپرسور در برابر
1 جلوگيري از صدمه به كمپرسور و آشفتگي فرآيند توليد.
2 نگه داشتن فرآيند توليد در حداقل شرايط قابل قبول.
را Antisurge شير مخصوص ،Antisurge براي رسيدن به اين اهداف ،يك سيستم كنترل
زماني اتفاق مي Surge . كنترل مي كند تا جريان حجمي هر كمپرسور در سطح مناسب نگه دارد
افتد كه جريان ورودي در مقايسه با فشار زياد در قسمت خروجي كمپرسور، از مقدار مناسب كمتر
شود، در اين حالت فشار و جريان، تا زمان افزايش جريان ورودي به ميزان مناسب ،به شدت نوسان
مي كند .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
با توبه به منحني عملكرد، نقطه حداقل جريان و حداكثر فشار در نقطه اي بنام نقطه حداقل
تعريف شده است. Surge
نام دارد. Sung تمامي اين نقاط، يك منحني را تشكيل مي دهند كه خط حداقل
به شدت كند است، بايد قبل از اينكه Surge با توجه به اينكه اقدامات صحيح براي خروج از شرايط
نزديك شود، اقدامات لازم انجام گيرد، در اين شرايط منحني به نام منحني Surge شرايط به حالت
است. Surge تعريف شده كه دقيقا موازي با منحني حداقل Surge كنترل
Sunge – جلوگيري از شرايط
بايد توانايي دور كردن Antisurge كنترل كننده ،Surge براي محافظت از كمپرسور در شرايط
را داشته باشد. Surge كمپرسور را از شرايط
اين شرايط ايجاد مي كند كه اطلاعات از متغيرهاي زير در دسترس باشد.
دماي ورودي و خروجي كمپرسور
فشار ورودي و خروجي كمپرسور
Antisurge موقعيت شير
– كنترل فشار خروجي
در خروجي كمپرسور قرا ر دارند تا از كمپرسور در برابر كاهش فشار در شبكه صادرات گاز HV يك
(106X-HV- محافظت كند. ( 0028
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 107 – برج جدا كننده پروپان
-DEPROPANISER
مايعات هيدروكربني از پائين دي اتانايزر از ترين 1 و 2 براي فاز 4 ( ترين 3 و 4 براي فاز 5 ) در
107 تحت كنترل سطح ( – C – واحد 107 با هم مخلوط مي شوند و به برج دي پروپانايزر 101
21/3 كار مي كند . barg كنترل مي شود . عملكرد اين برج كه در فشار Flow كه با ( level
توليد جريان پروپان به عنوان جريان بالاي برج مي باشد . محصول پائين كه شامل بوتان و سنگين
107 فرستاده مي شود . گاز بالاي – C – تر مي باشد به عن وان خوراك به برج دي بوتانايزر 102
°C 107 تبديل به مايع مي شود – A – برج دي پروپانايزر سرد مي شود و كاملاً در كندانسور 101
107 ارسال مي گردد . – D – دي پروپانايزر 101 Refluxdrum پروپان مايع به T = 60
-101 A/B قسمتي از پروپان مايع به بالاي سيني بالايي برج به عنوان مايع برگشتي بوسيله پمپ
107- تخت P-107 A/B 107- فرستاده مي شود و قسمت ديگر پروپان مايع بوسيله پمپ P
و COS كنترل مي شود به واحد 114 ارسال مي گردد جايي كه flow كه بوسيله level كنترل
مركاپتانها جدا خواهند شد .
به LP Steam 107 مي باشد كه از بخار كم فشار – E – اين برج همچنين داراي يك ريبويلر 101
138 مي باشد °C عنوان وسيله گرم كننده استفاده مي كند . دماي پائين برج دي پروپانايزر حدوداً
( DEBUTANISER ) -+جدا كننده بوتان
flow كه با شدت جريان level مايعات هيدروكربني از پائين دي پروپانايزر تحت كنترل
از واحد 114 به برج Sour Washing Butane كنترل مي شود بعد از مخلوط شدن با برش
7/2 كار barg 107 فرستاده مي شود . اين برج كه در فشار عملياتي – C – دي بوتانايزر 102
مي كند داراي يك كندانسور و يك ريبويلر مي باشد .
60 كاملاً به مايع تبديل مي شود و °C 107 در دماي – A – گاز بالاي برج در يك كولر هوايي 102
107 منتقل مي شود . قسمتي از اين بوتان مايع – D -102 Reflux Drum بوتان مايع سپس به
به عنوان مايع flow 107- ( پمپ رفلاكس ) تحت كنترل P-102 A/B بوسيله پمپ
) 107- P-103 A/B برگشتي به سيني بالايي برج بر مي گردد . و قسمت ديگر آن بوسيله پمپ
به واحد 115 ارسال مي گردد البته بيش از ارسال به واحد 115 ابتدا ( Butane Feed Pump
40 پائين مي آيد و °C 107- تا دماي E – دماي بوتان بوسيله آب دريا در بوتان كولر 104
Butane كنترل مي شود به واحد 115 flow رفلاكس كه با level سپس تحت كنترل
فرستاده مي شود جايي كه مركاپتانها از بوتان گرفته مي شوند . Treatment
به عنوان گرم كننده استفاده مي كند . دماي پائين دي بوتانايزر LP Steam ريبويلر بوتانايزر از
130 مي باشد . °C حدوداً
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
مايعات هيدروكربني از پائين برج دي بوتانايزر پمپ مي شوند . براي جلوگيري از فلاش شدن
پمپ مي شوند و ( Condensate Circulation ump ) 107 – P-105 A/B بوسيله پمپ
60 C 107- دماي آن 0 A- قبل از اينكه به واحد 103 فرستاده شود در يك كولر هوايي 103
كنترل مي Flow پائين مي آيد . سپس مايعات هيدروكربني تحت كنترل سطح دي بوتانايزر كه با
شود به واحد 103 فرستاده مي شود .
– بازيافت بخارات مايع شده
– E -101/ در ريبويلر دي پروپانايزر ( 201 ( LP Steam Condensate ) بخارات مايع شده
– D -104/204 ) Surg Drum 107- ) در يك E-102/ 107 ) و ريبويلر دي بوتانايزر ( 202
107- به واحد 121 ارسال مي P-106/206 A/B 107 ) جمع مي شوند سپس بوسيله پمپ
گردند .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
DR AWING N. REV.
hi d i h f h i d d i i f i i l hbi i d
Jo b.
Doc.N.2017 Par s O il & Gas Co mpany
IRA N – SOUTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV. D ATE D ESC RIPTION BY CHKD APPR
Plant:
D oc. n°
REV. D ATE DESC RIPTION BY CHKD APPR
ONSHORE FACILITIES
UNI T 107 : NGL FRACTIONATION
PROCESS FLOW DIAGRAM
2017-107-0020-0001 5
03510.D WG
2 19/04/02 IFD AB AMF FC
3 14/06/02 AFD AB AMF FC
4 25/10/02 RE-AFD CM AMF AMF
30 325 R HF SP 20510
107 -GD-B- 03510
5 15/05/03 IAFD( HAZOP ,PTR INCORPORATED) W.W.CHOI Y.J.LIM H.M.CHANG
309400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 108 – واحد بازيافت گوگرد
– Sulphur Recovery Unit
وارد پالايشگاه مي شوند ، به صورت سه ( Sea Line ) گازهاي ورودي كه توسط خطوط دريايي
نياز به تصفيه دارند . ، ( Reciption Facilities ) فازي بعد از استحصال ميعانات در واحدهاي
نياز به واحدهاي شيرين سازي مي ( Sour Gas ) از گازهاي ترش H2S در ابتدا جهت حذف
است . به دليل ( Acid Gas ) باشند . خروجي برج احياء در واحد شيرين سازي شامل گاز اسيدي
مقررات زيست محيطي و استانداردهاي مربوطه سوزاندن اين گازها غير ممكن به نظر مي رسد از
( SRU ) از اين گازها امري ضروري است كه اين عمل در واحد گوگرد زدايي H2S اين رو حذف
موجود در گاز اسيدي را حذف نمود . H2S انجام مي شود . با توجه به واكنشهاي مربوطه مي توان
در كورة زباله سوز ( ( Flue Gas ) محصول خروجي از اين واحد به صورت گازهاي سوختي
از سيستم خارج و به اتمسفر فرستاده مي شود . گوگرد SO به صورت گاز 2 ( Incinerator
حل شده در H2S جهت خارج شدن Degasing Pit موجود به صورت مذاب در مخزني به نام
خارج مي شود Circulation و پمپ هاي ( AQUISULF ) گوگرد مذاب توسط كاتاليست ها
و گازهاي حاصله نيز در كوره زباله سوز سوزانده مي شود .
توسط پمپ به واحد دانه بندي گوگرد (واحد 144 ) فرستاده مي شود . H2S گوگردهاي عاري از
از گازهاي اسيدي ارسال شده از 4 واحد H2S شامل 4 ترين ، كه جهت حذف SRU واحد
شيرين سازي مي باشد . هر 2 ترين از اين واحد شامل يك كوره زباله سوز و كل مجوعه حاوي
مي باشد . ( Stack ) يك دودكش
معرفي واحد
مي باشد كه بسته به حالتهاي مختلف عملياتي HC وCO و 2 H2S خوراك واحد شامل
از گازهاي اسيدي و تبديل آن به گوگرد نياز به يك H2S دستخوش تغييرات است . جهت حذف
سري واكنشها و قاعدتاً راكتورهايي كه واكنش را تسريع مي بخشند ، لازم به نظر مي رسد . به علت
را به گوگرد تبديل نمود ، از اين رو با H2S اينكه نمي توان طي يك مرحله واكنش ( 1 ) تمام
را به گوگرد تبديل خواهيم كرد . ( واكنش H2S توجه به واكنشهاي مربوطه ، طي سه مرحله تمام
( ( 2 )
2H2S + O2 S2 + 2H2O
H2S + 3/2 O2 SO2+H2O +124 k cal/mol
2H2S + SO2 3/n Sn + 2H2O – 11 k cal /mol ( for S2) + 34 kcal/mol
( for S8 (liq))
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
:( By Product ) واكنشهاي جانبي
مي شوند شامل: COS , CS واكنشهاي فرعي كه منجر به توليد 2
CH 4 + 2 S2(g) CS2 + 2 H2S
H2S(g) H2(g) + S(g)
CO2 + H2 CO + H2O
CO + S COS
واكنشهاي فوق نيز ممكن By product حاصل از سوختن و وجود H2S همچنين به علت وجود
است انجام گيرد .
COS + H2O CO2 + H2S
CS2 + H2O COS + H2S
در بستر كاتاليست ها ، باعث سياه شده كاتاليست تا مغزدانه مي شود . COS كه وجود
– توصيف فرآيند
B.L. ) وارد محدوده واحد Steam tracing گاز اسيدي ورودي به واحد با سايز” 24 و به صورت
1/8 مي باشد . همچنين هواي مورد نياز bara 60° و C ) مي شود . دما و فشار اين گاز به ترتيب
108 تامين مي شود . – K -201 A/B/C ( توسط دمنده هاي هوا ( بلوورها H2S جهت سوزاندن
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
108 – E – 106 ( Preheater ) هوا و گاز اسيدي جهت بهتر سوزي وارد مبدل هاي حرارتي
°C جه ت پيش گرم شدن تا ( PA ) 108 براي هوا – E – و 107 ( GA ) براي گاز اسيدي
مي باشد . پس از ( HP Steam ) 220 مي شوند . بخار مصرفي از نوع فشار بالا
جهت سوزاندن ، مي شوند ( Reaction Furace ) پيش گرم شدن ، وارد كوره واكنش
1/5 خواهد bara 1000 و C دما و فشار گاز به 0 ، Main Burner پس از سوزاندن در
Reaction Furnare Boiler وارد Claus Gas رسيد گاز حاصل به نام
و همچنين سرد شدن جهت توليد گوگرد مذاب ( LP Steam ) فشار پايين Steam جهت توليد
توليدي در اتاقك احتراق ، توليد SO موجود همراه با 2 H2S ( مي شوند . بر طبق واكنش ( 2
منجر به گوگرد مذاب خواهد شد كه حدود ، Steam گوگرد مي كند كه پس از سرد شدن و توليد
Degasing %48 از انتهاي كوره واكنش ، گوگرد مذاب از سيستم و از داخل تيوب ها خارج و به
ارسال مي گردد . Pit
در سايز ” 8 و جود دارد كه ، H2S ( By-pass ) خط كنار گذر ( RF ) در انتهاي كوره واكنش
استفاده مي شود . زيرا در مواقع ( Start ) و يا زمان شروع واكنش Turn Down در مواقع
Fixed ) پايين است . جهت انجام واكنش در راكتورهاي بستر ثابت H2S اضطراري كه غلظت
مي باشد . همچنين جهت كنترل د ماي H2S اضافي براي بالا بردن غلظت H2S نياز به ( Bed
از وسط تيوبهاي بويلر كوره واكنش ، خط ” 20 با دماي ( RF ) خروجي از كوره واكنش
جهت توليد بخار ، از سيستم خارج BFW 50 به طور به طور مستقيم و بدون تماس با °C حدود
235 °C را در حدود RF و وارد يك شير كنترل سه زاويه اي مي شود . اين خط دماي خروجي از
1/38 تنظيم مي كند . bare و فشار
موجود ، وارد بستر اول راكتور كه توسط كاتاليست هاي SO گازهاي اسيدي واكنش نداده همراه با 2
پر شده جهت ( CR و همچنين نوعي كاتاليست تجارتي به نام ( 35 Activated Aluming
307 و / تسريع واكنش ، مي شوند به علت گرمازا بودن واكنش دماي خروجي از بستر اول برابر با 58
0/4 مي باشد . حال گازهاي خروجي از بستر اول وارد كندانسور اول bar همچنين افت فشار
مي شود . بخارات حاصله ( SL ) جهت سرد شدن و توليد گوگرد و همچنين توليد بخار فشار پايين
توليد شده بود ( RF ) 108 ) كه قبلاً توسط – D – 102) Steam Drum از اين كندانسور وارد
توليدي Steam فشار پايين متصل مي باشد . فشار و دماي Steam ، مي رود كه به خط اصلي
نياز به Steam 162 مي باشد . همانطوريكه مي دانيم ، جهت توليد °C 6/5 و bara در حدود
را با توجه BFW و كندانسور اول مجهز به شير كنترلي است كه خوراك RF مي باشد كه BFW
به سطح مايع در داخل ظرف و كندانسور تنظيم مي كند .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
Degasing در كندانسور اول بعد از توليد گوگرد مذاب تمامي گوگرد وارد خط اصلي كه به سمت
مي رود . هدايت مي شود . بقيه گازهاي واكنش نداده پس از پيش گرم شدن توسط بخا ر فشار Pit
bara 205° و C برابر Reheater وارد بستر دوم مي شود . دما و فشار گاز بعد از ( SH ) بالا
1/26 مي باشد .
پس از ورود به بستر دوم راكتور و با توجه به گرمازا بودن واكنش و افت فشار در راكتور بستر ثابت ،
1/22 خواهد رسيد . مجد داً گازهاي واكنش داده شده در bara 222° و C فشار و دماي آن به
108 ) خواهد شد . – E – راكتور جهت سرد شدن و توليد گوگرد مذاب ، وارد كندانسور دوم ( 102
قطعي است با اين تفاوت كه بخارات توليد شده در يك كولر هوايي از Steam در اينجا نيز توليد
و شيب 27 % درصد ، سرد شده و به صورت مايع كندانس شده ، مجدد Induced Draft نوع
وارد كندانسور مي شود در انتهاي كندانسور ، چون گازهاي واكنش داده شده سرد مي شود ، توليد
ارسال مي شود . بخشي Degasing Pit گوگرد مي كند و به خط اصلي گوگرد جهت هدايت به
195 مي شود . در °C از گازهاي واكنش نداده وارد بستر سوم راكتور پس از پيش گرم شدن تا
198 افزايش مي يابد كه وارد كندانسور سوم جهت توليد گوگرد مي °C. بستر سوم مشابهاً دما تا
شود . بخار توليدي در اين كندانسور نيز مانند كندانسور قبلي وارد كولرهاي هوايي مي شود و به
صورت مايع كندانس شده مجدداً وارد كندانسور مي شود .
Final Separator گازهاي باقي مانده و واكنش نداده خروجي از كندانسر سوم ، وارد ظرفي به نام
108 ) جهت خروج گازهاي سوختي و همچنين گوگرد ، خواهد شد . – D – 105)
( Flue Gas ) گازهاي سوختي ، ( TGCU ) Tail Gas Clean Up گازهاي باقي مانده به نام
ارسال مي شود . ( Incinerator ) جهت سوراندن در كورة زباله سوز
125 و °C شامل Final Separator مشخصات دمايي و فشاري گازهاي خروجي از
كه توسط كاتاليست Degasing Pit 1/6 مي باشد. همچنين گازهاي استحصال شده در bara
استحصال ( P-102 ) Circulation و همچنين پمپ هاي ( AQUISULF ) هايي همچون
108 ) كه با بخار فشار پايين كار مي كنند ، باعث خلاء كردن – J – مي شود توسط اژكتور ( 101
مخزن مي شوند كه همراه با هواي ورودي وارد كورة زباله سوز مي شود .
احتمال انفجار در اين مخزن مي رود ، از اين Degasing Pit و هوا در H2S به علت مخلوط شدن
موجود در هوا را اندازه گيري مي H2S رو آ نالايزري در اين مخزن تعبيه شده است كه ميزان
كند ، اين ميزان ، نبايد بيشتر از 40 % درصد حجمي باشد .
