صفحه اصلی » بانک شرکت ها » شرکت های ایرانی » الف تا ی » شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد خانگیران (سرخس)
در حال مشاهده اطلاعات شرکت :
شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد خانگیران (سرخس)
جستجو در شرکت ها :

شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد خانگیران (سرخس)

آدرس:
مشهد، خیابان آبکوه، نبش دانشسرا، شماره ۲۵۵
تلفن: ۱۴-۷۲۸۵۰۱۰-۰۵۱۱
وب سایت: www.khangiran.com

تاریخچه

سرخس را ساریکا نیز گفته اند .
نقطه ای پرجنب وجوش درشمال شرق ایران .
روزگاری افتخار میزبانی ازامام هشتم شیعیان جهان را بر تارک خود داشت وبرسر راه جاده ابریشم گذرگاهی بود .

مفاخر بزرگی در دل خود به یادگار دارد از جمله عارف بزرگ لقمان بابا ، شیخ ابولفضل محمدبن جنبی پیر و مرشد عارف شهید ابوسعید ابوالخیر و …
و اما امروز مشعلی بر جاده ابریشم است و همچون نگینی از الماس بر تمام کشور نورافشانی میکند .
گاز طبیعی مشترکین ۶ استان کشور را تامین مینماید نگاه آینده شهر بزرگ مشهد به آب سد دوستی دوخته شده است . بخش اعظمی از غلات و صیفی جات مورد نیاز استان خراسان از این منطقه تامین می شود و نقطه تلاقی اتصال راه آهن ایران به آسیای میانه وچین و منطقه ویژه اقتصادی سرخس نوید رونق تجارت در آینده ای نه چندان دور رااز این نقطه بشارت میدهد .
و همه اینها با حضور مردمی خونگرم ،دلاور و… با قومیتها و نژادهای مختلف سیستانی ، ترک ،عرب ، بلوچ و طوایفی از عشایر کرد شمال خراسان و جمعیتی بالغ بر ۰۰۰/۸۵ نفر با ترکیب ۷۵% شیعه و ۲۵% اهل تسنن در کنار هم زندگی را فریاد می زنند .
و اینک در ۱۸۰ کیلومتری شمال شرق شهر مقدس مشهد تاسیسات عظیم شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد را به نظاره ایستاده ایم .
اولین فعالیت اکتشافی در سال ۱۳۳۱ در منطقه خانگیران به وقوع می پیوندد و اولین چاه در سال ۱۳۴۱ به مخزن گاز شیرین شوریجه می رسد و نوید طرح و اجرای تاسیسات گاز در این منطقه محروم معنا پیدا می کند . تاسیسات نم زدایی مرحوم جمالی نیا باتامین خوراک از مخزن گاز شوریجه در سال ۱۳۵۲ به بهره برداری میرسد و گاز مصرفی بخش محدودی از شهر مشهد ازطریق یک خط لوله ۱۶ اینچ ارسال می شد .
کشف مخزن مستعد و بزرگ مزدوران در عمق ۳۷۰۰ متری زمین شهرتی جهانی به منطقه خانگیران می بخشد وبه عنوان یک مخزن بزرگ و مستقل گاز برروی تلکس خبرگزاریهای جهان خودنمایی می کند .
مخازن گازی منطقه خانگیران سرخس شامل ۳ مخزن گاز شیرین با استعداد باقیمانده تولید ۱۷ میلیارد متر مکعب و یک مخزن گاز ترش عظیم با استعداد باقیمانده تولید ۳۰۰ میلیارد متر مکعب می باشد .
بهره برداری از منابع گاز شیرین خانگیران در سال ۱۳۵۲ با ۳ حلقه چاه ودر سال ۱۳۶۲ بهره برداری از مخزن گاز ترش مزدوران همزمان با راه اندازی پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد با ۶ حلقه چاه آغاز گردید . مخزن گاز ترش مزدوران حاوی ۵/۳% گاز بسیار سمی و خطرناک هیدروژن سولفوره (H2S) و ۵/۶% گاز دی اکسید کربن (CO2) میباشد . و مشابه این مخزن تعداد محدودی در حجم بالای تولید درسطح جهانی فعال است که از آن جمله به کشور کانادا میتوان اشاره کرد . ولذا تولید موفق و بی خطر در طی ۲۱ سال گذشته از لحاظ عدم وقوع حوادث منجر به صدمات انسانی و حفاظت تاسیسات در شرایط خورندگی گسترده از افتخارات کارشناسان و کارکنان پرتلاش این مجتمع عظیم پالایشی میباشد .
باتوجه به وجود ذخایر عظیم گازدر نقاط مرزی کشور همسایه مطالعات اکتشافی ازجمله لرزه نگاری سه بعدی که یکی از پیشرفته ترین روشهای اکتشافی نفت وگاز میباشد در منطقه مرزی سرخس توسط یک شرکت چینی انجام گرفته وبر مبنای نتایج مطالعات مزبور انجام برخی حفاریهای اکتشافی نیز در نقاط مرزی و دشت سرخس در دستورکار قرار گرفته که اولین چاه اکتشافی/ تحدیدی نیز حفاری شده است .
عملیات اجرایی پالایشگاه گاز خانگیران در سال ۱۳۵۴ آغاز ودر سال ۱۳۵۷ به دلیل تقارن با پیروزی انقلاب اسلامی متوقف و در نهایت با یک وقفه سه ساله در ایام ا… دهه مبارک فجر سال ۱۳۶۲با حضور پربرکت ریاست محترم جمهور حضرت آیت ا… خامنه ای در منطقه خانگیران شعله های سرکش آتش از مشعل پالایشگاه به آسمان سر می کشد و صنعت مردان دلاور ایران زمین به عنوان اولین سند افتخار اداره عملیات این مجتمع عظیم پالایشی را بدون حضور بیگانگان بر عهده می گیرند .