نصب شده است كه SO و 2 H2S آنالايزرهاي ، Final Separator همچنين در خروجي گاز از
بايد در آنها رعايت شود . حال با توجه به سيستم هاي كنترلي H2S/SO2 = نسبت 2
ميزان هواي ورودي جهت بهتر سوخت گاز اسيدي ، تنظيم مي شود . ، Feed Back
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
°C شامل Degasing Pit مشخصات دمايي و فشارهاي گازهاي استحصال شده از
مي SO و 2 H2S 1/06 مي باشد . حال گازهاي ورودي به كورة زباله سوز كه شامل bara 125/2 و
سوزانده مي شوند . Fuel Gas باشد ، جهت سوزانده شدن بر طبق واكنش ( 2 ) توسط
1 مي باشد . bara 800 و فشار خروجي آن °C دماي كورة زباله سوز
همچنين در انتهاي كورة زباله سوز آنالايزر اكسيژن وجود دارد كه با توجه به سيستم كنترلي ميزان
هواي معرفي را تعيين مي كند زيرا بر طبق واكنش فوق
SO2 + 1/2O2 SO3
در سيستم بسيار خطرناك است كه اثرات زيست محيطي فراواني خواهد داشت . تركيب SO توليد 3
مي باشد كه ميزان NZ و CO وCO و 2 SO و 2 H2S شامل Stack درصد گازهاي خروجي از
10 باشد . ppm بايد كمتر از Stack خروجي از H2S تركيب درصد استاندارد گاز
( P- عاري شده اند توسط پمپ هاي انتقال دهنده ( 103 H2S همچنين گوگردهايي كه از
واردواحد 144 كه واحد دانه بندي گوگرد است ، خواهند شد كلي ة مسيرهاي انتقال گوگرد به
مي باشند چون در سرد شدن گوگرد در خطوط انتقال و steam jacket صورت ژاكت بخاري
همچنين بيش از حد گرم شدن آن مشكلات فراواني را خواهد ساخت .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 109 -تصفيه آب اسيدي
-Sour Water Stripper
بدست امده از واحدهاي Sour Water از Sour Components هدف اين واحد خارج كردن
t/h مي باشد .ماكزيمم دبي آب ترش ورودي ازهمه واحدها train ديگراست. اين واحد داراي 2
4است وظرفيت طراحي شده اين t/h 34 خوراك ازديگرواحدهاحدود t/h ، 38 مي باشدكه ازواحد 102
است همه خو راكي كه از واحد NEG و H2s ، H2o 40 مي باشد.اجزاءاصلي خوراك t/h واحد
جمع اورِي مي شود و دراين درام آب Feed Drum 129 مي ايد در ،116 ،104 ،103 ، 102
فرستاده مي شند .هيدروكربنهاي جمع شده بوسيله Flare ازهم جداشده واب وبخارات به Oil و
فرستاده مي شوند .آب موجود دردرام Burn Pit 143 يا به _T _ پمپ بطورناپيوسه به 102
نيزبوسيله پمپ پس ازعبورازفيلتربه برج عريان كننده فرستاده مي شود .دراين برج كه يك برج
وهيدروكربنهاي سبك بوسيله گرم كردن جدا مي شوند گرماي مورد Co2،H2s اكنده است
وبوسيله بخارفشارپايين كه Kettle Type تأمين مي شد كه ازنوع Reboiler نيازبوسيله يك
عبور مي كند، گرم مي شود. Tude از
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
درمواقع اضطراري مي توان اين حرارت رابا تزريق مستقيم بخار به پايين برج نيز تأمين كرد . برج
شامل سه بستراست كه خوراك بين بستر دوم وسوم (شماره گذاري بسترها ازپايين ) تزريق مي شود
را Ammonium Component نيز درصورت نيازبه برج تزريق مي شودكه Costic مقداري
مايع شده وتا دماي Partial بصورت Air Cooler تجزيه مي كند.بخارات بالاي برج بوسيله يك
كردن مقداري ازجريان انجام مي شود .جريان Bypass 95 خنك مي شوند .اين كنترل دما بوسيله C
وهيدروكربنهاي آ ن به Flsre شده درانجا گاز اسيدي آن به Reflux Drum بالاسپس وارد
فرستاده مي شود وآب بدون كربن به بالاي بسترسوم برج پمپ مي شود .جريان Sump Drum
60 خنك مي شود كه اين دما C فرستاده شده و تا Air Cooler پايين برج بوسيله پمپ به يك
به عنوان محصول به Air Cooler كردن كنترل مي شود. خروجي Bypass نيز بوسيله
Feed دوباره به Recyceling Line 129 فرستاده مي شود ويا مقداري ازان از يك _X _102
پس Sump Drum Coil وبخار Reboiler تزريق مي شود.مايعات بدست امده ازبخار Drum
درون يك درام جمع اوري مي شود وسپس به واحد 121 پمپ Air Cooler ازخنك شدن دريك
مي شود.
واحد 110 – واحد پشتيبان كننده ميعانات گازي
– Back – Up Stabilisation
هدف از واحد 110 جايگزين كردن اين واحد بجاي يكي از واحدهاي 103 براي جدا كردن ميعانات
مي باشد . ( Flare ) به طرف مشعل off – gas گازي از محلول گلايكول و آب و فرستادن
مشخصات ميعانات گازي تثبيت شده بعد از مخلوط شدن با ميعانات گازي كه از 107 مي آيد بايد
مطابق زير باشد .
12 PSIA= در زمستان RVP
10 PSIA = در تابستان RVP
اين واحد بطور نرمال در سرويس نيست و درمواقعي كه واحد 103 داراي مشكلات عملياتي و يا
تعميراتي باشد از اين واحد استفاده مي شود .
1000 ( خوراك ورودي به MMSCFD اين واحد توانايي جدا كردن ميعانات گازي را با ظرفيت
پالايشگاه براي يك فاز ) را دارد .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
دياگرام زير نمايي كلي از واحد 103 فاز 5 و واحد 110 را نشان مي دهد
شرح فرآيند
– D -101/ مخلوط ميعانات گازي با گلايكول و آب ابتدا با مايعات هيدروكربني آمده از واحد 102
110 با ميعانات گازي – E -101 A/B 100 مخلوط مي شود سپس در مبدل هاي حرارتي
مي تواند با Preflash Drum تثبيت شده گرم مي شود. بعد از اين مبدلها ، خوراك ورودي به
از 143 مخلوط شود . سپس خوراك اصلي وارد Off Spec خوراكهاي ديگري از 104 و
13 مي باشد . دماي barg 50 و فشار °C مي شود شرايط عملياتي اين درام Preflash Drum
110 كنترل مي شود . – E – 110 بوسيله باي پاس دومين هيتر 102 – D – ورودي به 101
يك جدا كننده سه فازي است كه : Preflash Drum
كه به طرف مشعل فرستاده مي شود Flash gas
محلول گلايكول همراه آب كه به واحد 102 فرستاده مي شود
110 پمپ مي شوند – P – 101 A/B مايعات هيدروكربني كه به وسيله پمپهاي
110 ( از درون تيوپ ) با جريان ميعانات – D – 110 ميعانات از 101 – E – در مبدل حرارتي 102
110 مي آيد ، گرم مي شود . به منظور ت نظيم فشار بخار – D – گازي تثبيت شده كه از 102
SLUG CATCHER
واحد ١٠٠ فاز ٤
SLUG CATCHER
واحد ١٠٠ فاز ٥
BACK-UP
STABILISATION
واحد ١١٠
CONDENSATE
STABILISATION
واحد ١٠٣ فاز ٥
مايعات هيدرکربنی از
١٠٠١ – HP Seperator
ميعانات گازی تثبيت شده
On- SPEC
LIQUID AND GLYCOLATED WATER
LIQUID AND GLYCOLATED WATER
پنتان وسنگينتر از
(C٥+) واحد ١٠٧
آب وگلايکول به
طرف واحد ١٠٢ مايعات هيدرکربنی از
واحد ١٠٤ و ١٠١ ترين ١و ٢
آب وگلايکول به
طرف واحد ١٠٢
مايعات هيدرکربنی از
واحد ١٠٤ و ١٠١ ترين ٣و ٤
مايعات هيدرکربنی از
– HP Seperator
يا
Flar به طرف Off Gas
HP به طرف Off Gas
ها واحد ١٠٠٢ Seperator
ميعانات گازی تثبيت شده
On- SPEC
ميعانات گازی تثبيت نشده
OFF- SPEC
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
137/2 در °C 110 تا دماي – E – ميعانات با مشخصات مورد نياز در مبدل حرارتي 103
گرم مي شود در ضمن دماي خروجي HP Steam 149/2 توسط °C زمستان و در تابستان تا
كنترل مي شود كه اين FV 110 توسط 0065 – E – مايعات هيدروكربني تثبيت نشده از 103
ميزان شدت جريان ورودي به هيتر را تنظيم مي كند . FV
بعد Flash Drum 110 – D – توليد شده از واحد 107 با خوراك ورودي به 102 C محصول + 5
110 مخلوط مي شود . در اين درام اجزاء سبك همراه مايعات هيدروكربني فلش – E – از 103
3 مي باشد . barg شده و به طرف مشعل براي سوزاندن فرستاده مي شود . فشار عملياتي اين درام
محلول گلايكول و آب جدا شده بطرف واحد 102 فرستاده مي شود و مايعات هيدروكربني تثبيت
– 101 A/B پس از گذشتن از مبدلهاي حرارتي Flash Drum 110 – D – شده خروجي از 102
Degassing 110 سرد مي شود و وارد آخرين درام مي شود كه – E – 110 و 102 – E
كنترل مي PV 0009A/B 110 ناميده مي شود . فشار اين درام بوسيله – D – 103 Drum
شود و در مواقع افزايش فشار مقداري گاز آزاد شده بطرف مشعل فرستاده مي شود . ميعانات گازي
110 – T – 101 A/B/C/D 110 به مخازن نگهداري – P – تثبيت شده بوسيله پمپهاي 101
143 فرستاده مي شود . – T – مناسب نباشد به 102 RVP فرستاده مي شود و در مواقعي كه
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
DR AWING N. REV.
This do cumen t is ht e pro perty of N.I.O .C. A ny u n au ht o irse d atet mp tto rep ro du ce i,t in an y fo rm ,is srtictyl p rohibited.
Job .
Doc.N.2017 Pa rs O il & Gas Co mpany
IRAN – SOUTH PA RS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV. DATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
Plant:
Doc. n°
REV. DATE DESCRIPTION BY CHKD APPR
ONSHORE FACIL ITIES
UNIT 1 10: CONDENS ATE BA CK -UP STABILIZATION
PROCE SS FLOW DIAGRAM
2017-110-0020-0001 6
03506.D WG
3 19/04/02 IFD NB AMF FC
4 14/06/02 AFD NB AMF FC
5 25/10/02 RE-AFD AO AMF AMF
30 215 R HF SP 20506
110 -GD-B-03506
6 15/05/03 IAFD (HAZOP, PTR INCORPORATED) WW. .CHOI YJ. L. IM H.M.CHANG
309400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 111 -سيكل چرخشي سرماسازي پروپان
-Propan Gas Refrigereton
گازي استفاده مي شود . پروپان Train اين واحد به منظور كمپرس پروپان جهت سرمايش در
20/6 به صورت مايع مي باشد جهت تبادل bar 60 وفشار C كمپرس شده دراين واحد كه با دماي
ارسال مي شود.درفازهاي 4و 5 درمجموع شش واحد 111 Train حرارت به مبدل هاي حرارتي در
كه به دو دسته سه تايي براي هردو فاز تقسيم شده اند . به اين صورت كه دريك دسته سه تايي دو
مي باشد كه با دو واحد ديگر Stand By واحد هميشه درحالت سرويس دهي ويك واحد درحالت
Stand By به صورت موازي مي باشد ودرصورت ايجاد مشكل براي هركدام از واحدها، واحد
واردمي شود كه ازان به عنوان Surge Drum جايگزين آن مي شود.درابتدا پروپان ازواحد 145 به
فرستاده مي شود . Train به Surge Drum استفاده مي شود وپروپان ازطريق Make Up
پروپان پس تبادل حرارتي درچهار مبدل بصورت بخار ازطريق دولاين به واحد برمي گردد .درابتدا
مرحله اول كمپرسور و يكي Suction Drum مي شود كه يكي Suction Drum وارد دو
10 مايعات همراه گاز راگرفته C 3 ودماي / مرحله اول بافشار 5 . Suction D، مرحله دوم مي باشد
مرحله دوم مي Suction Drum وگاز را به مرحله اول كمپرسور انتقال مي دهد. لاين دوم وارد
19 كارمي كند وپس ازگرفتن مايعات همراه گاز، گاز را به C 7 ودماي bar شود كه بافشار
بسيار با اهميت Suction D در Level مرحله دوم كمپرسورمي فرستد. پايين بودن Suction
باعث ورود مايعات به كمپرسور مي شود كه باعث خرابي دستگاه و Level مي باشد زيرا بالا بودن
Level مرحله اول داراي Drum ازبين رفتن پره هاي آن مي شود .بنابراين درحالت نرمال
مي باشد. Level=%0/0
و دومرحله اي مي باشد كه باولتاژبالاي 11 Centrifugal كمپرسور:كمپرسور واحد 111 از نوع
هزار ولت كار مي كند . كمپرسور داراي يك موتورالكتريكي و يك گيربكس و در نهايت خود
و Centrifugal كمپرسورمي باشد كه ازيك سيستم روغن كاري استفاده مي كند. دوپمپ ازنوع
تشكيل شده است. روغن توسط پمپها ازمخزن Electrcal Coil و يك Air Cooler ونيز Filter
Air Cooler جهت گرفتن ذرات , وارد Filter 12 پمپ شده وپس لزگذشتن از bar روغن با فشار
40 پايين مي اورد كه اين روغن به عنوان روغن كاري C دما راتا Air Cooler. مي شود
Working Oil ها استفاده مي شود. همچنين براي خنك كاري گيربكس، پمپي به نام Bearing
وتوسط (Working Oil) درداخل خود گيربكس وجود دارد كه روغن را ازمخزن گرفته Pump
مخصوص به خود سرد كرده وبراي خنك كاري گيربكس بكارمي گيرد . به منظور Air Cooler
كمپرسور استفاده مي شود Discharge وهم ازگاز خروجي از N اين كمپرسور هم از 2 Sealing
به Discharge وبعد ازانكه N از 2 Discharge به اين صورت كه درابتدا بخاطرنداشتن فشاردر
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
استفاده مي شود . اين كمپرسور به Sealing Gas فشارلازم رسيد ازگاز خروجي آن به عنوان
در درامهاي High Level مي خورد كه ازمهمترين انها مي توان به داشتن Trip دلايل مختلفي
را نام برد . كمپرسورگاز پروپان را Discharge گاز خروجي از High Temp مرحله اول ودوم يا
Air 78 كمپرس مي كند .پس ازان گاز كمپرس شده از C 21/6 ودماي bary تافشار
گازي Train 20 جهت انتقال حرارت درمبدل هاي حرارتي / گذشته وبه دماي 60 وفشار 6 Cooler
فرستاده مي شود واين سيكل چرخشي پروپان به طورمداوم ادامه دارد.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
DRAWING N. REV.
Th is do cume nt is the por peryt of N.I.O.C. Any un au tho rised attem pt to re pro du ce it, in na y ofrm, si stritcly por hibtied.
Job .
Doc.N .2017 Par s Oi l & Gas C ompany
IRA N – SOUTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV. DATE DESCRIPTION BY C HKD APPR
Pla nt:
Doc. n°
REV. DATE DESCRIPTION BY C HKD APPR
ONSHORE FACILITIES
U NI T 11 1: PROPANE GAS REFRIGERATION CYCLE
PROCESS FLOW DIAGRAM
2 017 -111 -00 20- 0001 5
0 3515.DW G
2 19/04/02 IFD AB A MF F C
3 14/06/02 AFD AB A MF F C
4 20/09/02 RE-AFD AB A MF F C
30 400 R HF SP 20515
1 11-GD-B-035 15
5 15 / 05/ 03 I A FD (H A ZO P, P T R I NC ORP ORA TED ) S , K H, A N Y . J. LI M H . M. C HA N G
3 0940 0
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 113 -واحد احياء كاستيك
-Caustic Regeneration
استفاده شده درواحد 114 و 115 محلول كاستيك درواقع مركاپتانها SULFREX در فرآيند
جدا مي كند . بعد از جداسازي ( Continuosly ) را از برشهاي پروپان و بوتان بطور مرتب
از واحدهاي 114 و 115 با هم جمع مي ( RichCaustic ) مركاپتانها ، كاستيك ضعيف شده
با ( Oxdiser ) شوند و خوراك واحد 113 را تشكيل مي دهند . جايي كه كاستيك در اكسيدايزر
حضور هوا و كاتاليست احياء مي شود و مركاپتانها تبديل به دي سولفايد و آب مي شوند . هواي
مصرفي نيز به واحد 121 ارسال مي شود و كاستيك احياء شده مجدداً وارد واحدهاي 114 و 115
مي شود .
113- E – ها وارد 111 Extractor جريانهاي كاستيك مصرفي از واحد 114 و 115 از
مي شود علاوه بر اين دو جريان كاستيك جبراني نيز از طرف (Oxidizer LP Steam Heater)
نيز توسط (LC PS 40 به اين خط تزريق مي گردد . كاتاليست ( 3 wt% واحد 146 با غلظت
اضافه مي گردد. Exchanger 113- به جريان ورودي به D – هواي پروسسي از 111
45 مي باشد و در نهايت جريان خروجي بعد °C بالا بردن دما به اندازه Heater هدف از تعبيه اين
113- M – مربوطه 112 Mixer از تزريق هواي لازم جهت انجام واكنش و همچنين عبور كردن از
Shell & مربوطه به صورت Heater . 113 روانه مي گردد – C -111 Oxidiser به داخل
و بخار با فشار كم نيز از داخل لوله ها جريان shell مي باشد كه كاستيك دريافتي از Tube
انجام پذيرفته و به آب و RSH مي يابد. همانطور كه قبلاً ذكر شد واكنش هوا يا اكسيژن با
حاصل RSH تبديل شده و كاستيك بدون RSH دي سولفايد تبديل مي گردد لذا مي توان گفت
مي گردد.
جريان خروجي كه داراي هواي مصرفي و دي سولفايد ايل و همچنين Oxidiser از بالاي
113 جهت جداسازي روانه مي گردد. فشار و دماي عملياتي – D – كاستيك مي باشد به سمت 112
Disulphide 5/5 و 40 تا 50 درجه سانتي گراد مي باشد. دستگاه بعدي كه barg Oxidiser
نام دارد با توجه به اينكه هواي مصرفي در بالا و دي سولفايد ايل بالاتر از Oil Separator
خارج شده و پس از Drum كاستيك قرار مي گيرد لذا دي سولفايد ايل از بالاي قسمت افقي
113- و جدا شدن كاستيك آمده همراه آن توسط F-112(sand Filter) شدن در Filter
به واحد 146 ارسال مي گردد. هواي مصرفي نيز از بالاي قسمت A/B 113 – P – پمپهاي 114
D – به سمت واحد 121 جهت مصرف ارسال مي گردد. كاستيك نيز از پائين 112 Drum عمودي
موجود در RSH 113- جهت گرفتن آخرين D -111(C4 Washing Drum) 113- به طرف
113- انجام ميشودوسپس با برش P -112A/B آن ارسال مي گردد كه اين كار توسط پمپهاي
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
– 113- مي گذرد. جريان كاستيك آمده از 112 M -111 Mixer بوتان ورودي از 115 از يك
-112(Lean Caustic Cooler) 113 با توجه به اينكه دما نسبتاً بالايي دارد توسط – D
مي رود. دما و فشار C4 Washing Drum 40° رسيده و سپس به C 113 به – D
15/3 مي باشد . بعداز مخلوط شدن بوتان عاري از barg 40° و C (113 -D – عملياتي ( 112
ها جذب بوتان شده و اين بوتان كه به RSH مركاپتان با كاستيك آخرين
معروف مي باشد به واحد 107 جهت شركت در عمليات Sour Washing Butane Cut
-116A/B فرستاده مي شود. كاستيك احيا شده بعد از اين مرحله توسط پمپهاي Debutanizer
114 به دليل بالتر -C -111Propance Extractor 32/4 به Barg 113- با فشار P
115 و يك شاخه نيز به -C -112 Butance Extractor بودن فشار و بدون پمپ به
Oxidiser 113 تزريق مي گردد زمانيكه دماي -E – عنوان تعديل دما به قبل از ورودي به 111
را كاهش مي دهد. Oxidiser 55° برسد لازم است كه اين جريان دماي C به بالاتر از
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
: NORMAL CASE
DRAWING N. REV.
This do cume nt is ht e p or p erty o f N .I.O.C. An y un au tho rised a tet mp tto re pro du ce it, in any form ,is strictly p roh ibited .
Doc.N.2017 32 210 R HF AX 21501 Par s O i l & Gas Co mp any
IRAN – SOUT H PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV DATE Rev ision BY CHECK’D APPR’D CLIENT
Plan t:
PFD01.DWG
20 17- 11 3- 002 0- 000 1 4
PRO CESS FLOW DIAG RAM
CAUSTIC REGENERATION SECTION 1
UNIT 11 3: CAUSTIC REGENERATION
ONSHORE FACILITIES
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
Revision
IRAN – SOUT H PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
DATE
Pla nt:
Doc .N.2017 32 210 R HF AX 21502
REV
DRAWING N.
: NORMA L CASE
P ars O il & Gas Co mp any
BY
R EV.
CHECK’D APPR’D CLIENT
Th is do cumen t si th e pro p erty o f N.I.O .C. An y u na uth orise d attempt to rep ro du ce it,i n a ny form ,is strictly p roh ibited . PFD02.DWG
2 01 7- 113 -0 02 0- 000 2 4
PROC ESS FLOW DIAGRAM
CAUSTIC REGENERATION SEC TION 2
UNI T 113 : CAUSTIC REGENERATION
ONSHORE FACILITIES
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 114 -شيرين سازي وآبگيري پروپان
-Propan Treatment and Drying
هدف از طراحي اين واحد جداسازي تركيبات گوگردي و مركاپتان ها در يك حالت پيوسته مي باشد.
COS و RSH داراي دو تركيب (NGL Fractionation) پروپان دريافتي از واحد 107
15 و 7 درصد وزني از پروپان جدا (NaOH) مي باشد كه اين دو طي دو مرحله شستن با كاستيك
مي شوند و در نهايت پروپان خالص شده بعد از خشك شدن به واحدهاي مربوطه جهت ذخيره و
صادر نمودن ارسال مي گردد.
60° مي باشد لذا C اين واحد به منظور پروپان خروجي از واحد 107 با توجه به اينكه داراي دماي
(Extractor Cooler) 114 -E – 40° برسد و براي اين منظور از 114 C بايستي دماي آن به
و آب دريا Shell بوده كه پروپان در قسمت Shell & Tube استفاده مي شود. اين مبدل از نوع
در قسمت لوله هاي آن جريان دارد.
پروپان خروجي از اين كولر وارد اولين مرحله خالص سازي و شستشو با كاستيك 15 % ارسالي از
معروف م يباشد Extractor 114 بوده كه به -C – واحد 113 مي گردد. دستگاه مورد نظر 114
40° مي باشد در اين مرحله كاستيك ارسالي از C 31/5 و barg فشار و دماي عملياتي اين دستگاه
40° از پائين سيني اول وارد مي شوند در اين مرحله C بالاي سيني پانزدهم و پروپان سردشده تا
گرفته مي شود بدين ترتيب COS موجود در پروپان و 90 % تركيب ديگر RSH تقريباً تمام
كاستيك به طرف پائين و پروپان به طرف بالا در اين دستگاه حركت نموده و با عبور كردن از
يكديگر واكنش هاي زير جهت خالص سازي كردن صورت م يپذيرند:
و كاستيك صورت پذيرفته و مي توان در نهايت RSH طبق شماره گذاري بالا واكنش اول بين
در واحد 113 اين كاستيك را بازيافت و جهت مصرف دوباره به واحدها روانه ساخت اما واكنش دوم
بدست مي آيند با COS در نتيجه هيدروليز تركيب H2S و COS و سوم با توجه به اينكه
توليد مي گردند كه بعداً Na2CO و 3 Na2S كاستيك تركيب شده و لذا دو نمك مضر به نام هاي
در مراحل بازيافت كاستيك در واحد 113 به نحوي از سيستم جهت جلوگيري از لطمه زدن به
RSH+NaoH RSNa+H2s ( 1
Co2+2NaoH Na2Co3+H2s ( 2
H2s+NaoH 2Na2s+2H2o (3
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
LV توسط يك Extractor از پايين Rich Caustic عمليات بازيافت كاستيك خارج مي گردند
به واحد 113 ارسال مي شود.
از دستگاه ديگري به نام COS بعد از اتمام مرحله اول خالص سازي با توجه به وجود 10 % مابقي
استفاده مي گردد. Finishing Drum
گرم شود كه Propane Heater) 114-E – 70° توسط 114 C قبل از ورود لازم است پروپان تا
جريان مي يابد. tube بوده و پروپان در داخل shell & tube اين مبدل به صورت
و كاستيك 7% از (Finishing Drum) 114 -D – پس از آن پروپان از پايين سيني اول 111
114 به روي سيني هفتم -P-112A/B 114 (تانك كاستيك ذخيره) توسط پمپهاي -E -114
جذب كاستيك شده و كاستيك COS مذكور تزريق مي گردد. در مرحله دوم مابقي Drum
روانه م يگردد و پروپان نيز از بالاي Sump Drum به سمت Drum مصرفي از پايين اين
Propane ) 114 -E – به همراه مقدار كمي كاستيك به سمت 114 Finishing Drum
40° رفته تا جهت عمليات C جهت سرد شدن و رسيدن به دماي (Caustic Settler Cooler
شستشو با آب آماده گردد.
30 مي باشد. barg 70 و °C 114 -D – لازم به ذكر است كه دما و فشار عملياتي در 111
و آب دريا كه جهت Shell بوده و پروپان در داخل Shell & Tube 114 از نوع -E -112
جريان دارد. Tube خنك نمودن به كار مي رود در
40° با توجه به وجود مقدار كمي كاستيك درآن لازم است عمليات C بعد از سرد شدن پروپان
انجام (Propane Caustic Settler) 114 -D – شستشو با آب صورت گيرد كه اين كار در 112
114 )جهت مخلوط نمودن -M -111) Mixer مي پذيرد قبل از ورود به اين دستگاه يك
كامل آب با پروپان و بهتر انجام شدن عمليات شستشو موجود مي باشد عمليات گردش آب توسط
40° و C 114 انجام مي گيرد دما و فشار عملياتي پمپ -P-111A/B پمپهاي
114- )مي باشد. كه جهت جذب F -111) Sand Filter 29 مي باشد. مرحله بعد از اين يك barg
نمودن و جداسازي نهايي كاستيك موجود در پروپان به كار مي رود كه پروپان از بالا وارد اين
كاستيك و بالاتر از آن جريان پروپان مرطوب جهت Filter دستگاه شده و در نهايت از پايين
114 روانه مي گردد. -D -101 A/B خشك شدن به طرف
و ديگري Molicolar Sieve بدين منظور يكي از درايرها هميشه در حال خشك نمودن توسط
barg مي باشد كه دما و فشار عملياتي اين خشك كن ها Standby و Regeneration در حالت
280° مي باشد. C 28/5 و 40 تا
برنامه زمانبندي درايرها به صورت زير مي باشد
24 ساعت زمان جذب نمودن آب
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
يا احياء Regeneration 24 ساعت
برنامه زمانبندي حالت احياء
(ramp up 8 ساعت( 2 ساعت ( Heating ) گرم كردن
(rampup 0 ساعت / 4 ساعت ( 5 ( Cooling ) سرد كردن
2/5 ساعت Changover & Filling پر شدن وتغير وضعيت
9/5 ساعت Stand By
جريان پروپان جهت خشك نمودن از پايين وارد مي شود و جريان گرم از بالا جهت
وارد مي گردند. Regeneration
114- گذشته و بعد از انجام F-101A/B جريان پروپان خشك شده سپس جهت فيلتر شدن از
عمليات فيلترشدن پروپان به واحد 147 ارسال مي گردد. همچنين پروپان به واحدهاي 106 و 107
114- باتوجه به وضعيت موجود ارسال مي گردد P- توسط 103
و به واحد 145 براي Statr Up پروپان به واحد 106 براي تزريق به خط سراسري و به 107 براي
فرستاده مي شود. Cold Box سرما سازي و استفاده در جاهاي خاص از جمله
به صورت زير انجام پذير است : Regeneration گردش پروپان جهت عمل
114- هدايت P-101 A/B 114- به سمت پمپهاي F -101 A/B يك شاخه پروپان خروجي از
3 جريان / 33/9 جريان دو شاخه شده و تقريباً 4 Barg شده كه در آنجا با بالا رفتن فشار به اندازه
رفته و در آنجا با انجام Propane Regeneration Heater 114 -H- به طرف 101
مي باشد آغاز Heating كه همان Regeneration عمليات گرم كردن تدريجي قسمت اول
300° بالا رفته كه بدليل از دست دادن گرما در مسير دما به C مي گردد و دما در آنجا به اندازه
280 مي رسد و ورودي دايرها تقريباً همين دما را دارد سپس جريان از دراير خارج گشته °C اندازة
مي گذرد كه (Propane Regeneration Trim Cooler) 114 -A- و جهت سرد شدن از 101
40° مي رسد پس C دومي دما به Cooler 60 و همچنين در °C اولي دما به Cooler در آنجا در
(Propane Regeneration آن جريان پروپان كه مقداري آب به همراه دارد به سمت
114 كه آب آن تا حدود زيادي گرفته م يشود هدايت شده و جريان پروپان -F-102Coalescer)
40° به سمت ورودي دراير كه در حال خشك كردن C 29/9 و Barg با فشار و دماي عملياتي
Regeneration 1 جريان / مي باشد، مي رود و در واقع عامل بالارفتن جزيي فشار در اين دستگاه 4
114 مي گذرد و اين دستگاه مي تواند در حدود -H-102 (Electrical heater) بوده كه از
114-F- 91/6° دما را بالا برده كه قاعدتاً بالا رفتن دما با بالارفتن فشار بوده و فشار را در 102 C
بالا مي برد و يك نيروي لازم جهت فرستان پروپان به ورودي دراير را فراهم مي آورد.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
(Propane Oily Water Flash Drum) 114 به سمت -F- جريان آب خروجي از پايين 102
هدايت Flare 114 فرستاده شده تا در آنجا آب از پايين به شبكه فاضلاب و گاز نيز به -D-102
0/3 مي باشد. barg مي گردد و فشار در اين دستگاه تقريباً
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
: NORMAL CASE
DRAWING N. REV.
Th is d o cumen t is th e pro pe rty of N I..O.C. An y u nau tho rised attemp t to rep rod uc e it ,in a ny fo rm, is strictly p roh ibited .
D oc.N.2017 32 210 R H F AX 21503
IRAN – SOUTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV DATE Revision BY CHECK’D APPR’D CLIENT
Pla nt:
PFD01.DWG
2 017 -1 14 -0 020 -0 00 2 4
PROCESS FLOW DI AGRAM
PROPANE TREATMENT UNIT
UNI T 1 14 : PROPANE TREATMENT
ONSHORE FACILITIES
Par s O il & Gas Compan y
2 09/12/02 RE-ISSUED IFD H.J .KIM Y.JL. IM
4 15/05/03 IAFD H( AZOP ,PTR INCORPORATED) H.J .KIM Y.JL. IM
3 07/03/03 AFD H.J .KIM Y.JL. IM
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
DRAWING N. REV.
Th is d o cume nt i sth e prop eryt o f N.I.O .C. A ny u n auth orised atet mpt ot rep rod u ce i,t in an y form ,is striclty p or hibiet d.
Job .
Doc .N.2017 Par s O il & G as Company
IRA N – SO UTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV. D ATE D ESCR IPTION BY CHKD APPR
P lant:
Doc . n°
REV. D ATE DESCR IPTION BY CHKD APPR
ONSHORE FACILITIES
UNIT 11 4: PROPANE TREATING
PROCESS FLOW DIAGRAM
201 7-114 -0020 -0001 5
03512.DW G
2 19/04/02 IFD NB AMF FC
3 14/06/02 AFD NB AMF FC
4 25/10/02 RE-AFD NB AMF AMF
30 217 R H F SP 20512
1 14 -G D-B-03 512
5 15/05/03 IAFD H( AZOP,P TR INCORPORATED) NB AMF AMF
3 09400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 115 – شيرين سازي و آب گيري بوتان
-Botane Treatment and Drying
شامل دو قسمت اساسي است 1- تصفيه بوتان 2- آب گيري خشك كردن بوتان است مرحله اول
مي باشد . water recirculation در پمپ هاي Send Filter و settler و Extractor شامل
مرحله دوم شامل گروه درايوها و فيلترها و همچنين يك الكترو هيتلر.
4 وارد برج barg 13.5 و دماي حدود barg شرح فرايند بوتان ورودي به واحد با فشار حدود
و (Sieve tray) استخراج مي شود اين برج شامل 15 سيني مي باشد كه از نوع غربالي مي باشند
از بالا آخرين سيني وارد برج مي شود caustic از زير اولين سيني وارد برج مي شود از طرف ديگر
كه سود به خاطر چگالي بيشتر به طرف پايين و بوتان به طرف بالا حركت مي كند كه در حين
Rich حركت عمليات استخراج و انتقال جرم انجام مي گيرد بوتان خالص شد از بالا خارج شد و
از پايين به واحد 113 منتقل مي شود اين عمليات است خراج را خمي توان از نوع caustic
نياز به انجام واكنش شيمايي در واحد Rich caustic شيميايي در نظر گرفت چون براي تصفيه
115- صورت زير است. C- 113 درام واكنش حاصل از استخراج 111
RSH + NaoH → RSNa + H2o
جهت شستشو دادن با آب براي گرفتن كاستيك آمده همراه بوتان Extractor بوتان خروجي از
115 -M-111 Mixer مي شودكه داراي يك Butane Settler 115 -D – مستقيماً وارد 111
در ابتداي آن مي باشد كه بتواند جريان آب را با كاستيك و بوتان به خوبي مخلوط كند و عمليات
115 انجام مي شود در -P -111 A/B گردش آب و شسته شدن كاستيك توسط پمپهاي
Sump Drum صورتي كه غلظت كاستيك داخل آب در اين دستگاه بالا رود به طرف
113 مجددأوارد سيستم مي شود وآب از -P – فرستاده مي شود. وآب از واحد 113 توسط 111
11 مي باشد . Barg 40 و C° دست رفته جبران مي گردد . دما و فشار عملياتي اين دستگاه
جريان بوتان كه تا حدود زيادي كاستيك آن گرفته شده به دليل احتمال وجود مقدار كم كاستيك
115 عبور مي كند تا مقدار آب و كاستيك -F -111 ( sand filter ) در آن از يك فيلتر شني
ارسال مي شود.اين Dryer باقي مانده دربوتان جدا شود و بوتان مرطوب به طرف خشك كن ها
10/7 عمليات جداسازي كاستيك را انجام مي دهد . barg 40 و فشار C° در دماي Filter
ها انجام ميشود كه همانند واحد 114 داراي دو Dryer مرحله جديد خشك نمودن بوتان توسط
دراير مي باشد كه يكي در حالت جذب آب را از بوتان جذب ميكند و ديگري در حالت احياء
مي باشد . جريان بوتان Molecular Sieve مي باشد . ساختمان داخلي دراير Regeneration
جهت خشك شدن از پائين وارد و از بالا خارج مي شود .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
برنامه زمان بندي درايوها به صورت زير مي باشد
زمان جذب آب 24 ساعت
24 ساعت Regenera tion زمان احياء
12 ساعت Ramp Up 1 ساعت Heating گرم كردن
4 ساعت Ramp Down 0/5 ساعت Cooling سرد كردن
2/5 ساعت Changover & Filling
5,5 ساعت Stand by
كه Cooling از بالاي دراير وارد و از پائين خارج مي گردد و جريان Heating جريان لازم جهت
مي باشد از پائين دراير وارد مي گردد عمليات گرم نمودن جريان Regeneration مرحله دوم
انجام مي پذيرد كه Butane Hearter 115 -H- توسط 101 Regenera tion بوتان جهت
300° بالا ببرد كه به دليل افت دما در مسير ، C قادر مي باشد دماي بوتان را تا Hearter اين
Fuel Gas با استفاده از Heater 280° مي رسد سيستم سوخت C دماي ورودي به درايوها به
دماي جريان بوتان عبوري را مي توان تنظيم نمود . دما و فشار عمليات PV مي باشد كه توسط
10/4 مي باشد جريان بوتان خروجي از درايرو barg درايرها 40 تا 280 درجه سانتي گراد
115- جهت ارسال شدن به واحدهاي مربوطه آماده مي گردد . F-101 A/B فيلترشدن در
115 به دو واحد 106 جهت – P- توسط پمپ 103 Start-Up جريان بوتان در مواقع موردنياز و
فرستاده مي شود يك Debutanizer برج Reflux Drum ، تزريق به شبكه سراسري گاز و 107
جريان اصلي ( محصول) به واحد 148 جهت ذخيره سازي روانه مي گردد .
115 يك شاخه جريان بوتان جهت احياءكردن درايرها گرفته مي -F-101 A/B بعد از فيلترهاي
115 -H-101 Regeneration Heater 3 جريان به سمت / شود كه از اين جريان تقريباً 4
جهت انجام عمليات گرم كردن فرستاده مي شود كه طبق برنامه زمان بندي اعلام شده اين كار
صورت مي پذيرد .
بعد از اينكه جريان بوتان از دراير در حال احياء خارج مي شود به دليل بالا بودن دما و حمل كردن
ها نياز به عمليات سردسازي داشته و اين كار توسط Molecular Sieve ذرات آب موجود در
115 -A-101Trim Cooler 115 و همچنين -A-101Butane Regeneration Cooler
انجام پذيرفته كه به ترتيب دماي بوتان را به 60 و 40 درجه سانتي گراد مي رسانند
Butan 115 -F- بوتان سرد شده آب همراه خود را در يك دستگاه ديگر به نام 101
از دست مي دهد. اين دستگاه بايستي مقداري فشار بيشتري از Regeneration Coalscer
ورودي بوتان به خشك كن داشته باشد تا بتواند بوتان موجود را به خط ورودي بوتان تزريق نمايد .
40° مي باشد . آب خروجي از اين دستگاه به طرف C 11/8 و Barg فشار و دماي عملياتي دستگاه
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
115 ارسال مي شود كه در آنجا آب از مقدار -D-102Butane Oily Water Flash Drum
كم گاز موجود در آن جدا شده به شبكه فاضلاب فرستاده مي شود و مقدار گاز كم موجود در اين
40° و تقريباً C Drum هدايت مي گردد . دما و فشار عملياتي اين Flare به سمت Drum
-H- به طرف 102 Regeneration 1 جريان بوتان جهت / 0/3 مي باشد 4 barg
91 بالا ببرد با / دما را به اندازه 6 Heater فرستاده مي شود تا اين Electrical Heater 115
1/4 بالا رفته و اين عامل باعث نگه داشتن فشار barg بالا رفتن دما فشار نيز به اندازه محسوسي
115 مي شود تا بتواند به ورودي دراير تزريق شود . -F- در دستگاه 102
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
IRAN – SOUTH PARS GAS FIELD
PHASES 4 & 5
REV D ATE Revision BY CHECK’D APPR’D CLIENT
Pla nt:
PF D01 DWG
2 01 7-1 15 -0 02 0-0 00 2 4
PROCESS FLOW DIAGR AM :
BUTANE TREATMENT UN IT
UNIT 1 15 : B UTANE TREATMENT
ONSHORE FACI LITIES
2 28/09/02 AFD H.J.KIM Y.J .LIM K.H.LEE
DRAWING N. REV.
Th is do cumen t si th e pro p erty o f N.I.O .C. An y u na uth orise d attem pt to rep rod u ce it, in a ny form ,is strictly p roh ibited .
Doc .N.2017 32 210 R HF AX 21504 P ars O il & Gas Co mp any
3 09/12/02 RE-ISSUED AFD H.J.KIM YJ. .LIM
4 15/05/03 IAFD (HAZOP ,PTR INCORPORATED) H.J.KIM YJ. .LIM
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
D RAWING N. R EV.
This do cumen t is ht e p or perty of N I..O.C. An y u nau tho rised attemp t to re pro du ce it, in an y fo rm, si stric lty proh bi ited .
J ob.