سیمای صنعت گاز ایران

ذخایر نفت و گاز ایران در سال ۸۱ معادل ۲۷۰ میلیارد بشکه معادل نفت خام برآورد گردیده است که ۳۷ درصد ان به نفت خام و ۶۳ درصد آن به گاز طبیعی اختصاص یافته است.
۴۸ درصد در مناطق خشکی می باشند. منابع و ذخایر گاز طبیعی ایران عمدتا در مناطق جنوبی کشور و در نزدیکی آبهای خلیج فارس قرار گرفته اند.
تولید گاز طبیعی در جهت پاسخگویی به تقاضای داخلی و یا صادراتی عمدتا از منابع گازی مستقل انجام می گیرد و گازهای همراه تولیدی از منابع مشترک نفت و گاز عمدتا جهت تزریق به میادین نفتی مورد استفاده قرار می گیرند. بهره گیری از مزیت نسبی گاز طبیعی در جهت تامین انرژی داخل کشور و نیز گسترش برنامه های مبادلات بین المللی گاز طبیعی در راستای ارتقای جایگاه ایران در بازارهای بین المللی از اهداف مهم و استراتژیک صنعت گاز کشور در آینده بشمار می رود.
با توجه به روند مصرف گاز طبیعی در کشور سهم گاز طبیعی در سبد انرژی مصرفی کشور از ۲۶ درصد در سال ۱۳۷۰ به ۴۶ درصد در سال ۸۰ افزایش یافته است ( و در مقابل سهم فراورده های نفتی در این دوره از ۶۴ درصد به ۴۷ درصد کاهش یافت ) رشد مصرف گاز طبیعی در ایران در طی دهه اخیر همواره بیش از رشد مصرف جهانی گاز بوده است. مصرف گاز طبیعی در ایران در طی دهه ۷۰-۸۰ از متوسط رشد سالانه ای به میزان ۱۲ درصد برخوردار بوده است و این امر در حالی است که مصرف جهانی گاز در این دوره تنها دارای رشد سالانه ای به میان ۱٫۸ درصد می باشد.
در راستای تحقق سیاست جایگزینی گاز با سایر حاملهای انرژی تلاشهای گسترده ای جهت توسعه هر چه بیشتر سیستم گازرسانی در کشور انجام گرفته است شرکت ملی گاز ایران از طریق ایجاد سیستم گازرسانی در بسیاری از مناطق مختلف کشور عهده دار تامین این هدف می باشد.
ویژگیهای سیستم گازرسانی در کشور متاثر از ویژگیهای خاص جغرافیایی میادین نفت و گاز است و لذا با توجه به این امر در حال حاضر ایران از یک سیستم بهم پیوسته گسترده گازرساین برخوردار می باشد توسعه این سیستم در جهت تحقق و هدف جایگزینی گاز با سبد حاملهای انرژی و در راستای تامین امنیت عرضه انرژی همچنان در برنامه های آینده شرکت ملی گاز ایران مد نظر خواهد بود.

پالایش گاز طبیعی

ظرفیت پالایش و نم زدائی گاز طبیعی ایران با برخورداری از متوسط رشد سالانه ۹ درصدی در دهه اخیر در سال ۱۳۸۰ به ۲۱۱ میلیون متر مکعب در روز رسیده است . با توجه به تمرکز قابل ملاحظه میادین گاز کشور در مناطق جنوبی امکانات پالایشی و نم زدائی کشور نیز عمدتا در این ناحیه مستقر می باشند.
پالایشگاه بید بلند با ظرفیت ۲۲٫۵ میلیون متر مکعب در روز پالایشگاه فجر با ظرفیت ۱۱۰ میلیون متر مکعب در روز و پالایشگاه سرخون با ظرفیت ۷٫۱ میلیون متر مکعب ظرفیت نم زدائی در مناطق جنوبی و پالایشگاه شهید هاشمی نژاد با ظرفیت ۴۴٫۵ میلیون متر مکعب در روز در شمال شرق کشور از جمله مهمترین تاسیسات پالایشی کشور به شمار می روند.
بر اساس پیش بینی های انجام شده در برنامه پنج ساله توسعه ظرفیت پالایش و نم زدائی گاز کشور در سال ۱۳۸۳ با متوسط رشد سالانه به میزان ۱۸ درصد به ۳۴۵ میلیون متر مکعب در روز خواهد رسید. برخی از طرحهای پالایشی که طی برنامه پنجساله سوم توسعه به اجرا درخواهد امد به شرح زیر است:
- احداث پالایشگاه عسلویه به ظرفیت ۷۵ میلیون متر مکعب در روز جهت بهره برداری از فازهای ۱ و ۲ و ۳ پارس جنوبی که در حال حاضر در دست اقدام است و بهره برداری از فازهای ۲و۳ انجام گرفته و فاز ۱ تا انتهای سال به بهره برداری خواهد رسید.
- احداث پالایشگاه دیگری در عسلویه به ظرفیت ۵۰ میلیون متر مکعب در روز جهت بهره گیری از فازهای ۴ و ۵ پارس جنوبی در دست اقدام می باشد و این طرح در سال ۱۳۸۴ به بهره برداری خواهد رسید.
- احداث پالایشگاه دوم بیدبلند به ظرفیت ۵۶ میلیون متر مکعب در روز به منظور پالایش گازهای حوزه پازنان ، گچساران و بی بی حکیمه این طرح در سال ۱۳۸۴ به بهره برداری خواهد رسید.
- احداث پالایشگاه پارسیان ( فاز اول ) به ظرفیت ۵۵ میلیون در روز که در سال ۸۴ به بهره برداری خواهد رسید.
- احداث پالایشگاه پارسیان ( بخش اول از فاز دوم ) به ظرفیت ۲۱ میلیون متر مکعب در روز که در سال ۸۱ به بهره برداری خواهد رسید.
- احداث پالایشگاه پارسیان ( بخش دوم از فاز دوم ) به ظرفیت ۲۰ میلیون متر مکعب در روز که در برنامه پنجساله چهارم به بهره برداری خواهد رسید.
- احداث پالایشگاه ایلام به ظرفیت ۶٫۸ میلیون متر مکعب در روز جهت بهره برداری از منابع گازی تنگ بیجار این پالایشگاه در سال ۸۳ به بره برداری خواهد رسید.
- احداث پالایشگاه گشوی جنوبی به ظرفیت ۱۴ میلیون متر مکعب در روز که در دست مطالعه می باشد.

سیستم انتقال گاز طبیعی

سیستم انتقال گاز کشور شامل خطوط انتقال فشار قوی و ایستگاه های تقویت فشار گاز نیز طی دهه های اخیر از افزایش قابل ملاحظه ای برخوردار بوده است. بطوریکه خطوط انتقال گاز کشور طی دهه اخر با متوسط رشد سالانه به میزان ۸٫۲ درصد در پایان سال ۸۰ به ۱۵٫۳ هزار کیلومتر رسیده است. ایران در حال حاضر دارای سه خط لوله اصلی فشار قوی سراسری (IGAT I&II&III) می باشد و احداث خطوط چهارم و پنجم سراسری نیز در مرحله اجرا قرار دارد. ضمنا مطالعات مربوط به احداث خط ششم سراسری شروع شده است .
علاوه بر این در مناطق شمال شرق و شمال غرب کشور نیز دو خط لوله فشار قوی سرخس-نکا- رشت-به قطر ۳۶ً و ۳۰ً و نیز خطوط انتقال گاز آذربایجان به اقطار ۴۸ً و ۳۰ً جهت انتقال گاز مورد نیاز مناطق یاد شده و صادرات احداث گردیده اند.
در برنامه سوم توسعه کشور ( ۸۳-۷۹) احداث ۵۰۰۰ کیلومتر خط لوله فشار قوی جدید پیش بینی گردیده است و لذا با تحقق این برنامه مجموع کل خطوط انتقال گاز کشور به ۱۸۳۰۰ کیلومتر خواهد رسید.
برخی از پروژه های احداث خط انتقال در برنامه سوم توسعه بشرح زیر است:
- احداث خط انتقال ۵۶ً سوم سراسری بطول ۸۷۰ کیلومتر
- احداث خط انتقال ۵۶ً چهارم سراسری بطول ۸۱۵ کیلومتر
- احداث خط انتقال ۵۶ً پنجم بطول ۵۰۰ کیلومتر
- احداث خط انتقال ۴۸ًدوم آذربایجان بطول ۴۴۰ کیلومتر
- احداث خط انتقال ۳۶ً سرخس – مشهد بطول ۱۴۵ کیلومتر
- طراحی ، خرید و احداث ۳۰ ایستگاه تقویت فشار گاز با قدرت ۲۴۰۰ هزار اسب بخار