Doc.N.2017 P ars Oi l & Gas Comp any
I RAN – SOUTH PARS G AS FI ELD
P HAS ES 4 & 5
REV. D ATE DESCRIPTION BY CHKD A PPR
Plant :
Doc . n °
REV. D ATE DESCRIPTION BY CHKD A PPR
ONSHORE FACILITIES
UNIT 11 5: BUTANE TREATI NG
P ROCESS FLOW DI AGRAM
2017-115-0020 -0001 5
03513.DWG
2 19/04/0 2 IFD A B A MF FC
3 14/06/0 2 A FD NB AMF FC
4 25/10/0 2 RE-A FD NB AMF AMF
30 218 R HF SP 20513
11 5-GD-B-035 13
5 1 5/ 05 /0 3 I AF D H( A Z O P , P T R I N CO RP O R A TE D ) H .J K. IM Y J. . L IM H .M .C H A N G
309400
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 116 – شيرين سازي آبگيري اتان
-Ethane Treatment and Drying
واحد 116 كه واح د شيرين سازي وخشك كردن اتان نام دارد . اتان توليد شده ازمجموع چهار
كه هر كدام 50 % از اين مقدار را Train 118 مي باشد. دردو tone/h گازي را كه حدود Train
دريافت مي كند، شيرين و خشك مي شود. اين اتان كه از واحد 105 گرفته مي شود با فشار
3ppm %2mole 40 وارد و احد 116 مي شود . اين گاز بطور عمده شامل C 22/5 و دماي barg
مي باشد . در مرحله اول C3 %1/9 mole و C2: %1/97 mole و C1= %1 mole و Co2:34
كه گازي است سمي از اتان گرفته مي شود، دراينجا نيز مانند Co كه شيرين سازي مي باشد 2
واحد 101 از متيل دي اتانول امين استفاده مي شود و فرايند شيرين سازي نيز كاملأ شبيه واحد
101 مي باشد . كه براي جلوگيري از تكرار مطلب از ذكر آن خود داري مي شود . گاز اتان بعد از
مي شود) از آب اشباء شده است ، زيرا به علت Flare كه دراينجا بعد ازجداسازي ) Co گرفتن 2
با آب واكنش مي دهد وبعد امين ، بنابراين هنگام احياء امين Co غير مستقيم بودن واكنش ابتدا 2
مقدارزيادي آب توليد مي شود كه بخار آن همراه اتان جدا مي شود . بنابراين درمرحله دوم اين آب
گرفته مي شود.
خشك كردن اتان :
2205 وارد مرحله خشك كردن مي شود barg 40 وفشار C اتان بعد ازشيرين سازي با دماي
عمليات انجام شده جهت خشك كردن اتان مشابه پروسه عملياتي واحد 104 مي باشد كه ازذكر آن
و سيكل جذب و احياء مي باشد . در واحد 116 Dryer خودداري مي شود . تنها تفاوت درتعداد
پرشده اند وسيكل زماني 36 ساعته Molecular Seives استفاده مي شود كه از Dryer دو
دارند كه ازاين مراحل تشكيل شده است.
18 : زمان جذب Hr
10/5 : زمان احياء (گرم كردن) hr
7: زمان احياء (سرد كردن) hr
Stand By زمان :o. 5 Hr
40 جهت انتقال به عنوان خوراك واحدهاي C 21/2 و دماي barg اتان خشك شده با فشار
پتروشيمي ارسال مي شود.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
6-2 شرح واحدهاي يوتوليتي
واحد 120 –توليد برق
– Power generation
steam عبارتست از يك دستگاه Electrical generation and distribution نيروگاه برق
كه GTG يا بصورت مخفف gas turbine generator و چهار دستگاه turbine generator
بصورت موازي به م متصل شده اند . كل برق مورد نياز پالايشگاه از همين واحد، تأمين مي شود و
پالايشگاه به برق بيرون، متصل نيست. بصورت خلاصه، اين واحد عبارتست از:
120 – GT – 101 A/B/C/D (3+1 stand by)
يعني براي دو فاز در حالت عادي، سه ژنراتور گازي فعال مي باشد و آن ديگري، بصو رت آماده بكار
120-GS- مي باشد . و همچنين، يك ژنراتور توليد برق كه با بخار كار مي كند و تحت عنوان 102
مي B , A است. طراحي اين واحد، تابستان كه بيشترين مصرف را دارا است، مي باشد. ژنراتورهاي
توانند از دو سوخت گازوييل و گاز طبيعي استفاده كنند، و در اصطلاح دو سوخ ته هستند . ولي
فقط گاز طبيعي مصرف مي كنند. D , C ژنراتورهاي
است كه از ورودي كمپرسورهاي واحد 106 گرفته مي شود . در HP fuel gas گاز طبيعي، همان
استفاده مي شود، و براي IGAT (III) از گاز طبيعي Black start up راه اندازه اوليه، يا
، يا ژ نراتور اضطراري گازوييلي استفاده مي كنند . در واحد 121 EDG راه اندازي هاي بعدي، از
جهت توليد بخار P=44 barg و T=385 0C بويلرها، بخار فشار بالاي قوي اشباع توليد مي كنند
102- بهره مي برند. GS- فشار پايين اشباع، از ژنراتور بخار 120
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
102- عبارت است از :: GS- هدف از بكارگيري 120
تبديل بخار فشار بالاي فوق اشباع به بخار فشار پايين اشباع
ها از كار بيفتند. GTG تأمين برق حياتي و اضطراري پالايشگاه در هنگامي كه تمام
مي باشد. load shedding , load aharing سيستم توزيع برق واحد 120 ، شامل
اولي به معناي تقسيم كردن برق به تمامي واحدها بر حسب احتياج آنها و دومي عبارتست از
ها از كار بيفتد، اين سيستم طوري برق هاي مورد نياز نقاط حياتي را تأمين مي GTG هنگامي كه
كند، و نيز مصارف غير ضروري را قطع مي كند كه پالايشگاه زنده بماند و به كار خود ادامه دهد.
و احد 121 – تو ليد بخار
-Steam Generation
اين واحد به منظورتوليد بخار براي واحدهاي پالايشگاه مي باشد . به طوركلي دو نوع
كه داراي LP Steam وبخار HP Steam بخاردرواحدهاي 4و 5 مورد استفاده قرار مي گيرد. بخار
5/5 ودماي آن 187 barg داراي فشار LPS 44 ودماي آن 275 مي باشد و barg 43 تا bary فشار
درپالايشگ اه فاز 4و 5 موجود مي باشد . كه ظرفيت توليد هر يك تا Boiler مي باشد . مجموعأ 6 عدد
مي باشد. Stand By 160 مي رسد. درحالت نرمال 5 عدد درسرويس ويك عدد به صورت tone/h
. Water Drum و ديگري Steam Drum براي توليد بخار دو درام بكار گرفته مي شود . يكي
بين اين دو درام لوله هاي زيادي قرار گرفته است . انها كه جريان را به سمت بالا حركت مي دهند
ناميده Down Commer و انهايي كه جريان را به سمت پايين حركت مي دهند بنام Riser بنام
Steam ازتانكهاي Riser مي شوند. براي توليد بخار، ابتدا توسط پمپ آب خوراك
ها فرستاده مي شوند. ودر آنجا گازهاي اضا في داخل آب مانند Dearatore به Condensate
فرستاده مي Boiler Feed Water پمپهاي Suction ازان جداشده وسپس آب به Co و 2 O2
72 مي barg انها حدود Discharge كه فشار Boiler Feed Water شود وتوسط پمپهاي
و درانجا بوسيله گازهاي سوخته شده پيش گرم شده وسپس Economiser باشد. به قسمتي بنام
ها استارت خورده وتوسط حرارت انها آب Barnere وارد مي شود. سپس Steam Drum به
44 رسيد اين بخارتوليدي به خط bar بخار شده وپس ازانكه فشاربه Steam Drum موجود در
Let Down به HP بخار LPS Steam تزريق مي شود . براي توليد HPS Steam اصلي
5/5 كاهش مي barg فرستاده مي شود. دراينجا توسط شيرهاي فشارشكن فشار بخار تا Station
LPS 187 كاهش مي دهند . به اين ترتيب C يابد. سپس با تزريق آب دماي بخاررا تا حدود
تزريق مي شود. LPS Steam توليد و به خط اصلي Steam
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 122 : تامين سوخت گازي
-Fuel gas
هدف از طراحي اين واحد، آماده كردن گاز سوختني مورد نياز براي فازهاي 4 و 5 مي باشد : كه
تحت 2 فشار مختلف آماده مي شود:
24-25 ) براي توربين گازي و مشعل جهت جاروب كردن خط آن. bar فشار بالا (فشاري در حدود
4-5 ) براي بويلرها و گاز جاروب كننده خط مشعل. bar) فشار پايين در حدود
توليد H.P.F.G خوراك اين واحد از جريان ورودي به واحد 106 تأمين مي شود، كه از آن
با كاهش فشار آن توسط شير فشار شكن مي توان به اين L.P fuel gas مي شود. و براي تهيه
مقصود دست يافت.
در اين واحد، توسط گرم كننده برقي، تنظيم مي شود. fuel gas درجه حرارت
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 123 – هواي ابزار دقيق
Instrument Air and service
هواي ابزار دقيق و سرويس مورد نياز پالايشگاه توسط اين واحد تأمين مي شود.
كه شامل تجهيزات ذيل است:
123-U-101 A/B/C سه واحد توليد هوا
123-U-102 A/B/C سه واحد خشك كننده
123- هر كمپرسور هوا براي توليد D-101 A/B/C و دو مخزن دريافت كننده هواي توليدي
hr حداكثر
Nm3
6900 هوا طراحي شده است.
hr و حداقل ظرفيت آن
Nm3
2500 هوا مي باشد.
B مخازن ذخيره هوا
D −101A
مي توانند تا 15 دقيقه فشار هواي ابزار دقيق مورد نياز پالايشگاه
را تأمين ك ند؛ در اين مدت، اشكال بوجود آمده در سيستم توليد هوا، بايد سريعاً برطرف شود در
غير اينصورت، پالايشگاه از كار مي افتد.
اصول توليد هواي ابزار دقيق به اينصورت است كه هواي محيط، پس از فيلتر شدن، وارد كمپرسور
مي شود و پس از رسيدن به فشار مطلوب، جهت خشك شدن و رط وبت زدايي، وارد يكي از خشك
123- مي شود و سپس از آنجا به سمت مبادي مصرف كننده انتقال U-102 A/B/C كننده هاي
مي يابد.
واحد 124 – تهيه نيتروژن
-Nitrogen plant
هدف از طراحي اين واحد، تهيه نيتروژن مورد نياز فازهاي 4 و 5 در شرايط دما و فشار لازم
از يك سيكل سرد ساز در دماي بسيار پايين جهت توليد نيتروژن مايع و ، N مي باشد. واحد تولي د 2
N مايع توسط يك تبخير كننده محيطي، به 2 N گازي استفاده مي كند كه در شرايط لازم، 2
گازي مورد نياز واحدهاي مختلف، تبديل مي شود.
نيتروژن در موارد ذيل مورد استفاده قرار مي گيرد؛
shut down اكسيژن زدايي دستگاهها در هنگام راه اندازي و
sump drums به عنوان گاز پوششي روي مخازن و
كمپرسورها sealing به عنوان يك گاز خنثي جهت
خروج و خنثي سازي گازهاي درون يك دستگاه قبل از شروع تعميرات
خروج گازهاي زائد از دستگاههاي ابزار دقيق
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
دچار مشكل شود . fuel gas به عنوان گاز كمكي جاروب كننده لوله هاي مشعل هنگامي كه
خوراك اين واحد، هواي مرطوب توليدي از واحد 123 مي باشد.
هدف از اين واحد، گرفتن نمكها و املاح موجود در آب دريا توسط عمل تبخير مي باشد . محصول يا
و همچنين واحدهاي Burn pit 103 و ،130 ،128 ، آب خروجي از اين واحد، به واحدهاي 127
شيرين سازي گاز مي رود.
مي باشد كه در حالت عادي، 2 دستگاه از آن سه، در C , B , A package اين واحد شامل سه
مي باشد. آب ورودي به اين واحد، ابتدا كلرزني stand by حال فعاليت و آن ديگري در حالت
مي گردد . در آنجا ابتدا پيش گرم و سپس وارد سلهاي 1 و 2 condensor مي شود و سپس وارد
درون لوله هاي موجود در سل، آب Lp steam مي شود. در آنجا، فشار خلاء وجود دارد و بوسيله
تبديل به آب مقطر مي condensor دريا تبديل به بخار مي شود و سپس در جاي ديگر يعني
101 وارد مي شود و املاح آب، از درون سل به وسيله پمپ به سمت A/B گردد و به تانكهاي
فرستاده مي گردد و از اين طريق به دريا بر گردانده مي شود. outfall basin
Sea Water – واحد 125
آتش نشاني و utility هدفاز اين واحد تامين آب مورد نياز براي پالايشگاه از دريا براي مصارف
استفاده در كولرهاي آبي مي باشد
4 پمپ كه به Out Site مي باشد در قسمت Out Site ,In Site اين واحد شامل دو بخش
در دريا نصب شده اند آب دريا را پس از عبور از فيلتر وارد پالايشگاه مي كنند vertical صورت
و آتش نشاني فرستاده مي شود و بخش ديگر آن وارد utility قسمتي از آب دريا به واحدهاي آب
176 ظرفيت داشته براي تامين خوراك m مي شود اين تانك كه 3 In Site تانك ذخيره سازي
يك پمپ در Normal Operation 125- استفاده مي شود . در حالت P-102 A/B/C پمپهاي
8 Barg آن Discharge 2000 مي باشد و فشار m3 /h سرويس مي باشد كه ظرفيت هر پمپ
ميباشدآب دريا توسط اين پمپها براي كولرهاي آبي واحدهاي
101 و 104 و 108 و 109 و 113 و 114 و 115 ، فرستاده مي شود . قابل ذكر است كه كليه عمليات اين
انجام مي شود In Site در قسمت Remote Contol به صورت CCR واحد از
آتش نشاني و استفاده در utility هدف : تامين آب مورد نياز براي پالايشگاه از دريا براي مصارف
كولرهاي آبي مي باشد.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 126 – نمك گيري آب دريا
-Seawter Desulination
هدف اين واحد زدودن مقداري ازاملاح نمك و آب مي باشد كه موجب شيرين سازي آب مي باشد .
Cell مشابه كه هر كدام داراي 5 Package براي رسيدن به اين منظوردرفازهاي 4و 5 تعداد سه
شده و Condenser مي باشند، درنظرگرفته شده است . آب درياي و رودي به واحد درابتدا وارد
پيش گرم مي شود . سپس ازدو عدد فيلتر عبوركرده وبه پنج شاخه مجزا تقسيم مي شود و به
Cell مذكورمي ريزد. براي اينكه آب سريعترتبخير شود داخل Cell شكل دوش از بالا داخل پنج
ها بصورت Cell صورت مي گيرد. داخل Ejector ها خلاء ايجاد مي شود كه اين كارتوسط دو عدد
جريان Cell ورودي به LP و بخار Shell طراحي شده است كه آب دريا در Shell and Tude
بعدي راه Cell مقداري از آب بخار شده وتوسط مش به Cell دارد. در اثر تبادل حرارت درداخل
به مايع تبدي ل مي شود كه درپايين Cell پيدا مي كند. ضمنأ مقداري از بخار هم داخل
جمع اوري مي شود . وهمان آب محصول واحد را تشكيل مي دهد . تمام اين ابها نهايتأ توسط Cell
شماره 5 جمع آوري مي شود وتوسط دوپمپ Cell ها وجود دارد در Cell اتصالاتي كه ميان همه
به واحدهاي ديگر پالايشگاه ارسال مي شود.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 127 – تصفيه آب
– Polishing Water
هدف از اين واحد، تهيه آب كاملاً خالص و به اصطلاح آب مقطر براي موارد ذيل است:
Boiler feed water آب مورد نياز (خوراك) بويلرها
High quality water for turbine washing (units 106, 120)
و مخزن ذخيرة آب مقطر و سيستم توزيع آن مبادي Mixed bed Exchanger اين واحد شامل
مصرف كننده مي باشد.
ها دو رزين bed جهت گرفتن املاح آب استفاده ميكند . در حل mixed bed اين واحد از دو
آنيوني و كاتيوني موجود مي باشد كه جهت گرفتن املاح آنيوني و كاتيوني آب مورد استفاده قرار
مي گيرند . دو بستر مذكور مي توانند مي توانند بصورت س ري يا موازي با هم مورد استفاده قرار
گيرند . رزين آنيوني در بالاي بستر و كاتيوني در زير قرار مي گيرند . آب سپس از عبور از اين
بسترها املاح خود را از دست مي دهد . بعد از مدتي كه بسترها اشباع مي شوند نياز به
دارند . در اين زمان از كاستيك % 40 براي احيا رزين آنيوني و از اسيد سولفوريك Regeneration
در واحد وجود Neutralization Sump 98% براي احياي رزين كاتيوني استفاده مي شود . يك
داردكه براي خنثي كردن آب اسيدي يا بازي شده از آن استفاده مي شود . آب آلوده به اين
هدايت مي شود و توسط تزريق اسيد يا باز آنرا به حالت خنثي در مي آوريم . يك تانك Sump
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
نيز در واحد وجود دارد كه در زمان احياي بسترها از اين آب استفاده مي polished ذخيره آب
0 باشد. / آب محصول بايد زير 2 TDS . شود
واحد 128 -توليد آب آشاميدني
-Potable Water
استفاده مي Eyewash هدف اين واحد تامين آب اشاميدني مي باشدو در دوشهاي داخل سايت و
شود. آب ورودي به واحد كه از واحد 126 وارد مي شود توسط تزريق سه ماده شيميايي به آب
تبديل مي شود . اين مواد شيميايي عبارتند از : بي كربنات سديم، كلريد كلسيم وهيپوكلريد سديم
جهت تنظيم املاح و ضدعفوني كردن آب بكار مي روند . تزريق مواد توسط پمپ هاي تزريق صورت
تانك مي Buffer مي گيرد . هركدام ازاين مواد داراي تانك اصلي بزرگتر ويك تانك كوچك بنام
به دماي مناسب جهت ذخيره Exchanger شده درنهايت توسط يك Potable باشند. آب
درتانك مي رسد.
واحد 129 – تصفيه آبهاي صنعتي و فاضلاب
-Water Eff Luen Disposal
اين واحد براي تصفيه كليه آبهاي مصرفي وآلوده شده خروجي از واحدهاي پالايشگاه است . اين
واحد به سه بخش مجزا تقسيم مي شود.
شامل آب هاي خروجي دست شويي ها ، حمام ها و غيره مي باشد . : Sanitary Water ( 1
مخصوص وارد مي شود . سپس توسط پمپ به تانك هوادهي فرستاده مي sump اين مواد داخل
شود در آنجا با يك هوا دهنده سطحي به آن هوا مي دهيم تا باكتري ها كه عامل تجزيه فاضلاب
هستند سريع تر رشد كنند
سيركوله مي شوند تا موقعي كه كامل تجزيه Clarifier بنام basin لجن بين اين تانك و يك
مي رود و آنجا Chlorine Contact Tank بصورت سر ريز به Clarifier شود . آب و مايعات از
Irrigation به آن هيپوكلريت تزريق مي شود تا ضدعفوني گردد . سپس آب تصفيه شده به
مي رود تا به دريا ريخته شود يا صرف مصارف اقتصادي گردد . لجن ها از ته Basin
مي روند در آنجا انباشته مي شوند و زماني كه مقدار آن به Sludge Thickener به Clarifier
فرستاده مي شوند تا در آنجا خشك شده و براي مصارف Drying beds حد كافي رسيد از آنجا به
كشاورزي استفاده گردند .
مخصوص مي شوند . Sump آبهاي آلوده به مواد شيميايي وارد : Chemical Water (2
از واحدهاي 113 و 114 وارد تانك مخصوص خود مي شوند . Waste Caustic همچنين
PH هدايت مي شوند در اين تانك اساس كار رسيدن به Neutralization سپس تمام آنجا به
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
به پمپهاي تزريق اسيد ، PH متر وجود دارد كه بسته به مقدار PH خنثي است . در اين تانك
مايع موجود در تانك به حالت PH سولفوريك يا كاستيك فرمان مي دهد و با تزريق اسيد يا سود
خنثي در مي آيد آب خنثي در نهايت به دريا برمي گردد .