سیستم توزیع گاز طبیعی

سیستم توزیع گاز طبیعی ایران طی دهه اخیر(۱۳۸۰-۱۳۷۰) از گسترش قابل ملاحظه ای برخوردار گردیده است.شبکه گذاری گاز طبیعی کشور در این دوره با متوسط رشد سالانه ای به میزان ۱۰٫۳ درصد در پایان سال ۱۳۸۰ به ۶۹ هزار کیلومتر رسیده است. انشعابات نصب شده گاز نیز در این دوره از متوسط رشد سالانه ای به میزان ۱۰٫۴ درصد برخوردار بوده و در پایان سال ۱۳۸۰ به بیش از ۳٫۷۲میلیون انشعاب افزایش یافته است.
سیستم توزیع گاز ایران تا پایان سال ۱۳۸۰ بالغ بر ۳۹۲ شهر و ۴۱۶ روستا را تحت پوشش قرار داده است و تا پایان سال ۸۰ مجموع واحدهای صنعتی و مصرف کننده عمده گاز طبیعی کشور به ۳۵۰۰ واحد و تعداد شهرکهای صنعتی گازرسانی شده به ۳۰ عدد رسیده است.
در این سال ۷٫۴ میلیون خانوار کشور ( معادل ۳۲ میلیون نفر ) از مزایای گاز طبیعی استفاده نموده اند. گازرسانی به نیروگاهها همواره به عنوان یکی از سیاستهای مهم بخش انرژی بوده و در حال حاضر ۳۶ نیروگاه کشور تحت پوشش گازرسانی قرار گرفته اند.

مصرف گاز طبیعی

مصرف گاز طبیعی کشور در دهه اخیر با متوسط رشد سالانه ۱۱٫۹ درصد در سال ۱۳۸۰ به ۶۷٫۸ میلیارد متر مکعب رسیده است بخش نیروگاهی تاکنون بزرگترین مصرف کننده گاز بوده است مصرف گاز این بخش طی دهه اخیر از متوسط رشد سالانه بیش از ۱۰ درصد برخوردار بوده به طوری که از ۹٫۵میلیارد متر مکعب در سال ۱۳۶۸ به ۲۵٫۵ میلیارد متر مکعب در سال ۸۰ افزایش یافته است بر اساس پیش بینی های انجام شده در برنامه پنجساله سوم توسعه اقتصادی کشور در پایان این برنامه مجموع کل مصرف گاز کشور به ۹۲ میلیارد متر مکعب خواهد رسید.
سهم گاز طبیعی در سبد مصرف انرژی نیروگاهی طی سالهای اخیر از افزایش قابل ملاحظه ای برخوردار بوده به طوری که از ۶۱ درصد در اغاز برنامه دوم توسعه به ۷۶ درصد در سال ۱۳۸۰ رسیده است.
ترکیب مصرف گاز طبیعی در سال ۸۰ نشان می دهد که نیروگاهها باجذب ۳۷٫۶ درصد از کل سبد مصرف گاز کشور بزرگترین بخش مصرف کننده بشمار می روند. بخش خانگی ، تجاری و صنعت به ترتیب با دارا بودن سهمی به میزان ۳۳٫۳ درصد و ۲۹٫۱ درصد از کل سبد مصرف گاز در مراتب بعدی قرار گرفته اند.

مبادلات تجاری گاز طبیعی

ایران در حال حاضر دارای دو قرار داد مبادلات گاز طبیعی با دو کشور همسایه ترکمنستان و ترکیه می باشد. قرار داد واردات گاز از ترکمنستان با حجم سالانه ای به میزان حداکثر ۸ میلیارد متر مکعب در سال ۱۳۷۴ به امضا رسید و واردات گاز از سال ۷۶ آغاز گردیده است.
واردات گاز ایران از ترکمنستان با حجمی به میزان ۰٫۴ میلیارد متر مکعب در سال ۱۳۷۶ آغاز و در سال ۱۳۸۰ به ۴٫۵ میلیارد متر مکعب رسیده است در طی دوره ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۰ مجموع کل واردات گاز از ترکمنستان ۱۲٫۱ میلیارد متر مکعب بوده است در سال ۱۳۸۰ قریب ۶ درصد از کل مصرف گاز کشور از طریق واردات تامین گردیده است.
قرارداد صادرات گاز به ترکیه نیز از سال ۷۵ با شرکت بوتاش ترکیه به امضا رسید . حجم گاز تحویلی بر اساس این قرار داد از ۳ میلیارد متر مکعب در سال شروع و پس از سه سال به ۷ میلیارد متر مکعب در سال افزایش یافته و به حداکثر ۱۰ میلیارد متر مکعب در سال خواهد رسید. در راستای تحقق این طرح خط لوله ای بطول ۲۵۳ کیلومتر و قطر ۴۰ اینچ در مسیر تبریز به مرز بازرگان احداث گردیده است. صادرات گاز به ترکیه از دوم بهمن ماه ۱۳۸۰ با حضور وزیر محترم نفت و وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه رسما اغاز گردید بر اساس پیش بیین های انجام شده و در چارچوب مفاد قرار داد صادرات گاز ایران در سال ۱۳۸۱ به ۱٫۳ میلیارد متر مکعب افزایش خواهد یافت.
شروع صادرات گاز ایران به ترکیه نقطه عطفی در روابط تجاری ایران با بازارهای بین المللی انرژی و گاز بشمار می رود و این امر از ابعاد اقتصای ، سیاسی و ارتباطات بلند مدت بین المللی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. ترکیه در واقع پل ارتباطی میان ایران و بازارهای بالقوه گاز طبیعی در اروپا بشمار می رود. مطالعات انجام شده نشان می دهند که تقاضای گاز طبیعی منطقه اروپادر طی سه دهه اینده بطور فزآینده ای بیش از عرضه گاز این منطقه خواهد بود و این امر نشان دهنده تلاش بیشتر کشورهای این منطقه در جهت دستیابی به منابع جدیدتر و تنوع سازی در منابع عرضه گاز و ایجاد امنیت عرضه در منطقه می باشد. کشورهای واقع در منطقه خاورمیانه و خصوصاً ایران در این میان بعنوان بزرگترین پتانسیل های عرضه گاز به بازارهای جهانی با فراهم نمودن زمینه مناسب می توانند در طی دهه های اینده در این منطقه مهم اقتصادی جهان ایفای نقش نمایند.

طرح بیع متقابل در صنعت گاز

بر اساس مصوبات مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۷۷ استفاده از تسهیلات بیع متقابل ( فاز اول جهت تسریع در گسترش عملیات گازرسانی کشور اغاز گردید افزایش ۴۴ میلیون متر مکعب در روز ظرفیت پالایشی احداث بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر خط لوله فشار قوی گاز طبیعی ،احداث ۶ ایستگاه تقویت فشار به ظرفیت کل ۳۷۶ هزار اسب بخار نصب ۱٫۱ میلیون انشعاب جدید خانگی ( حدود ۲ میلیون خانوار) گازرسانی به ۱۸۰۰ واحد صنعتی از اهداف مهم تعریف شده در این طرح بشمارمی رود.
تحقق این طرح و جایگزین نمودن گاز طبیعی در سبد مصرف انرژی کشور علاوه بر ایجاد اشتغال در بخشهای مختلف کشور قریب ۱/۳ میلیارد دلار در هر سال صرفه جوئی بهمراه داشته است و با تحقق کامل این طرح دو میلیون خانوار کشور تحت پوشش سیستم گازرسانی قرار گرفته اند. دستاوردهای این طرح بشرح زیر بوده است:
- افزایش ۱٫۵ میلیون مشترک جدید به سیستم گازرسانی
- افزایش ۲ میلیون خانوار گاز سوز( معادل ۱۰ میلیون نفر جمعیت )
- افزایش مصرف سالانه گاز طبیعی به میزان ۲۰ میلیارد متر مکعب ( شامل ۸٫۲ میلیارد متر مکعب در بخش خانگی – تجاری ، ۸٫۶ میلیارد متر مکعب در بخش صنعت و ۴٫۲ میلیارد متر مکعب در بخش نیروگاه)
بدنبال موفقیت نخستین طرح بیع متقابل گازرسانی فاز دوم این طرح نیز در سال ۸۰ بررسی و در اسفند ۸۰ به تصویب شورای اقتصاد رسید. بر اساس برنامه ریزی های انجام شده این طرح طی پنج سال انجام خواهد شد.
اهم فعالیت های گازرسانی در این طرح بشرح زیر می باشد:
- افزایش ظرفیت پالایش گاز به میزان ۵۰ میلیون متر مکعب در روز
- احداث قریب به ۴۵۰۰ کیلومتر خط انتقال فشار قوی
- ظرفیت سازی جدید ایستگاه های تقویت فشار به میزان ۱٫۱ اسب بخار
با تکمیل فاز دوم طرح بیع متقابل گازرسانی مصرف گاز طبیعی کشور به میان ۲۵ میلیارد متر مکعب افزایش خواهد یافت ( ۳۰ درصد در بخش نیروگاه ، ۴۰ درصد در بخش صنعت و ۳۰ درصد در بخش خانگی – تجاری) یکی از ویژگیهای خاص صنعت گاز طبیعی ایران ، توانمندیهای قابل ملاحظه فنی و عملیاتی متخصصان ایرانی جهت انجام بسیاری از پروژه های گازرسانی و بویژه طرحهای بیع متقابل می باشد این امر ضمن تاثیر گذاری بر اقتصاد این طرحها بر سرعت انجام فعالیتها نیز تاثیر قطعی داشته است.