Oily Water ( 3
Demlsifier مخصوص به خود مي شوند . ماده اي بنام Sump آبهاي آلوده به مواد روغني وارد
ها فرستاده مي شوند . در اين مرحله روغن API Separator به آن تزريق شود . و توسط پمپ به
Recovered Oil توسط تيغه هايي از آب گرفته شده و به لوله مخصوص مي ريزد و از آنجا به
مي رود . باقيمانده روغن در آب پس از burn pit يا off spec tank رفته و سپس به Sump
مي رود . در آنجا توسط حركت چرخشي باقيمانده Flotators به Flotation Agent تزريق ماده
روغن از آب گرفته مي شود . آب تصفيه شده نهايتاً به دريا بازگردانده مي شود .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 130 – آب آتشنشاني
– Fire water
هدف اين واحد تامين مقدار آب مورد نياز در لوله هاي آب اتش نشاني براي مواقع اضطراري مي
باشد .
آب آتش نشاني مي باشد . line مسئله اصلي در اين واحد ثابت نگه داشتن فشار مع ين در
برقرار باشد تا در مواقع لازم قابل استفاده باشد . line بطوريكه هميشه فشار لازم در
اين واحد در سه بخش تقسيم كرده اند :
lower section ( 1
و سه پمپ اصلي مي باشد كه دو تا از نوع ديزل و سومي الكتريكي Jockey كه شامل دو پمپ
در سرويس است . فشار لازم در اين قسمت jockey مي باشد در حالت نرمال يكي از پمپ هاي
10 پايين تر بيايد در ابتدا پمپ / از 5 line 13/5 مي باشد . اگر به هر دليل فشار bar حدود
الكتريكي اتوماتيك روشن مي شود تا كمبود فشار را جبران كند و اگر همچنان فشار در حال افت
بود پم پهاي ديزل به ترتيب وارد عمل مي شود . واحد شامل يك تانك آب ذخيره آتش نشاني به
15400 مي باشد m ظرفيت 3
upper section -2
15-16 Bar است . فشار لازم در اين بخش حدود upper تعداد و نوع پمپها دقيقاً شبيه به قسمت
در ابتدا پمپ التريكي و اگر باز هم lower 13 كمتر شود مانند قسمت / مي باشد . اگر فشار از 6
فشار پايين بود پمپهاي ديزل روشن مي شود .
OSBL -3
واقع شده است . تعداد و نوع Condensate اين قسمت در خارج از پالايشگاه در ناحيه تانكهاي
پمپها دقيقا مانند حالات قبل مي باشد . ضمن آنكه يك تانك آب جداگانه هم براي اين قسمت در
نظر گرفته شده است .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
هدف از سيستم ديزل تامين سوخت مايع مورد نياز براي تمامي تاسيسات فازهاي 4و 5 مي باشد .
m / d 1 پمپ كه هر كدام از آنها داراي ظرفيت معادل + روغن ديزل به كمك 1 3
10 مي باشند .
روغن ديز ل تجاري مورد نياز به وسيله تانكر از طريق جاده تامين مي گردد. و اين روغن براي دو
موتور ديزل در واحد 130 و دو موتور ديزل در ژنراتورهاي اضطراري مورد استفاده قرار مي گيرد.
واحد 131 – مخزن ديزل وژنراتورهاي اضطراري
-Dielse Oil
هدف از ايجاد اين واحد، ذخيره سازي و فراهم آوردن به موقع گازوييل مورد نياز واحدهاي مربوطه
مي باشد كه عبارتند از:
در پمپ آتش نشاني كه توسط موتور ديزل به چرخش در مي آيند.
ژنراتور اضطراري توليد برق كه ديزلي مي باشد.
گازوئيل توسط كاميون، از بيرون پالايشگاه تهيه مي شود، واحد تانك مربوطه مي گردد.
30 مي باشد كه قاد ر است به مدت 12 ساعت متوالي، ديزل لازم را تهيه m حجم مفيد تانك 3
10 مي باشد. m3/hr كند. ظرفيت انتقال گازوييل به واحدهاي مربوطه
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
cooling water : واحد 132
هدف از طراحي اين واحد، تهيه آب خنك كننده براي تمامي دستگاهها، پمپ ها و … در فازهاي
2 و 3 مي باشد:
پمپ ها. mechanical seals و يا bearings براي خنك كردن
.potable براي خنك كردن آب
براي خنك كردن محلول سود سوزآور در هنگام رقيق سازي.
براي خنك كردن محل هاي نمونه گيري در واحدها.
آب خنك كننده در يك مسير بسته از واحد توليد كننده تا مبادي مصرف، مورد استفاده قرار مي
10 است. 0C گيرد. اختلاف درجه حرارت بين آب خنك رفت و برگشتي، حداكثر
0C ، 30 و برگشت آن داراي درجه حرارت 0C يعني حداقل آب خنك كننده، داراي درجه حرارت
40 مي باشد.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
دما فشار
9/5 آب سرد توليدي barg 30 0C
3/5 آب سرد برگشتي barg 40 0C
OFF-SITE 6-3 واحدهاي
واحد 140 – مشعل
-Flare
فاز 4 و 5 هر كدام داراي مشعل هاي مجزاي ذيل مي باشند:
هر كدام يك عدد ) و ) LP و MP ، دو عدد HP 4 عدد درفاز 5 و 5 عدد درفاز 4، كه درهر فاز درامهاي
هم موجود مي باشد . وظيفه اين LLP درهر دو فاز دقيقأ شبيه به هم بوده و درفاز 4 يك درام
مي باشد . Flare درامها جمع اوري گازهاي ازاد شده ازواحدهاي پروسسي و فرستادن انها براي
Off چنانچه مايعاتي بدليل افت فشار دراين درامها جمع شوند ، بوسيله پمپهاي هر درام به تانك
يا به 142 فرستاده مي شود . اين واحد همچنين شامل 6 فلر مي باشد كه به دو فاز 4و 5 Spec
مي باشد . درام LP و يك فلر MP يك فلر ، HP تقسيم مي شود . و هر فاز شامل يك فلر
وصل مي شود. LP نيز به Heater
One sonic HP flare
One subsonic mp flare, and also flaring acid gas
One 1p. Flare.
وظيفه مشعل ها در طي عمليات بهره برداري، جمع آوري گازها از قسمت هاي مربوطه و سوزاندن
Blow down ، آنها در يك شرايط مناسب و امن مي باشد. تمام گازهايي كه از شيرهاي اطمينان
عبور مي shut down در شرايط عملياتي اضطراري و يا در موقع relief valves و valves
و نيز مشخصات گاز، مشعل ها up stream كنند، به اين واحد هدايت مي شوند. با توجه به فشار
تقسيم بندي مي شوند. H.P و L.P و M.P به سه دسته
واحد 140 تشكيل شده است از:
a)flare knockout drums
b)piping between the drums and flares
c)stacks
جريانهاي ورودي به اين واحد عبارتند از:
كه به مشعل تزريق مي شود. (جهت جلوگيري از دود كردن) H.P. steam , L.P. steam
header, stack براي روشن نگه داشتن شمعك و نيز به عنوان گاز جاروب كننده Fuel gas
هواي ابزار دقيق
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
sweeping جهت fuel gas گاز بي اثر نيتروژن به عنوان جانشيني براي
كپسول هاي گاز پروپان به عنوان گاز اضطراري و پشتيباني جهت سوختني شمعك
يا به واحد 143 و off spec. hydro به عنوان knock out drums مايعات جدا شده از گاز در
يا 142 مي روند.
بطور كلي، 5 شاخه اصلي گاز مشعل براي هر فاز وجود دارد:
H.P flare (wet gas) : FA , H.P flare (dry gas) : F.C.
Acid mp flare (wetgas) : FS, Acid mp. F (dry gas) : F.T
L.P flare (flare gas) : FB
واحد وارد مي شوند و از آنجا يك خط به K. O. drum هر دو به يك FC , FA شاخه هاي
سمت مشعل فشار بالا هدايت مي شود.
(drum وارد مي شوند (براي هر فاز يك K.O.D نيز به يك FT , FS شاخه هاي
ها از گرم كننده هاي برقي استفاده مي شود. drum جهت تنظيم درجه حرارت
مشعل ها عبارتند از: stack فشار در پايه
H.P flare : 4 barg
L.P flare : 0.1 barg
Acid . t : 0.7 barg
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 141 -فاضلاب
-Drain
اين واحد شامل يك درام زير زميني و يك پمپ عمودي مي باشد كه برروي درام نصب شده است و
مي فرستد. اين مخزن مخصوص جمع اوري Burn Pit يا به واحد Off Spec مايعات را به تانك
شده از واحدهاي پالايشگاه مي باشد. Drain مايعات
BURN PIT- واحد 142
مي گيرد وهدف آن سوزاندن مايعات و Off Spec اين واحد خوراك خود را از تانك
Out و In Site هيدروكربنهايي است كه قابل استفاده نمي باشند. اين واحد شامل دو قسم ت
تنها شامل يك درام و دو پمپ مي شود كه يكي In Site مي شود. درقسمت Site
Burn 142 ) بصورت عمودي نصب شده و مخصوص فرستادن مايعات از درام _D_ ازپمپها( 102
كه اين مايعات توسط يك مشعل متحرك كه Burn Pit 142 ) به منطقه اصلي _D_101) Pit
142 ) يك پمپ _P_ مي تواند حول يك مح ور بچرخد ، سوزانده مي شود . پمپ ديگر ( 102
جدا شده ازهيدروكربنهاي درون درام استفاده مي Sour Water كوچكتر است كه براي فرستادن
مي Sour Water Stripper شود. اين پمپ به صورت افقي نصب شده است و آب را به واحد
عمل مي نمايند . قسمت اصلي هم شامل يك حوضچه Centrifugal فرستد. هردو پمپ به صورت
شكل ، يك مشعل و پنل استارت مشعل مي باشد كه دراين قسمت مايعات U تقريبأ
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
30 در ساعت از m وهيدروكربنهاي اضافي سوزانده مي شوند . اين مشعل قادر است تا حجم 3
مايعات زائد را بسوزاند.
واحد 143 – تانكهاي ذخيره ميعانات گازي
-Condensate Storage Tanks
60000 براي ميعانات گازي تثبيت شده و يك مخزن m 4 مخزن نگهداري هر كدام به ظرفيت 3
در نظر گرفته ( OFF – Spec ) 6300 براي ميعانات گازي تثبيت نشده m نگهداري به ظرفيت 3
شده است
مخازن نگهداري ميعانات گازي تثبيت شده و صادرات ميعانات گازي تثبيت شده بين توليد و
نگهداري مي شود كه هر مخزن از نوع D/C/B/A بارگيري در 4 مخزن نگهداري ميعانات گازي
مي باشد . از 4 مخزن 1 مخزن به عنوان مخزني كه ميعانات ( Floating Roof ) سقف شناور
گازي را در واحد 103 دريافت مي كند . يك مخزن آماده براي بارگيري و دو مخزن ديگر آماده (
براي پر شدن مي باشند . ( Stand-By
ميعانات گازي از مخزن بطرف كشتي بوسيله پمپهاي بارگيري پمپ مي شوند . ظرفيت اين پمپها
طوري است كه اجازه مي دهد يك مخزن پر در 24 ساعت تخليه شود .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
محل مخازن نگهداري بطور نرمال بدون نفر است و از اتاق كنترل م ركزي مي توان همه سيستم (
و غيره ) را كنترل كرد level – پمپها
و برگشت ( off- spec ) مخزن نگهداري ميعانات گازي تثبيت نشده
در مواقعي كه واحد 103 خوب كار نمي كند و ميعانات گازي ما شرايط لازم براي صادر شدن را
143 فرستاده مي شوند . كه مج دداً بوسيله پمپ برگشتي ميعانات گازي -T – ندارند به مخزن 102
فرستاده مي شود . Pre Flash Drum تثبيت نشده به
واحد 145 -مخزن ذخيره موقت پروپان
– Fresh Propane Storage
مورد نياز براي واحدهاي Make- Up هدف از اين واحد ذخيره موقت پروپان سرد ساز و تهيه ها
111 و 147 مي باشد .
بوسيله تانكرو يا از واحد 114 به واحد 145 فرستاده مي شود . البته در مواقع fresh پروپان تازه
ن ارسال مستقيم پروپان به واحدهاي مورد نياز وجود دارد . Ĥ اضطراري امك
جريانهاي ورودي
از واحد 111 پروپان مايع برگشتي
از واحد 114 پروپان مايع برگشتي
از واحد 123 هواي ابزار دقيق
از واحد 124 نيتروژن
از واحد 147 پرووپان مايع برگشتي
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
جريان هاي خروجي
make up بطرف واحد 111 پروپان
FT فلر MP بطرف واحد 140
Make-Up بطرف واحد 147 پروپان مايع
واحد 146 -ذخيره مواد شيميايي
-Chemical Storage
و PROCES هدف از اين واحد ذخيره كردن مواد شيميايي مورد نياز براي استفاده در ديگر واحد
و در مواقع مورد نياز مي باشد اين واحد شامل 6 مخزن Make-Up به عنوان ULILITY
Caustic 40/. , Methanol , Caustic 7% , DEA, MEG ذخيره مواد مصرفي
مي باشد .جريان ورودي وخروجي (DSO ) و نيز يك مخزن براي ذخيره محصول MDEA)
به تمامي اين مخازن بصورت موقتي و غير دائم مي باشد .
druin نيز وجود دارد كه به قسمتهاي مختلفي و براي تجمع sump drum علاوه بر اينها يك
استفاده مي شود . Metianol , DSO , DEA, , MEG , MDEA هاي
بوسيله تانكر به واحد 146 آورده شده و در محوطه مخصوص تخليه ( Fresh ) مواد شيميايي تازه
تانكر وعمليات تخ ليه صورت مي گيرد كه هم مي توان مواد را از تانكر به مخازن ذخيره فرستاده و
مورد نياز فرستاد . utility , process هم اين امكان وجود دارد كه مواد را مستقيماً به واحدهاي
نيز از واحد 113 فازهاي 4و 5 به واحد 146 ارسال مي شود. DSO
واحد 147 – سرد سازي و ذخيره پروپان براي صادرات
suction است و شش ( kettle type ) اين واحد شامل 3 مبدل حرارتي از نوع لوله و پوسته
كه سه تاي آنها مشابه سه تاي ديگر است . همچنين چهار كمپرسور از نوع سانتريفيوژ كه drum
دو تاي آن براي چرخه مايع سازي پروپان سرد ساز است و دو تاي آن براي مايع سازي پروپان بالا
يك مبدل حرارتي از نوع لوله و پوسته و يك كولر هوايي ( Boil off gas ) سري تانكها ميباشند
نقش معيان كنندگي گاز پس از كمپرسورها را به عهده دارند . دو پمپ مشابه كه يكي جايگزين
را به تانكها ارسال ميكنند و دو پمپ ( B.O.G ) ديگري ميتواند شود پروپان مايع شده
نيز در اين واحد قرار دارند . plangery pump
25/8 بار وارد مبدل حرارتي اول ميگردد bar پروپان تصفيه شده از واحد 114 با دماي 40 و فشار
– 25/1 وارد چيلر بعدي ( 102 bar از لوله عبور كرده و با دماي 22 و chiller( 147 -E -103 )
-E- 24/4 وارد چلير سوم ( 101 bar 147 ) شده و پس از عبور از آن با دماي 11 – و فشار -E
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
– 147 ) و 102 -T- 23/7 به سمت تانكهاي ذخيره 101 bar 147 ) گشته و با دماي 34 – و فشار
1,01 و دماي 46 – ذخيره مي گردد bar 147 ) ارسال ميگردد كه در مخزن با فشار -T
refrigerant شرح فرآيند
147- ذخيره D- پروپان به عنوان سردسا ز در يك چرخه بسته استفاده ميگردد . پروپان در 104
158,7 ميباشند كه ton/hr و drum 21/7 مقدار دبي خروجي از اين bar شده با دماي 60 و
110,8 آن به ton/hr 47,3 آن به سمت چيلر هاي واحد 148 ارسال ميگردد و ton/hr مقدار
147 ) ميگردد كه دماي آن به 19 و -E- سمت چيلرهاي واحد 147 ميرود در ابتد ا وارد چيلر 101
است كه E- 49,6 و دبي بخار پروپان خروجي از 103 ton/hr 8,2 ميرسد مقدار bar فشار آن به
فشار بالاي ) مرحله ) suction drum به عنوان drum 147- وارد ميگردد كه اين D- به 103
147- ) وارد E- 60 از پر وپان مايع به چيلر دوم يعني ( 102 ton/h سوم كمپرسور ميگردد . حدود
-D- 30,5 به 102 tan/hr 8 است گاز توليد شده bar ميگردد كه دماي آن حدود 14 – و فشار
147 -E- رفته و مايع آن به سمت چيلر سوم 10 medium pressure suctrond rum 147
معيان كننده گاز ( condenser ) 147-E- 17,7 آن به سمت 104 ton/hr ميرود كه مقدار
147- وارد ميگردد در اين مبدل دماي E- ميرود و ما بقي آن به 10 ( K-102A/B خروجي از
-D- 101 ميرسد همه پروپان مايع به گاز تبديل شده وارد 101 bar پروپان به 34 – و فشار آن به
و از اين D- 2 به 101 inch 147 اگر مايعي وجود داشته باشد با يك لوله -D- 147 و در 103
هيچ مقدار مايعي نبايد وجود داشته باشد به همين دليل يك D- وارد ميگردد در 101 D-101
كمپرسور به عنوان گرم كن وارد اين درام ميگردد ، همچنين براي احتياط antisuvge لوله 2 از
پم پ D- را به سمت 104 D- مايعات موجود در ته 101 P-106 A/B بيشتر پمپهاي بلا نجري
به ترتيب وارد مرحله سوم . مرحله دوم D- و 101 D- و 102 D- ميكنند . گازهاي خروجي از 103
bar ميگردند كه با دماي تقريبي 88 و فشار K-101 A/B و مرحله اول كمپرسور سه مرحله اي
ميگردند كه داراي 12 موتور ميباشند دماي A- 21,8 از كمپرسور خارج شده وارد كولر هوايي 101
كمپرسور خط discharge فرستاده ميشود . از خط D – گاز به حدود 60 رسيده به سمت 104
101 مي رود كه قبل از اتصال آن به ورودي اين درامها /102/ به سمت سه درام 103 anti surge
استفاده disuper heater به هر كدام وارد ميگردند كه به عنوان D- يك لوله اتصال از 104
تزريق ميكند Anti surge ميگردد و پروپان مايع را به صورت پاششي به
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
Boill off gas-
147- هدايت ميشود D- مقداري پروپان بالاي كه به صورت تعادلي با مايع آن است به سمت 105
3/2 bar 1 ميرسدآنرا كمپرس كرده و فشار آن را به Bar كه دماي آن به 41 – و فشار آن
ميرسانيم هر چند كه دماي آن به حدود 14 ميرسد ولي حالت مايع خودش را حفظ كرده وارد
D- رفته و مايع آن كه در 106 LPG 147- ميگردد گاز آن به سمت مشعل E- ميعان كننده 104
به سمت تانكهاي روانه ميشوند دماي پروپان خروجي P– 109 A/B 147 ذخيره ميشود توسط –
حدود 16 – است E- از 104
واحد 148 -سرماسازي وذخيره بوتان
-Butane Storage and Export / Refrigeration
40 و C مي باشد. بوتان از واحد 115 با دماي Kettle Type واحد 148 شامل سه سرماساز ازنوع
22 درجه مي رسد،در ادامه پروپان C 148- شده و با كاهش دما به E- 7/7 وارد 101 Barg فشار
148- وارد شده و با دماي 7- به سمت تانكهاي واحد از سيستم سردساز واحد E- به 102
21/7 در ابتدا به پوسته Barg 60 و فشار C 47 تن و دماي / 147 دريافت ميشود .پروپان با دبي 8
8/2 مي Barg 19 و فشار C 148- وارد شده پروپان پس از سرد سازي به بخار با دماي E-101
147- مخزن ورودي D- رسد ، اين بخارات وارد سيكل سرد سازي پرو پان واحد 147 وبه 103
فشار بالاي كمپرسور مي گردد.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
14 تن بر ساعت با فشار و / 148- شده و بخار حاصله با دبي 1 E- در ادمه پروپان مايع وارد 102
147- ورودي فشار متوسط وارد مي شود . D- -10 به 102 C 4/3 و Barg دماي
بوتان منتقل شده كه بخارات BOG 148- جهت خنك سازي E- 10 تن پروپان به 103 / مقدار 8
مي باشد و Kettle Type 148- نيز ازنوع E- 147- ارسال مي گردد . 103 D- پروپان به 101
جهت سردسازي و مايع سازي بوتان چرخه آماده سازي خط صادرات بكار مي رود.
-تانك ذخيره سازي بوتان
تانكهاي ذخيره سازي بوتان ،دوجداره كه فشار دا خلي آن نزديك به فشار اتمسفريك بوده و در
35 ميلي بار تنظيم مي گردد . ظرفيت هر تانك برابر با 35000 متر مكعب مي – محدوده 70
باشد،
ديواره خارجي آن كه در تماس با محيط مي باشد از بتن و ديواره داخلي كه در تماس با بوتان مايع
است از ورقه فلزي است . سقف تانك ثابت بوده و از استيل با توجه به دماي طراحي درون تانك
ساخته شده است.
ديواره خارجي كه از جنس بتون است در مقابل نشت احتمالي بوتان از ديواره داخلي مقاوم مي
باشد .كف تانك از بتن فرش شده است و كانالهايي جهت قرار گرفتن المنتهاي حرارتي تعبيه شده
است،ديواره خارجي نيز توسط مجراهايي به اين المنتها متصل مي باشند.
– 148-P-101A/B/C, 148-P-103A/B/C پمپ هاي بارگيري
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
ازنوع پمپ گريز از مركز و غوطه ور مي باشند ، دبي خروجي هر پمپ برابر با 1250 متر مكعب بر
ساعت برابر با 20000 تن در 17 ساعت بارگيري است .
واحد 149 -تاسيسات بارگيري پروپان
-Propane Loading Facilities
اين واحد كه در نزديكي اسكله پتروشيمي است شامل يك خط بارگيري پروپان مايع از واحد 147
ويك خط لوله برگشت بخار پروپان به اين واحد مي باشد .
اين خطوط لوله به يك جفت بازوي بارگيري متصل گرديده است ، بازوي بارگيري نيز تر زما ن
بارگيري به كشتي متصل مي گردد.
خطوط لوله به گو نه اي است كه بازوي بارگيري مي تواند به داخل تانك تخليه شود، تمامي مايعات
تخليه شده به داخل تانك تخليه ارسال شده كه در آنجا توسط يك هيتر برقي بخار شده و به سمت
كه در اين واحد قرار دارد ارسال مي شود. LPG مشعل
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
واحد 150 -تاسيسات بارگيري بوتان
– Butane Loading Facilities
اين واحد كه در نزديكي اسكله پتروشيمي است شامل يك خط بارگيري بوتان مايع از واحد 148
ويك خط لوله برگشت بخار بوتان به اين واحد مي باشد .
اين خطوط لوله به يك جفت بازوي بارگيري متصل گرديده است ، با زوي بارگيري نيز تر زمان
بارگيري به كشتي متصل مي گردد.
خطوط لوله به گو نه اي است كه بازوي بارگيري مي تواند به داخل تانك تخليه شود، تمامي مايعات
تخليه شده به داخل تانك تخليه ارسال شده كه در آنجا توسط يك هيتر برقي بخار شده و به سمت
كه در اين واحد قرار دارد ارسال مي شود. LPG مشعل
PIG واحد 200 -تاسيسات انتقال
– Launching Scraper Trap
كشيده شده است ، به واحدهاي 200 و IGAT خط لوله 42 اينچي كه از واحد 106 به سمت 4
مي باشد . pig reciver و pig luancher 201 وارد ميشود اين واحدها شامل
خط 42 اينچ در واحد 200 به خط لوله 56 اينچي وارد مي گردد.همچنين اين واحد به گونه اي
طراحي شده است كه خط 42 اينچ از فاز هاي 2و 3 و 9 و 10 نيز به اين واحد وارد شود .
همچنين يك خط لوله 8 اينچ جهت تامبن گاز مورد نياز به واحد 122 پيش بيني شده است .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
7 – سيستمهاي فيزيكي اطفاء حريق و ايمني تاسيسات
ايمني بطور كلي شامل دو سيستم مي باشد
-1 سيستم ايمني
-2 سيستم حفاظت از آتش
1. سيستم ايمني : سيستم ايمني به منظور محافظت از پالايشگاه در مواقع اضطراري تدارك يافته
است. مواقع اضطراري ممكن بخاطر مشكلات عملياتي ( افزايش فشار در تجهيزات ) يا نشتي گاز و
هيدروكربنها كه باعث آتش سوزي مي شود .
5-1 سيستم ايمني شامل موارد زير مي باشد
Relif System – سيستم باز شدن شيرها در برابر افزايش فشار
Fire & Gas System – سيستم گاز و آتش
Shut down System plant – سيستم متوقف كردن واحد و يا
Ultimate Safety System – سيستم ايمني نهايي
HIPPS – سيستم
Relif System –
همه تجهيزاتي كه فشار عملياتي آنها بيشتر از فشار اتمسفر مي باشد داراي سيستم تخليه فشار در
مواقع افزايش فشار مي باشند كه براي محافظت از تجهيزات مي باشد .
مي باشد . تخليه فشار كل rupture disc , TSV. PSV سيستم تخليه فشار شامل يك يا چند
پالايشگاه ممكن است در مواقع ضروري بدليل ايمني انجام گيرد كه اين كار مي تواند بوسيله اپراتور
انجام شود ESDV انجام شود يا در مواقع
تخليه كل فشار پالايشگاه بطور ناگهاني و در يك مرحله به علت ظرفيت محدود مشعل غير ممكن
است و داراي 2 دستورالعمل مي باشد كه بايد به ترتيب انجام شود .
Fire & Gas System – سيستم آتش و گاز
عملكرد اين سيستم بصورت زير مي باشد
نشان دادن وجود آتش يا نشتي گاز در سايت به منظور محافظت از پرسنل محيط و تجهيزات
Deluge انجام دستورالعمل هاي مربوطه براي كنترل كردن آيتمها از قبي ل تجهيزات آتش
كنترل و نشان دادن شبكه كلي آب آتش نشاني كه شامل HVAC و متوقف كردن Valves
پمپها و اجزاء و متعلقات آب آتش نشاني مي شود .
در صورت مشاهده آتش يا نشتي گاز اين سيستم بطور اتوماتيك آلارم ( زنگ خطر ) مي دهد و
فعال مي شود ( روشن شدن پمپها و سي ستم اطفاء حريق ) همچنين باعث فعال شدن سيستم
مي شود . ESDV
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
Shut down – سيستم
اين سيستم به منظور موارد زير تدارك ديده شده است
نشان دادن وضعيت تجهيزات و يا عمليات غير نرمال واحد
فعال شدن بطور اتوماتيك بوسيله متوقف كردن يا ايزوله كردن واحد با قسمت
HVAC شامل Utility متوقف شدن خدمات فرعي و واحدهاي مربوط
ايزوله كردن منابع برقي
تخليه فشار اضطراري نيز مي باشد . EDP , ESD شامل سيستم Shut down سيستم
عبارتست از , ESD هدف از سيستم متوقف كردن اضطراري
جلوگيري از هدر رفتن هيدروكربن ها و سوزاندن آنها در مشعل
System جلوگيري از جرقه بوسيله خاموش كردن منابعي ممكن است جرقه بزنند آماده كردن
براي تخليه فشار اضطراري
عبارتست از EDP هدف از سيستم تخليه فشار اضطراري
بيرون آورن تجهيزات از زير فشار
محدود كردن مقدار گاز آزاد شده از جايي كه نشتي داريم
هيدروكربن ها inventory به حداقل رساندن
ها slut down ترنيب
سيستم كه در يك منطقه قرار مي گيرند متوقف مي شوند , ESD1 – 1 Level
باعث متوقف شدن سيستم مي گردد , ESD2 – 2 Level
باعث متوقف شدن تجهيزات مي گردد , ESD3 – 3 Level
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
Case Study -8
پرداخته و در انتهاراه اندازي واحد بر اساس Cluas اين بخش به بررسي اصول طراحي واحدهاي
دستورالعمل هاي عملياتي و ايمني شرح داده مي شود .
– مقدمه
در گاز طبيعي و ساير سوخت هاي فسيلي وجود دارد ، H2S گوگرد به صورت سولفيد هيدروژن
تبديل مي H2S گوگرد به صورت هاي ديگر نيز در منابع فوق وجود دارد كه در طول فرآيند به
شود .
موجود در گاز توسط فرآيند شيرين سازي از گاز جدا مي شود و محصول اين CO و 2 H2S
جداسازي گاز شيرين شده وگازاسيدي مي باشد كه گاز اسيدي توليدي به صورت خوراك به واحد
108 ارسال مي گردد.
: Claus 8 فرآيند -1
است كه اولين بار در سال 1833 استفاده گرديد. درآن Claus اين فرآيند،اصلاح شده فرآيند
در حضور كاتاليزور با اكسيژن واكنش داده ، گوگرد و آب توليد مي شد . H2S فرآيند
: معادله 1
اين فرآيند به شذت گرمازا بوده و كنترل آن بسيار مشكل مي باشد، همچنين كارايي اين فرآيند
بشدت پايين بود . براي برطرف كردن معايب اين روش در سال 1963 اين فرآيند اصلاح گرديدو كه
كل واكنش به 2 واكنش مجزا تقسيم بندي شد .
،1/3H2S 1) يك واكنش به شدت گرمازا كه در آن بيشتر گرماي واكنش حاصل از سوختن
تمامي هيدروكربن هاي همراه گاز و تمامي موادقابل اشتعال همراه پس از احتراق آزاد و خارج مي
شود . معادله 2( واكنش احتراقي )
تشكيل شده در واكنش اول با So 2)واكنش گرمازا درحضور كاتاليزور كه در آندي اكسيد گوگرد 2
باقي مانده واكنش داده و گوگرد تولي مي شود. H2S
معادله 3 (واكنش كاتاليستي )
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
كل واكنش به شرح زير مي باشد
موازنه واكنش فوق به دليل وجود گونه هاي متفاوت از گوگرد گازي شكل (
كه غلظت تعادلي نسبت به يكديگردقيقاً مشخص نمي باشد،پيچيده ( s2,s3,s4,s5,s6,s7,s8
و هيدروكربن ها سبب تشكيل (CO است. علاوه برآن در بخش واكنش وجود دي اكسيد كربن( 2
مي گردد (H و هيدروژن( 2 (CO ) منواكسيد كربن ،(CS دي سولفيدكربن( 2 (COS) سولفيد كربنيل
.
H2S 30 درصد مولي – با تركيب ورودي شامل (آب اشباع شده با 80 Claus براي انجام واكنش
،هيدروكربن با
980-1370 در قسمت مشعل C گرماي در حدود (CO 0.5 درصد مولي و باقي مانده 2 -1.5
ايجاد مي كند
مي باشد (شكل 1 ) و شرايط براي تشكيل گوگرد با S گونه مولكولي اصلي دراين محدوده دمايي 2
مطابق معادله 6 ) clause مطابق معادله 5 ) در مقايسه با واكنش ) H2S اكسيد اسيدن مستقيم
) مساعد تر خواهد بود.
معادله 5
معادله 6
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
S شكل 1- پراكندكي 2
را H2S به So اگر چه اندازه گيري هاي آزمايشگاهي و دستگاهي اكسيد اسيون به شدت گرمازاي 2
معادله 6 ) تعيين ) Claus نشان مي دهد (معادله 2 ) اما مجموع معادله توسط واكنش گرماگير
مي گردد .
شكل 2 موازنه تئوريك تبديل گرمايي را براي موارد زير را نشان مي دهد:
( 1) گاز اسيدي از تاسيسات سرجاهي همراه با 35 % مولي هيدروكرين (نمودار 1
2 ) گاز اسيدي از تاسيسات پالايشگاهي همراه 7 % مولي هيدروكربن و % 1 مولي مركاپيتاين ( 2
نمودار)
( خالص (نمودار 3 H2S ( 3
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شكل 2
اين نمودارها بيانگر موارد زير مي باشند .
-1 بازيافت گوگرد از خوراك گازي كه از پالايشگاه تامين مي شود در مقايسه با گازي كه از
تاسيسات سرچاهي تامين مي شود كمتر خواهد بود،زيرا هيدروكربن درخوراك ورودي از تاسيسات
پالايشگاهي بيشتر مي باشد .
خالص است . H2S موازنه تبديل براي هر دو خوراك نزديك به نمودار
980 و بستر كاتاليستي بادماي C به گوگرد دركوره واكنش همراه با دماي بالاتر از H2S تبديل
371 خواهد بود . C پايين تراز
براي رسيدن به بازيافت گوگرد با كارايي 70 % كارايي ،بخش گرمايي همراه با يك يا چند بخش
واكنش كاتاليستي همراه مي گردد.گوگرد توليدي در هر بخش سرد شده وسپس از گاز بعداز
قسمت احتراق و بعد از هر مرحله واكنش كاتاليستي به جهت افزايش بازيافت جدا مي گردد .
در دماهاي پايين تر بهتر صورت مي گيرد،اما گاز بايد Claus شكل 2 نشان مي دهد كه واكنش
قبل از ورود به قسمت واكنش كاتاليستي پيش گرم مي شود تا نسبت واكنش قابل قبول باشد،
همچنين دما درزمان تشكيل گوگرد بالا تر از نقطه شبنم آن قرا ر گيرد .
شكل 3 يك نماي كلي از يك واحد بازيافت گوگرد 3 مرحله اي مي باشد
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شكل 3- يك نماي كلي از يك واحد بازيافت گوگرد
گازي كه از آخرين بخش مايع سازي و جدا سازي گوگرد خارج مي شود ممكن است نياز به
H2S عمليات فرآوري بيشتري داشته باشد، اين عملياتها بسته به حجم و ظرفيت واحد، محتواي
درخوراك واحد و يا موقعيت جغرافيايي واحد متفاوت مي باشد .
شكل 4 نمايي از ترتيب قرارگرقتن بخش هاي يك واحد بازيافت گوگرد 2 مرحله اي نشان داده شده
است.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
Claus 8ملاحضات فرآيند -2
شامل بخش هاي زير است . claus يك واحد بازيافت گوگرد به روش
در خوراك H2S – احتراق : سوزاندن هيدروكربن ها و ديگر مواد قابل احتراق همراه با يك سوم
ورودي.
بخار با Claus – بازيافت گرماي اضافي : سرد سازي محصولات مرحله احتراق ، بيشتر واحدهاي
1030 توليد مي كنند، دماي جريان گاز خنك شده – 3450 kpa 185- و فشار 243 C دماي
315-243 است . C معمولا در حدود
– ميعان سازي گوگرد: سرد سازي جريان هاي خروجي از بخش بازيافت گرماي اضافي و بسترهاي
345-480 توليد شده و دماي گاز خروجي خنك kpa كاتاليستي در اين مرحله بخار فشار كم در
120 براي آخرين مبدل مي باشد . – 149 c 177 يا c شده معمولا در حدود
گرمادهي مجدد :
– جريان بعد از جداسازي و سرد سازي گوگرد ،گرم مي شود. دماي به گونه اي است كه بالاتر از
cs نقطه شبنم گوگرد قرار داشته باشدو معمولا براي بستر اول به اندازه اي بالا باشد تاهيدروليز , 2
صورت گيرد . CO و 2 H2S به cos
– بستر هاي كاتاليستي :
. و تشگيل گوگرد مطابق معادله 3 So و 2 H2S پيشزفت واكنش
8تغييرات فرآيند -3
براي آنكه بتوان از اين فرآيند براي شرايط متفاوت تر در خوراك ورودي بهره گرفت ، تغييراتي در
فرآيند صورت پذيرفته است.
سبب straight – through برخي ازاين تغييرات در شكل 5 نشان داده شده است. عملكرد روش
مي شود كه بازيافت گوگرد بالا تر رود .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
8-4 عمليات احتراق
مي باشند احتراق با مقدار كافي از هوا straight – through به صورت Claus بيشتر واحدهاي
صورت مي گيرد تا:
صورت گيرد . So به 2 H2S 1 ) اكسيداسيون يك سوم از
بسوزد . H2S 2 ) هيدروكربن ها ومركاپيتان همراه با
3 ) اكسيداسيون آمين هاو سيانيدها صورت گيرد.
20-100 صورت مي گيرد . Kpa هوا توسط يك دمنده تامين مي شود و احتراق در فشار
واكنش هاي متعددي در طول احتراق صورت مي گيرد كه در نتيجه اين گونه واكنش هيدروژن
توليد مي (CS دي سولفيد كرين ( 2 ،(CO سولفيد كربنيل ( 2 ،(CO) منواكسيد كربن ، (H2)
شود.
خوراك H2S توليدي وابسته به غلظت H شده كه ميزان 2 H سبب توليد 2 H2S تجزيه گرمايي
و هيدروكربن هاي موجود در CO نيز با مقدار 2 CS2, COS , CO ورودي مي باشد . تشكيل
درمحصول مي تواند دماي CO و H خوراك ورودي متناسب است ،سيستم با اندازه گيري مقدار 2
كوره را در حد متعادل نگه دارد .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
.
هيدروكربن هاي سنگين ،آمين هاو سيانيدها در حضور هواي كم به سختي مي سوزند و ياامكان
سوختن ناقص هيدروكربن وجود دارد كه باعث مي شوند كاتاليست ها غير فعال شده و گوگرد با
رنگ متفاوتي بدست آيد.
توليد شود،وجود دارد ( NO ) امكان سوختن آمين ها و سيانيدها به گونه اي كه نيتريك اكسيد
مي شود و در نتيجه باعث سولفيده شدن كاتاليست و so و تشكيل 3 So كه موجب اكسيداسيون 2
ايجاد خوردگي در بخش هاي سرد سازي واحد مي گردد .
آمين هاي نسوخته ممكن است باعث تشكيل نمك آمونيوم شود كه سبب گرفتگي بسترهاي
كاتاليستي، مبدل هاو بخش هاي خروجي گوگرد مايع شود .
را C و 2 cos جدول 1 – پتانسيل تشكيل
دركوره نشان مي دهند .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
براي جلوگيري از مشكلات فوق خوراك هاي محتوي آمونيوم و سيانيدها را در برخي مواقع در 2
مرحله احتراق و يا به يك مشعل مخصوص ارسال مي شود تا يك احتراق رضايت بخش صورت
گيرد .
پايين باشد پايداري شعله مشكل به نظر مي رسد (حداقل دما H2S در مواردي كه خوراك محتوي
980 مي باشد). C براي پايداري شعله
تغيراتي در فرآيندي جهت به Direct oxidation. Sulfur recycle, Split flow درسيستم
كار بردن اين گونه خوراك صورت گرفته است. اما در اين طرح ها نيز هيدروكربن ها،آمين
ها،سيانيدها و غيره …در تمام يا بخشي از خوراك به صورت نسوخته به اولين بستر كاتاليسيتي
ارسال مي شوند ،كه سبب شكسته شدن هيدروكربن هاي سنگين و تشكيل كربن و يا رسوب
كربني و تشكيل نمك هاي آمونيوم شده كه باعث غير فعال شدن كاتاليزور و يا مسدود شدن مسير
ها مي گردد .