آشنایی با گاز طبیعی
منشاء گاز طبیعی
بقایای گیاهان و جانورانی که اجساد آنها طی میلیونهاسال به قسمت های زیرین دریاچه ها و اقیانوسهای قدیمی رانده شده بتدریج تجزیه و به صورت عناصر آلی درآمده وبراثرفشارو گرمای درونی زمین به نفت وگاز تبدیل و در مخازن زیرزمینی و در عمق سه تا چهار هزار متری و با فشار حدود چند صد اتمسفر ذخیره گردیده است .
پالایش و آماده سازی گاز طبیعی برای مصرف
گاز طبیعی به هنگام استخراج دارای ناخالصی هایی مانند شن و ماسه ، آب شور و ;گازهای اسیدی می باشد که در پالایشگاههای گاز تصفیه شده و به صورت گاز قابل مصرف در می آید . گاز پالایش شده از طریق خطوط لوله انتقال گاز فشار قوی ;به شهرها و مراکز مصرف منتقل می شود .
مشخصات گاز طبیعی
گاز طبیعی گازی است بی رنگ ، بی بو و سبک تر از هوا . برای تشخیص نشت گاز ،در ایستگاههای دروازه ورودی شهرها به آن مواد بودار کننده اضافه می کنند تا ایمنی مصرف کنندگان گاز طبیعی تامین گردد . گاز طبیعی مورد استفاده در استان خراسان از مخازن گازی سرخس تامین می گردد و ۹۸ درصد آن را گازمتان تشکیل می دهد (CH4). ارزش حرارتی هر متر مکعب گاز طبیعی تقریبامعادل ارزش حرارتی یک لیتر نفت سفید می باشد .
عوامل موثر بر سوخت کامل گاز طبیعی و استفاده بهینه از آن
تامین هوای کافی برای سوخت کامل گاز . هر متر مکعب هنگام سوختن نیاز به حدود۱۰ متر مکعب هوا دارد و هرچه شعله آبی رنگ تر باشد نشاندهنده رسیدن هوای کافی برا ی سوخت می باشد.
- استفاده از فیلتر گاز در وسایل گاز سوز و تمیز کردن به موقع آن
- استفاده از کلاهک تعدیل جریان محصولات احتراق در وسایل گاز سوز
- انتخاب ظرفیت (قطر) مناسب برای دودکش ها
- عایقکاری صحیح مخزن آبگرمکن و منبع دوجداره تبدیل انرژی در موتورخانه ها و عایقکاری منبع انبساط در پشت بام‌ها
- بیشترین اتلاف انرژی حرارتی در ساختمانها از طریق پنجره ها می باشد لذا بکارگیری مصالح ساختمانی مناسب و استفاده از پنجرههای دو جداره درکاهش مصرف انرژی بسیارموثر می باشد.
انواع گاز طبیعی
گاز ساختگی (SUBSTITUTE NATURAL)
گاز ساختگی را می توان مانند گاز سنتز از گازسازی زغال سنگ و یا گازرسانی مواد نفتی بدست اورد ارزش گرمایی این گاز در مقایسه با گاز سنتز بسیار بالاتر است چون مانند گاز طبیعی بخش عمده آن را گاز متان تشکیل می دهد. گاز ساختگی را می توان با روش لورگی نیز بدست آورد ( همچنین نگاه کنید به لورگی – رهرگس فرایند) .
گاز سنتز (SYNTHESIS GAS)
گاز سنتز گازی است بی بو ، بی رنگ و سمی که در حضور هوا و دمای ۵۷۴ درجه سانتیگراد بدون شعله می سوزد. وزن مخصوص گاز سنتز بستگی به میزان درصد هیدروژن و کربن منواکسید دارد از گاز سنتز می توان به عنوان منبع هیدروژن برای تولید آمونیاک ،متانول و هیدروژن دهی در عملیات پالایش و حتی به عنوان سوخت استفاده کرد گاز سنتز از گاز طبیعی ، نفتا، مواد سنگین و زغال سنگ بدست می آید . معمولا برای تولید هر یک تن گاز سنتز که در آن نسبت مولی H2/CO=1 باشد ، به ۰/۵۵ تن متان نیاز است . در صورتی که این نسبت ۳ باشد ۰/۴۹ تن متان لازم خواهد بود. تهیه گاز سنتز از منابع هیدروکربورها امکان پذیر است که به شرح زیر خلاصه می شود:
۱- تهیه گاز سنتز از زغال سنگ در فرایند تهیه گاز سنتز از زغال سنگ و یا گازی کردن زغال سنگ بخار آب و اکسیژن در دمای ۸۷۰ درجه سانتیگراد و فشار ۲۷ اتمسفر با زغال سنگ ترکیب می شود محصول حاوی ۲۲٫۹ درصد هیدروژن ۴۶٫۲ درصد کربن منو اکسید ،۷٫۸ درصد کربن دی اکسید ، ۲۲٫۵ درصد آب و ۰٫۶ درصد کربن متان و نیتروژن است پس از جداسازی گاز کربن دی اکید ، محصول برای فروش از طریق خطوط لوله عرضه می شود. در نمودار زیر فرایند تولید گاز سنتز از زغال سنگ نشان داده شده است.
۲- تهیه گاز سنتز از مواد سنگین نفتی مواد سنگین نفتی با اکسیژن ( نه هوا) در دمای ۱۳۷۰ درجه سانتیگراد و فشار ۱۰۲ اتمسفر ترکیب شده و گاز سنتز تولید می کند.
۳- تهیه گاز سنتز از نفتا نفتا با بخار آب در مجاورت کاتالیست نیکل در دمای ۸۸۵ درجه سانتیگراد و فشار ۲۵ اتمسفر ترکیب وگاز سنتز حاصل می شود.
۴- تهیه گاز سنتز از گاز طبیعی این روش که در جهان متداول تر است در در دو مرحله کراکینگ و خالص سازی ، گاز طبیعی به گاز سنتز تبدیل می گردد.در این روش از کبالت ، مولیبدیم و اکسید روی به عنوان کاتالیست استفاده می شود.
محصول نهایی حاوی ۸۳٫۸ درصد هیدروژن ، ۱۴٫۸ درصد کربن منواکسید ۰٫۱ درصد کربن دی اکسید و مقداری متان نیتروژن و بخار آب است. فرایند تهیه گاز سنتز از زغال سنگ در شکل نشان داده شده است.
گاز شهری (TOWN GAS)
اصطلاحا به گازی گفته می شود که از طریق خط لوله از یک مجتمع تولید گاز به مصرف کنندگان تحویل می شود . گاز شهری یا از زغال سنگ و یا از نفتا تولید و در مناطقی مصرف می شود که یا گاز طبیعی در دسترس نباشد و یا زغال سنگ ارزان به وفور یافت شود ترکیب گاز شهری هیدروژن %۵۰، متان%۲۰ تا %۳۰، کربن منواکسید %۷ تا %۱۷، کربن دی اکسید%۳، نیتروژن %۸، هیدروکربورها %۸
علاوه بر این ناخالصی های دیگری مانند بخار آب ، امونیال ، گوگرد، اسید سیانیدریک نیز در گاز شهری وجود دارد. به گاز شهری گاز زغال سنگ و یا گاز سنتز نیز می گویند. در ایران گازی که از طریق خط لوله به مشترکین در شهرها عرضه می گردد گاز طبیعی است و ترکیب آن مشابه گاز شهری نیست.
گاز شیرین (SWEET GAS)
گازشیرین گازی است که هیدروژن سولفید و کربن دی اکسید آن گرفته شده باشد.
گاز طبیعی (NATURAL GAS)
گاز طبیعی عمدتا از هیدروکربوها همراه با گازهایی مانند کربن دی اکسید ، نیتروژن و در بعضی از مواقع هیدروژن سولفید تشکیل شده است بخش عمده هیدروکربورها را گاز متان تشکیل می دهد و هیدروکربورهای دیگر به ترتیب عبارتند از اتان ، پروپان ، بوتان، پنتان و هیدروکربورهای سنگین تر ناخالصی های غیرهیدروکربوری نیز مانند آب ، کربن دی اکسید ، هیدروژن سولفید و نیتروژن در گاز طبیعی وجود دارد. گاز چنانچه در نفت خام حل شده باشد گاز محلول (SOLUTION GAS ) نام دارد و اگر در تماس مستقیم با نفت از گاز اشباع شده باشد گاز همراه (ASSOCIATED GAS) نامیده می شود.
گاز غیر همراه ( NON-ASSOCIATED GAS)از ذخایری که فقط قادر به تولید گاز به صورت تجاری باشد استخراج می شود در بعضی موارد گاز غیر همراه حاوی بنزین طبیعی و یا چکیده نفتی ( CONDENSATE) استخراج می شود که حجم قابل توجهی از گاز را از هر بشکه هیدروکربور بسیار سبک آزاد می کند.