يك روش براي جلوگيري از بروز اين گونه مشكلات درزمان افزايش پايداري شعله ، پيش گرم
است. Straight – through كردن هوا و يا گاز اسيدي و به كاربردن روش
يك مثال براي اين گونه تركيب در شكل 6 نشان داده شده است بخار – روغن و يا مبدل حرارتي
گاز داغ در گرمكن هاي اشتعال مستقيم مورد استفاده قرار گرفته اند .هوا و گازاسيدي معمولا تا
230-160 گرم مي شوند.از ديگر روش هاي پايدار كردن شعله استفاده از مشعل هايي با c دماي
شدت زياد مي باشد،افزودن گاز به خوراك ورودي يااستفاده از اكسيژن و يا هواي غني شده با
اكسيژن در مشعل از ديگر روش ها مي باشد .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
8بازيافت گرماي اضافي -5
در اكثر واحدها گازاسيدي پس از عبور از محفظه احتراق توسط بخش توليد بخاردر يك بويلر
1035 تا 3450 است، بنابراين kpa بازيافت حرارتي،سرد مي شود. فشار بخار توليدي معمولا بين
دماي گاز خروجي از بويلر معمولا بيش از نقطه شبنم گوگرد خواهدبود.اما بايد درنظر داشت كه
امكان تشكيل گوگرد مايع خصوصا در زماني كه مارگيري جزيي صورت مي گيرد وجود دارد .
از ديگر روش هاي خنك كردن گاز محفظه احتراق استفاده ازمخلوط آب و گليكول، محلول آمين،
استفاده از آب خنك كننده گردشي و مسيرهاي روغن مي باشد.استفاده از يكي از سيالات براي
خنك كردن در مواقعي كه آب با كيفيت مناسب براي بويلر دردسترس نباشد و يا توليد بخار لزومي
نداشته باشد،مورداستفاده قرار مي گيرد.
40-110 kpa در برخي از واحدهاي نيز از سيستم بسته بخار استفاده مي شود. بخار درفشار
توليد شده و سپس توسط يك مبدل خنك شده و مجددا آب به عنوان خوراك وارد بريلر مي شود .
8-6 فرآيند ميعان سازي گوگرد
و درادامه بعداز هربستر،مايع ( split – flow گوگرد قبل از اولين بستر كاتاليستي (به غير از روش
166-182 درخروجي c مي گردد.مبدل هاي حرارتي (به غير از آخرين ) عموما براي دماي
طراحي شده اند كه سبب مي شود گوگرد مايع شده با ديسكوزيته پايين جدا شود و دما بالاتر از
نقطه شبنم اسيد سولفوريك و سولفور باشد .
127 باشد، همچنين بايد از اختلاف دماي زياد و c دما در خروجي آخرين بستر مي تواند كمتر از
بين گاز و سيال خنك كننده به جهت احتمال تشكيل غبار گوگرد جلوگيري شود اين مسيله در
آخرين مبدل حرارتي اهميت فراوان دارد .
8-7 فرآيند گرمادهي مجدد
دماي گاز اسيدي در ورودي بستر كاتاليستي بايد مشابه گاز خروجي از بستر قبل باشد كه:
14-17 بالاتر از نقطه شبنم گوگرد باشد . C – در حدود
رادر برگيرد ولي به گونه اي باشد كه واكنش H2S – در حدي پائين باشد كه حداكثر تبديل
رضايت بخش باشد . Claus
فقط براي اولين بستر كاتاليستي ) ) CS و 2 COS – به اندازه اي بالا باشد كه عمل هيدروليز
صورت گيرد .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شكل 7 روشهاي گرمايش مجدد رانمايش مي دهد .
480-650 از قسمت بازيافت C مقداري از گاز گرم را در دماي :Hot Gas bypass – روش
حرارتي جدا مي شود و با گاز خروجي از مبدل حرارتي قبل از ورود به بستر كاتاليستي مخلوط مي
كنند .
در اين روش از يك احتراق دروني استفاده مي كنند كه درآن گاز سوخت :Direct fired – روش
يا گاز اسيدي سوخته با گاز خروجي از مبدل حرارتي مخلوط مي شود .
از گرمكن هاي حرارتي مستقيم يامبدل حرارتي براي افزايش دماي indirect reheat – در روش
گاز خروجي از مبدل حرارتي استفاده مي شود .
از بخار فشار بالا ، روغن داغ ، گاز داغ براي اين منظور نيز استفاده مي شود،همچنين از روش
الكتريكي براي گرمادهي استفاده مي شود .
ارزانترين روش و همچنين ساده ترين روش جهت كنترل مي Hot gas bypass روش گرمايش
باشدو استفاده از اين روش افت فشار كمتري را توليد مي كند . از معايب اين روش كاهش درصد
بازيافت گوگرد مي باشد .
براي indirect براي 2 بستر كاتاليستي اول و از روش Hot gas bypass معمولا از روش
سومين بستر كاتاليستي استفاده مي شود .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
از يك مشعل داخلي كه معمولا بخشي از خوراك ورودي را مي سوزاند Direct fired درروش
استفاده مي شود اما در برخي موارد از گاز سوخت نيز مورد استفاده قرار مي گيرد .
اين روش گرمايش مجدد براي گرمادهي به گاز تا هر سطح از دماي مورد نياز، طراحي شده است و
همچنين افت فشار كم ،از ديگر مزيت هاي اين روش است .
و در صوت سوختن گاز اسيدي، سولفيدها so از معايب اين روش مي توان به امكان تشكيل 3
تشكيل شده كاتاليست راغير فعال نموده و همچنين سوختن گاز سوخت باعث تشكيل دوده و
مسدود و غير فعال شدن كاتاليست مي گردد.
يك مخلوط مناسب همراه با يك مشعل با شدت بالا براي جلوگيري از تشكيل دوده در مواردي كه
از گاز سوخت استفاده مي شود،ضروري است .
در خروجي H2S:So سوزاندن گاز اسيدي نسبت به خالت قبل راحت تر بوده و فقط نسبت 2
مشعل در حدود 1:3 تا 1:2 نگه داشته مي شود .
روش غير مستقيم كه در آن يك مبدل حرارتي قبل از هربستر كاتاليستي قرارگرفته، از گران ترين
روش ها بوده و باعث افت فشار بيشتري مي شود .علاوه بر آن دماي ورودي بستر كاتاليستي محدود
به دماي سيال مورد استفاده دراين شيوه مي باشد.
254 به عنوان منبع گرمايي باعث محدود c 41420 بخار دردماي kpa براي مثال استفاده از
243 مي شود.دراين شرايط جوان سازي مجدد كاتاليست امكان c شدن دما در ورودي تا حداكثر
بسيار سخت تر خواهد بود از مزيت هاي استفاده ازاين CS و 2 cos پذير نمي باشد و هيدروليز
روش افزايش بازيافت گوگرد كه در واقع بالاترين درصدبازيافت دارد و همچنين امكان غير فعال
شدن كاتاليست به سبب سولفيده شدن و تشكيل كربن بسيار كم خواهد بود .
8-8 فرآيند در بستر كاتاليستي
يك واكنش گرماده است كه موازنه واكنش با دماي پايين همراه خواهد بوداگرچه Claus واكنش
( در دماي بالاتر،كاملتر هيدروليز مي گردند.(شكل 8 CS و دي سولفيد كربن 2 cos سولفيدكربنيل
قرار مي cs و 2 cos بنابراين غالبا اولين بستر كاتاليستي دردماي بالاتري به جهت هيدروليز
گيرد.دومين و سومين بستر در دمايي قرار دارند كه فقط سرعت واكنش را در مقدار قابل قبول نگه
دارد و همچنين از تشكيل گوگرد مايع جلوگيري كنند .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
3 بستري دما در مقادير زير كنترل مي گردد . Claus در يك واحد
232-294 c -1 مبدل اول
199-221 c -2 مبدل دوم
188-210 c -3 مبدل سوم
و Claus افزايش دما در بستر كاتاليستي صورت مي گيرد و به دليل گرما زا بودن هر دو واكنش
44-100 و براي بستر c مي باشد.افزايش دما براي بستر اول عموما بين CS2, cos هيدروليز
3-8 مي باشد و به دليل از دست رفتن گرما ، دماي اندازه c 14-33 و براي سومين بستر c دوم
گيري شده ر سومين بستر اغلب نشان از افت جزئي دما دارد. .
8-9 فرآيند احتراق
احتراق از كوره واكنش صورت مي گيرد كه ممكن است كوره به صورت خارجي (جدا از وسايل
980-1370 c بازيابي گرما ) يا داخلي ( همراه با تاسيسات بازيابي گرماي اضافي)باشد.در دماي
كوره ها خارجي نياز به محافظت از طريق نصب نسوزها به جهت محافظت از بدنه دارند .
اما در كوه هاي داخلي لوله هاتوسط سيال خنك كننده پوشانده مي شوند و جداره نسوز مورد نياز
نمي باشد .
بس در بستر COS , CS شكل 8- هيدروليز 2
كاتاليستي
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
يك كوره داخلي از نظر هزينه مناسب و براي واحدهاي بزرگ تر از Claus براي واحدهاي كوچك
30 تن در روز يك كوره خارجي مقرون به صرفه مي باشد .
به H2S كوره واكنش براي زمان ماند حداقل 0.5 ثانيه طراحي شده است ، خوراك ورودي غني از
كمتر نياز دارند . H2S زمان كمتري نسبت خوراك محتوي
نسوزها در كوره خارجي اجازه وجود شعله با دماي بالا و همچنين محافظت از بدنه را به عهده دارند.
85- اين مواد قادر به تحمل دماي بالا بوده و معمولا محتوي آلومينا مي باشد(به عنوان مثال 90
درصد). اين نسوزها خصوصيات پوششي ضعيفي دارندومحافظت مناسب رابراي بدنه ايجاد نمي
كنند به اين منظور يك لايه قبل از پوشش نسوز درمحل نصب مي گرددو سپس يك لايه از نسوز
باآلومينياي زياد، لايه قبل را مي پوشاند و در برخي مواقع از نسوزهاي متفاوت استفاده مي شود.
343 برسد كه c طراحي و انتخاب نسوزها بسيار اهميت دارد زيرا ممكن است بدنه به دماي بالاتر از
سرد شده كه ميعان So و 3 So مي شود و يا اينكه تا نقطه شبنم 2 H2S باعث صدمه مستقيم
اسيد و خوردگي سريع را در پي دارد.
204 مي رسد. c همچنين پوشش خارجي براي محاقظت از افرادنصب مي شود در اين شرايط دما به
در صورت وجود آمين يا سيانيدها در خوراك يا مقادير بالاي هيدروكربن ديواره هاي مخصوص
نسوز داخلي نصب مي گردد (در مدل خارجي ) تا باعث بهتر مخلوط شدن گردد همچنين به عنوان
سپر حرارتي نيز استفاده مي شود.
8-10 عمليا بازيافت گرماي اضافي
براي اكثر كوره هاي واكنش داخلي ، مشعل گاز اسيدي درون يك لوله نصب مي شود(بخش
تشعشع ) و گاز اسيدي از طريق يك يا چند مسير لوله (بخش جابجايي ) عبور مي كند .
مسيرهاي لوله هاي آتش به صورت خارجي خنك مي گردد. بنابراين نيازي به محافظت از طريق
نسوزها نمي باشد اگر چه لوله هاي سطح هاي فلزي و ديگر قسمت هاي سرد شده در معرض گاز با
343 قرار دارندو بايد توسط نسوزها محافظت گردند، اندازه لوله ها براي c دماي در حدود
10-24 kg/s.m 25-150 و سرعت جرمي آن برابر با 2 mm مسيرهاي قسمت جابجايي در حدود
مي باشد .
در كوره هاي واكنش خارجي قسمت بازيافت حرارت معمولا يك مبدل حرارتي يك مسير بالوله
50-75 )است كه ورودي اين لوله ها در معرض گاز داغ حاصل از احتراق mm ) هاي گوچك
(يااحتمالا شعله) قرار دارند .
براي اطمينان از عمر مناسب لوله ها، ورودي اين لوله ها توسط سراميك هاي مرحله اي كه از
75-150 به طرف داخل و در حدود 75 ميلي متر از خارج صفحات لوله ،قرار گرفته mm حدود
اند،محافظت مي شود.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
اين سيستم از تماس مستقيم گاز داغ بالوله ها و صفحات در اتصالات حساس جلوگيري مي كند .
3-10 ) پوشانيده شوند،درون mm ) اين سراميك ها نيز بايد توسط يك لايه نازك از پوشش
75 پوشانيده و محافظت شوند . mm صفحات لوله را نيز بايد با يك لايه نسوز درحدود
اندازه لوله ها در حدود 50 تا 150 ميلي ليتر مي باشد اندازه لوله ها بر اساس حداقل رباط (فضاي
19 ميلي ليتر است . – بين لبه خارجي هر تيوپ )در نظر گرفته مي شود كه ابعاد آن 25
5 مي kg/s.m2-39kg /s.m دراين محدوده مقدار سرعت جرمي براي هر تيوپ بين 2
باشد.اغلب افت فشار مجاز درون لوله مقدار سرعت جرمي را مشخص مي كند. درهردو حالت
بويلرها به صورت افقي نصب مي شود و كه اين امر به جهت اطمينان از circulation و kettle
شناور بودن لوله ها مي باشد .
مزيت هاي مدل گردش طبيعي كه مخزن جدا براي بخار دارد عبارت است از :
-افزايش كيفيت بنا به دليل قابليت وزش سطحي و ابزار جداسازي آب-بخار
-وقفه بيشتر آب در بالاي لوله هاي گاز داغ كه زمان ماند بيشتري را براي شرايط اضطراري ايجاد
مي كند و همچنين احتمال از بين رفتن لوله ها به دليل گرماي زياد كاهش مي يابد .
– گردش بهتر بخار-آب در اتصالات لوله-صفحات لوله
– هزينه نصب كمتر
– قابليت دريافت بار بيشتر
و گردش طبيعي بويرها بايد با كاربري سخت در نظرگرفته شوند . kettle در هر 2 مدل
طراحي شده بودند و در نتيجه ضخامت صفحات تيوپ TEMA بويلرهاياوليه بر طبق استاندارد
همراه باتغييرات زياد گرما سبب ازبين رفتن تيوپ و صفحات آن در اين بخش شده بود .
طراحي اين صفحات براساس دما ، فشارهاي مكانيكي در محل اتصال لوله با اين صفحات صورت مي
19-38 كه اين مقدار به سبب يك پروفايل حرارتي قابل mm گيرد،صفحات معمولا داراي ضخامت
قبول درجوش لوله انتخاب شده است. فاصله بين تيوپ ها و قسمت صفحات توسط آب خنك نمي
شود .
8-11 فرآيند معيان ساري گوگرد
مبدل هاي حرارتي به صورت يك چند مسيره انتخاب مي شوند.در دو مدل گردش طبيعي و
25 طراحي مي گردند mm به صورت افقي نصب مي گردند . مبدل ها با حداقل قطر لوله kettle
13 ميلي ليتر فاصله بين – 12 مورداستفاده قرار مي گيرد كه بين 19 BUG و معمولا لوله استيل
لوله ها مي باشد .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
اين مبدل ها براي جريان كمتر نسبت به بويلر به كار برده مي شود و معمولا فشار در قسمت پوسته
آن نيز كمتر مي باشدف هر دو فاكتور فوق از ملاحظات طراحي مكانيكي مي كاهد .سرعت جرمي
براي قسمت لوله هاي مبدل حرارتي بيت
24 مي باشد. kg/s.m 39 متغييراست كه مقدار متوسط آن براي 2 -15 kg/s.m2
اين مقدار بايد به اندازه اي باشد كه از تشكيل مه در زمان كاهش خوراك واحد به جلوگيري كند.در
صورت تشكيل مه گوگرد مايع شده به صورت مناسب از گاز در خروجي مبدل حرارتي جدا نخواهد
شد .
جهت دسترسي به لوله ها براي بازرسي و تميز سازي آن مبدل بايد داراي ورودي بازرسي و راه
ورود در هر دو انتها باشد .
جداساز بخار–مايع در قسمت انتهاي مبدل حرارتي نصب مي شود كه براي جداسازي گوگرد مايع از
گاز،خارج كردن گوگرد مايع مورد استفاده قرار مي گيرد .اين محفظه مي تواند يك بخش از خو د
مبدل باشد و يا به صورت يك محفظه جدا نصب گردد براي طراحي اين محفظه سرعت گاز برابر – 6
9 در نظر گرفته مي شود . m/2
140-700 در قسمت پوسته kpa مبدل به گونه اي طراحي مي شود كه بخار فشار پائين در حدود
توليد كند. از آخرين ميعان ساز براي گرمادهي به آب براي توليد بخار استفاده مي شود ولي در اين
مرحله بايد گرما را در حدي نگه داشت تا از جامد شدن گوگرد جلوگيري كرد .
8-12 گرمادهي مجدد
HOT GAS BYPASS – شيوه
در اين شيوه ، لوله ها و شيرها از جنس استيل براي انتقال گاز داغ خورنده در محدوده دماي 480
تا 650 سانتي گراد انتخاب مي شوند، يك شير ديگر نيز به جهت افزايش قابليت ها در
نصب مي شود. Hot Gas bypass درخروجي turndown زمان
280 بالاتر از c روش مستقيم : در اين روش از مشعل براي افزايش دماي گاز به ميزان حداقل
دماي معمولي خوراك ورودي به بستر كاتاليستي استفاده مي شود.اين گرماي اضافه براي نفوذ
حرارتي و عمليات احياء كاتاليست مفيد مي باشد .
معمولا يك بخش از خوراك در مشعل داخلي سوزانده مي شود، گرچه سوخت ها ي ديگر از جمله
گاز طبيعي نيز قابل استفاده مي باشد .
مشعل در يك محفظه احتراق نصب مي شود و گاز داغ سوخته با خوراك براي رساندن به دماي
0 ثانيه است. / 0 تا 1 / واكنش مخلوط مي گردند،زمان ماند در محفظه براي مخلوط سازي بين 3
روش غير مستقيم
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
مبدل هاي حرارتي براي گرمادهي مجدد مورد استفاده قرار مي گيرند و داراي ساختار مكانيكي
همانند مبدل ها مي باشند .
اين مبدل ها داراي شيب به سمت ورودي مي باشند بدين ترتيب ،گوگرد مايع شده احتمالي مي
تواند درون جدا كننده برگردد .
8-13 فرآيند تبديل در بستر كاتاليستي
20 در هر متر مكعب بستر طرحي مي شوند. با توجه -40m3/n بستر هاي كاتاليستي براي جريان
915-1525 درنظر گرفته مي شود. كاتاليست از mm به افت فشار در طول بستر عمق آن معادل
75 ميلي – يا آلوميناي فعال شده پيشرفته كه در حدود 150 ( Al2O جنس آلوميناي فعال ( 3
720-850 مي kg/m متري بروي محافظ بستر قرارمي گيرد. دانستيه كاتاليست در حدود 3
باشد،اين دانسيته سبب كاهش انتقال كاتاليست از بستر به سمت مبدل مي شود.وجود ذرات
كاتاليست در بخش خروجي گوگرد مايع سبب گرفتگي مسيرو لوله هاي مبدل مي شود.
كاتاليست و مواد محافظ آن روي يك صفحه از جنس استيل قرار دارند.براي پخس شدن مناسب
75 كه در روي كاتاليست قرار داده mm خوراك در طول بستر از مواد محافظ با حداقل
كمتر از 100 تن در روزبسترهاي كاتاليستي Claus ميشود،استفاده مي گردد. براي واحدهاي
غالبا در يك محفظه افقي باصفحه هاي جداكننده داخلي نصب مي شوند. براي واحدهاي بزرگ،
بسترهاي كاتاليستي مخصوص مورد استفاده قرار مي گيرد. بسترها عمودي نيز در برخي مواقع
مورداستفاده قرار مي گيرد و معمولا براي واحدهاي كوچكتر از 800 تن در روز مقرون به صرفه نمي
باشد .
قرار دادن نسوزهاي داخلي در اين مخازن ضروري نمي باشد مگراينكه مخازن جهت احياء سازي
مجدد طراحي شده باشند،در اين صورت طراحي چارچوب شبكه اي كف جهت افزايش دما مورد
mm توجه مي باشد در صورتي كه نسوزهاي داخلي نصب نشود ،پوشش خارجي با حداقل
mm 75 ضخامت مورد نياز مي باشد و در صورت نصب نسوزها ضخامت پوشش خارجي به مقدار
150 بالاتر ازسطح mm 25-50 كاهش مي يابد. بيشتر بسترها داراي نسوزهاي داخلي از پايين تا
بسترمي باشد.
-Piping
سيستم لوله گذاري ، نياز به طراحي مناسب درقسمت لوله ها ي گوگرد مايع Claus در واحدهاي
118 جامد مي گردد لوله ها بايد به اندازه كافي گرم شد c و بخار دارندو با توجه به اينكه گوگرد در
و پوشش داده شوند . ديگر لوله ها نيز به جهت جلوگيري از ميعان گوگرد و يا تصعيد آن به حالت
جامدو نگه داري آن دردماي بالاتراز نقطه شبنم اسيدسولفوريك وسولفورو ، نگه داري مي شوند.
343 توسط نسوز پوشش داده شده، همچنين در قسمت هايي كه لوله c لوله هادردماي بالاتراز
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
هاحاوي بخار و گاز هستند،انبساط حرارتي براي لوله هادرنظر گرفته مي شود.همچنين مي توان از
expansion و يا از پيچ هاي انبساطي convoluted expansion اتصالات انبساطي حلقوي
استفاده نمود. loop
اتصالات حلقوي از استيل 300 طراحي مي شوند و براي جلوگيري از ميعان آب و گوگرد پوشش
داده مي شوند. اتصالات انبساطي بايد درلوله هاي عمودي نصب شوند و در صورت توليد ميعان ،
مايع به راحتي از سيستم خارج شود در صورت تشكيل گوگرد مايع و عدم خارج سازي آن اتصالات
غير قابل استفاده خواهند گشت و در صورت عدم خارج سازي آب ،امكان خوردني به دليل تشكيل
اسيد، وجود دارد .
به طور معمول استفاده از لوله هاي استيل مناسب مي باشد به دليل اينكه فشار عملياتي واحدهاي
103 است و لوله 40 براي اين گونه واحدها استفاده مي شود. براي لوله ها kpa در حدود Claus
350 ميلي متري يابالاتر لوله هاي استاندارد مناسب است و براي لوله هاي با قطر بالاتراز 750
ميلي متري ضخامت لوله ها مي تواند مشابه باضخامت ديواره هاي مخازن بستر كاتاليستي باشد .
شيرها بايد از جنس استيل و كاملا پوشش دار باشند، شيرهاي كوچك و بزرگ معمولا داراي
پوشش هاي لازم مي باشند ، شيرها در قسمت گوگرد مايع بايد كاملا دروازه اي باشند .
گوگرد مايع معمولا به دليل نيروي وزن از مبدل به سمت مخزن جمع آوري حركت مي كند،اين
قسمت ها توسط گوگرد مايع براي جلوگيري از خروج بخار به اتمسفر محافظت مي شود . بخش
هاي خارج سازي گوگرد شامل 2بخش عمودي و افقي است و به دليل احتمال گرفتگي اين لوله ها
امكاناتي براي رفع گرفتگي بايد درنظر گرفته شود تااز بروز مشكلات احتمالي بعدي جلوگيري شود .
همانگونه كه در شكل 9 نشان داده شده،رفع گرفتگي شامل هر دو بخش افقي عمودي است كه
همچنين شيرهايي در قسمت هاي افقي لوله ها نصب گرديده اند تا به راحتي بتوان از طريق
مكانيكي يا با استفاده از بخار در زماني كه واحد در سرويس مي باشد، قسمت گرفتگي ها را رفع
نمود.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
هر جداساز مايع-بخار بايد داراي لوله تخليه مجزا و امكانات تشخيص گرفتگي باشند، هر بخش
مجهز به يك قسمت شفاف بوده كهدر آن حركت گوگرد مايع به قسمت مخزن جمع آوري، به
راحتي قابل مشاهده است. در هر زماني كه جريان گوگرد متوقف شد، گرفتگي بايد رفع گردد .
استفاده از پوشش بخار يك روش عالي براي گرم نگه داشتن لوله هاي حاوي گوگرد مايع مي باشد.
در برخي مواقع لوله ها بايك سيستم بخار داخلي مورداستفاده قرار مي گيرند كه براي لوله هاي با
طول زياد پيشنهاد مي شود .
مناسب است . steam tracing براي لوله هاي كوتاه استفاده از سيستم
معمولا براي گرمادهي ازبخار استفاده مي شوداما از روغن داغ نيز مي توان استفاده نمود. لوله هاي
138 با توجه به فشار بخار در c حاوي گوگرد مايع بايد براي نگه داري گوگرد در دماي حداقل
345 طراحي مي گردند . kpa حدود
690 يا بخار فوق گرم به دليل احتمال رساندن گوگرد به ويسكوزيته بالا kpa بخار فشاربالا در حدود
نبايد مورد استفاده قرار گيرند .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
8-14 – فرآيند بروي گاز باقي مانده از واكنش
H2S و مقداري co , H2o , CO2, N2 ،H شامل 2 Claus خوراك باقي مانده از واكنش
و بخار گوگردو مقداري گوگرد مايع مي باشد . CS2,COS , So واكنش نداده، 2
به دليل محدوديت ها و از دست رفتن گوگرد مقدار كل بازيافت گوگرد در اين گونه واحدها به
درصدهاي بالا نمي رسد. خارج سازي گازهاي فوق بدون عمليات فرآيندي مجاز نمي باشد و حداقل
لازم براي رها سازي آن سوزاندن مي باشد .
So براي رسيدن سطحي مطلوب از غلظت و همچنين رساندن 2 H2S هدف كلي كاهش درصد
توليدي به سطح گرمايي مناسب براي پراكندگي در اتمسفر از طريق دودكش مي باشد .
در خوراك ورودي و موقعيت واحد ، فرآيندهاي ديگر H2S و مقدار Claus با توجه به اندازه واحد
بروي گاز باقيماند به جهت كاهش انتشار در اتمسفر صورت مي گيرد.
– سوزاندن :
به صورت گرمايي يا So به 2 Claus وساير تركيبات گوگرد) باقي ماند از واكنش ) H2S سوزاندن
480 در حضور اكسيژن لازم -815c كاتاليستي امكان دارد. اكسيد اسيون گرمايي معمولا در دماي
صورت مي گيرد .
اكثرا سوزاننده هاي گرمايي به صورت مكش طبيعي بوده و درفشار اتمسفر كار مي كنند همچنين
جريان هواي ورودي توسط دريچه هاي مخصوص كنترل مي شود.
سطح اكسيژن بين 20 تا 100 درصد متغيير بوده همچنين درگازهاي باقي ماند مقداري مواد قابل
و گوگرد وجود دارد. اين موادبايد به طور كامل H2- CS2–CO –COS – H2S اشتعال از جمله
سوزانده شوند. مي توان مصرف سوخت So در دماي بالا براي تبديل گوگردو ساير تركيبات به 2
سوزاننده را بااستفاده ازسوزاننده كاتاليستي كاهش داد. براي اين منظور بايد گاز باقي مانده تادماي
316-427 گرما داده شود و سپس گاز با مقدار هواي مناسب به سمت بستر كاتاليستي ارسال c
مورد استفاده قرار force draft شود . اين بسترهامعمولا براي تامين هوادرفشار مثبت و از شيوه
مي گيرد.
شيوه ديگر افزايش بهره وري،استفاده از دماي گاز خروجي از دودكش مي باشد بخار اشباع در فشار
345-3100 توليد مي شود و اين بخار توسط گرماي گاز خروجي از سوزاننده فوق گرم kpa بين
مي شود.
با استفاده از اين گرما ، دماي انتشار گاز توليدي در سوزاننده كاهش مي يابد در اين شرايط در نظر
گرفتن ارتفاع مناسب براي دودكش ضروري مي باشد.
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
سوخت مورد نياز براي سوزاندن گرمايي توسط مقدار گرماي لازم براي گرم كردن گاز باقي ماند
0 ثانيه زمان ماند طراحي مي شوند و در برخي / تعيين مي گردد. معمولا سوزاننده ها براي حداقل 5
1 ثانيه محاسبه مي گردند . / موارد براي 5
معمولا در سوزاننده هازمان ماند زياد، دماي كمتري را براي رسيدن به مقادير محيطي طلب مي
با H2S كند اين موضوع توسط شكل 10 كه رابطه بين زمان ماند و دما براي رسيدن به حداكثر
10 نشان داده شده است . PPMV غلظت
سوزاننده و دودكش آن مي توانند در يك بخش با يكديگر مجموعه گردند سوزانند ه با يك پايه
بزرگ و دودكش با قطر كمتر در بالا به صورت عمودي نصب مي شود.جهت مقاوم شدن در برابر
دما مجموعه توسط مواد نسوز محافظت مي گردند. به دليل دماي عملياتي پائين تر نسبت به ساير
قسمت هاي واحد ، مواد نسوز اين بخش داراي حساسيت كمتري مي باشند .
1095 طراحي شده مواد نسوز مصرفي در اين بخش داراي c سوزاننده معمولا براي دماي حداكثر
1205 مي باشد. نسوزهاي اين قسمت يك پوشش c يك لايه بود ودماي عملياتي آن ها كمتر
قالبي براي استفاده در شرايط 1205 و بيشتر مي باشد مگر اينكه د رمعرض آتش قرار مي گيرند .
149 قرار C 343 و بالاتر از -371 C اجزاء سيستم شامل بدنه، ديواره ها، كف بايد دردماي كمتراز
گيرد كه نگه داري اين شرايط نيازمند طراحي دقيق براي نسوزهاي داخلي وپوشش خارجي مي
باشد.ضخامت نسوزها براي محافظت بدنه(عمودي و افقي) بين 100 تا 50 ميلي متر با ميانگين 75
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
ميلي متر مي باشند.كف سوزاننده در حالت عمودي داراي صفحات نسوز با ضخامت بين 150 تا 100
ميلي متر مي باشد.
براي نگه داري و محافظت پوسته خارجي از دماي پايين مجموعه بايد داراي پوشش خارجي باشد.
طراحي مي derrick supported free standing––guyed دودكش ها به صورت هاي
شوند.انتخاب نوع دودكش باتوجه به ارتفاع ،قطر دودكش،باد و همچنين ميزان لرزش توليدي
صورت مي گيرد .
free standing اغلب داراي طراحي مقرون به صرفه مي باشد و دودكش ها guyed دود كش
و يا freestanding براي ارتفاع آنها 76 متر مناسب است. دودكش هاي بالاتر از 107 متر از
استفاده مي شود . derrick supported
12 افت فشار مجاز در طول دودكش m/s 30 و m/s, سرعت طراحي شده براي دودكش ها
سرعت را تعيين مي كند .
و نازل هاي نمونه platform دودكش ها بايد دائما تحت نظر باشند. بنابراين دودكش بايد داراي
گيري باشد .
جريان خروجي دودكش و انتشار گاز و تركيب وارد همراه آن مي تواند قابليت انتشار با توجه به
استاندارد ها را تعيين كند،انتشار در اتمسفر با مقياس كيلو گرم درساعت و يا بر اساس غلظت
در آب يا اكسيژن بيان مي شود . So2 ppmv
يك آنالايزر (So زماني كه كنترل جريان خروجي از دودكش نياز مي باشد (اندازه گيري مقدار 2
در خروجي نصب مي شود اين آنالايزر همراه با يك جريان سنج نصب مي گردد كه مي تواند
را ثبت نمايد. So همزمان هم مقدار جريان و هم درصد 2
TGCU 8-15 فرآيندهاي از بين بردن گازباقي مانده
را نشان مي دهد و به ( TGCU) شكل 11 يك خلاصه از فرآيندهاي از بين بردن گازباقي مانده
طور كلي به 4 روش تقسيم مي شود
جهت توليد گوگرد تحت شرايط مطلوب و تحت دماي Claus -فرآيندها بر پايه واكنش مداوم
عملياتي ،كمتر از نقطه شبنم گوگرد و يا در حالت مايع در دمايي بالاتر از نقطه ذوب گوگرد باشد.
براي So و بازيافت 2 So – فرآيندها بر اساس تبديل تمامي اقسام گوگرد باقي مانده در گاز به 2
فرآيند بعدي مي باشد .
H2S به Claus – فرآيند ها بر اسا س تبديل تمام گوگردهاي موجود باقي مانده در گاز از واكنش
موجود در گاز H2S بدست آمده مي باشد – فرآيندهايي كه به طور مستقيم H2S و بازيافت گوگرد
باقي مانده را به گوگرد تبديل مي كند .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
شكل 11
-1 فرآيند مداوم
MCRC ، آلمان Clinsulf ، آمريكا CBN شامل Dry-bed subdewpoints فرآيندهايي
فرانسه مي باشد . sulfreen كانادا و
99 درصد اعلام كرده اند اما سوزاندن – عمدتا شركت هاي مرجع فوق درصد بازيافت گوگرد را 99,5
1200 دي اكسيد -2000 ppmv گازباقي ماده نيز نياز مي باشد و گاز خروجي از دودكش محتوي
گوگرد مي باشد .
بوده و شامل جريان فرآيند از طريق بويلر حرارتي، بستر Claus اين واحد همانند يك واحد
كاتاليستي اول، مبدل اول و قسمت گرمادهي مجدد اول مي باشد .
در دماي پايين تر از نقطه شبنم گوگرد به كار subdewpoints معمولا يك مبدل در واحدهاي
برده مي شود،ديگر بسترها مي توانند درحالت خنك سازي و يا احياء باشند .
سوئيچ بسترها از مهمترين بخش اين واحدها مي باشنددرابن حالت بسترها به صورت دوره اي احيا
مي شوند .
So -2 بازيافت 2
در مرحله اول مي باشد. Claus – فرآيند بازيافت شامل سوزاندن گاز باقي مانده فرآيند
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
خالص بازيافت مي So بود،و 2 So شامل يك محلول جهت جذب 2 wellman – lord فرايند
براي جذب NAOH شود كه به صورت مايع و يا گاز مي باشد.در واخد هاي كوچك از محلول
از گاز خروجي دودكش استفاده مي شود. محلول سولفيت پس از اكسيداسيون بيشتر(با عامل So2
هاي اكسيداسيون همچون پراكسيدهيدروزن)و تشكيل سولفات مي توان آن را به زير سطح زمين
ارسال كرد .
H2S -3 بازيافت
توسط Claus در اين فرايند ها، لزوما تمام اشكال هاي گوگرد در گاز باقي مانده از واكنش
هيدروژناسيون و هيدروليز تبديل مي شود .
به گوگرد تبديل H2S تمام گوگرد موجود در گاز باقي ماند از Bearon – streford در روش
مي شود .
و Exxon و MODEA, BSR (BEARON SUL), ARCO (Atlantic RICH)
از محلول آمين كه استفاده H2S در تمامي اين فرآيندها براي خارج scot و فرآيندهاي Resulf
به عنوان خوراك ارسال مي شود. CLAUS جداشده به اول واحد H2S . مي شود
10 كاهش دهد. معمولا ppmv را به مقدار H2S مي تواند مقدار BSR – STREFERED
100-150 محدود مي ppmv بدون مواد اضافه ديگر به مقدار MDEA فرآيندها بر پايه آمين
10ppmv را به مقدار H2S شود اگر چه استفاده از آمين هاي ويژه شامل زير مي تواند مقدار
كاهش دهد.
(Dow’s GAS/SPEC, Exxon’s FLEXSORB SE, Shell’s SCOT-LSS or Union Carbide’s
UCARSOLHS 102)
خنك سازي جريان احياء شده با تماس مستقيم با آب گردشي كه در آن بخار آب موجود در جريان
5 درصد كاهش مي يابد. – را 9
– اكسيداسيون مستقيم
را به گوگرد را شامل مي شوند. H2S هستند كه اكسيداسيون TGCU شامل فرايند
تبديل شده (در يك واكنش احيا H2S تمامي گوگردها در گاز باقي ماند به ؛ MODOP در
همانند هيد روژناسيون، هيدروليز)
تحت كاتاليست تيتانيم اكسيد مي H2S كه MODOP جريان با هوا مخلوط شده و وارد راكتور
شود .
به گوگرد افزايش مي دهد . روش H2S خارج سازي بخار آب توليدي دراين بخش تبديل
تك مرحله MODOP 3مرحله اي و claus 99 % بازيافت را از واحد / مي تواند تا 5 MODOP
به اين نتيجه MODOP و 2 مرحله claus اي افزايش دهد و يا با استفاده از 2 مرحله واكنش
رسيد .
شركت ملي گاز ايران
شركت مجتمع گاز پارس جنوبي
گزارش پايان دوره كارآموزي
S.P.G.C
شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی
Dirrected by: Mohsen Soheili
CLAUS شامل قسمت اصلي گوگرد نمي شود گاز باقي مانده از روش SUPERCLAUS99
دوباره گرم مي شود و با هواي دهنده مخلوط شده و در يك راكتور كاتاليستي مورد فرآيند قرار مي
99 در صد كه بستگي به كيفيت گاز اسيدي دارد،پيشرفت مي كند . / گيرد . اين شيوه تا 55
Liquid Redox

کلمات جستجو شده:

  • عسلویه
  • میدان گازی پارس جنوبی
  • گوگرد زدایی به روش های شیمیایی
  • گزارش کارآموزی پالایشگاه پارس جنوبی
  • مقدار H2S در هوا & پارس جنوبی & عسلویه
  • دانلود گزارش كارآموزی شركت مجتمع گاز پارس جنوبی
  • گزارش کارآموزی پالایشگاه پارس
  • گزارش کامل کارآموزی از واحد های پالایشگاهی
  • آشنایی با فازهای پارس جنوبی
  • دانلود جزوه آموزشي واحدهاي مستقر در پالايشگاه پارس جنوبي

2 نظر برای گزارش پاياني دوره كارآموزي (آشنايي كامل با فازهاي پارس جنوبي)

  1. سعید
    فوریه 27, 2012

    برای ترویج پالایشگاه مسولان می توانندبابررسی منطقه هایی واقع در استان فارس اقدام نمایند.که کمترین ویزگی ان برخورداری ازاب وهوای معتدل که برای کارکان وکارگران وهمچنین برای جلوگیری ازپوسیدگی وسایل وقطعات گران قیمت پالایشگاهی میباشد

    رتبه دهید: Thumb up 0 Thumb down 2

  2. شايان
    آوریل 9, 2011

    سلام
    باعرض سلام ميخواستم اگه امكان داره گزارش كاراموزي 2ساله مربوط به رشته اموراداري ومجموعه وظايف اموراداري وقسمتهاي وابسته برايم ارسال كنيدمن ازكارمندان جديدالاستخدام پالايشگاه فجرجم ميباشم پيشاپيش اززحمات شماكمال تشكردارم
    شايان ازادي

    بالاترین رتبه. شما هم رتبه بدهید: Thumb up 5 Thumb down 4

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>