گاز طبیعی فشرده ( COMPRESSED NATURAL GAS)
گاز طبیعی عمدتا از متان تشکیل شده است و دراکثر نقاط جهان یافت می شود. (نگاه کنید به گاز طبیعی ) گاز طبیعی را می توان از طریق خط لوله و یا به صورت گاز طبیعی مایع شده (LNG) با نفتکش حمل نمود. از گاز طبیعی فشرده و یا به اختصار سی ان جی می توان در اتومبیل های احتراقی به عنوان سوخت استفاده کرد در حال حاضر حدود یک میلیون وسیله نقلیه در جهان با گاز فشرده حرکت می کنند. در ایتالیا در مقیاس وسیعی از سی ان جی استفاده می شود و در زلاندنو و آمریکای شمالی نیز استفاده از گاز طبیعی فشرده رواج دارد.
ترکیبات گاز طبیعی متفاوت است و بستگی به نوع میدان گازی دارد که از ان بدست امده است ناخالصی ها شامل هیدروکربورهای سنگین ، نیتروژن ، دی اکسید، اکسیژن و هیدروژن سولفید می باشد. در اتومبیل گاز طبیعی فشرده باید در مخزن سنگین و بزرگ و در فشاری برابر ۲۲۰ اتمسفر ذخیره گردد. البته از لحاظ میزان ذخیره و ارزش حرارتی سی ان جی که حدود ۸/۸ هزار ژول /لیتر است ( در مقایسه بنزین حدود ۳۲ هزار ژول می باشد مسافتی که اتومبیل می پیماید محدود خواهد بود. علاوه بر این به علت محدودیت تعداد ایستگاه ای سوخت گیری اتومبیل باید به نحوی طراحی شود که علاوه بر سی ان جی بتواند از بنزین هم استفاده نماید. مزایای سی ان جی به شرح زیر است:
۱- موتور در هوای سرد به راحتی روشن می شود.
۲-سی ان جی اکتان بسیار بالایی دارد.
۳- تمیز می سوزد و ته نشین کمتری در موتور ایجاد می کند.
۴- هزینه تعمیراتی موتور کمتر است.
۵- مواد آلاینده ناچیزی از اگزوز خارج می گردد.
معایت سی ان جی به شرح زیر است:
۱- چون به صورت گاز وارد موتور می شود هوای بیشتری در مقایسه با بنزین جایگزین می کند و در نتیجه کارایی حجمی پایین تری دارد.
۲- مسافت کوتاه تری در مقایسه با اتومبیل های بنزین طی می کند مگر انکه موتور بتواند علاوه بر گاز از بنزین هم استفاده نماید.
۳- قدرت موتور اتومبیل های گاز سوز رویهمرفته ۱۵ درصد کمتر از اتومبیل های بنزین سوز است.
۴- ساییدگی نشیمنگاه شیر که بستگی به میزان رانندگی دارد بیشتر است.
۵- خطر بیشتر آتش سوزی در هنگام تصادف در مقایسه با اتومبیل های بنزینی ( البته تاکنون در سوابق ایمنی خطر بیشتر ثابت نشده است)
در ایران طرح گاز سوز کردن خودروها یا استفاده از گاز طبیعی فشرده یکی از برنامه های اساسی شرکت ملی گاز ایران است در شهرهای شیراز ، مشهد و تهران چندین جایگاه تحویل سوخت با تاسیسات و دستگاه های جانبی و کارگاه تبدیل سیستم خودروها از بنزین سوز به گاز سوز احداث شده و مورد بهرهه برداری قرار گرفته است و عملیات اجرایی برای ساخت تعداد دیگری ایستگاه در دست اجرا قرار دارد.
مایعات گاز طبیعی (NATURAL GAS LIQUIDS)
مایعات گاز طبیعی معمولا همراه با تولید گاز طبیعی حاصل می شود. مایعات گازی (Gas liquids) نیز مترادف مایعات گاز طبیعی می باشد. مایعات گاز طبیعی را نباید با گاز طبیعی مایع و یا ال ان جی اشتباه کرد مواد متشکله در مایعات گاز طبیعی عبارت است از اتان ، گاز مایع ( پروپان و بوتان ) و بنزین طبیعی (natural gasoline) و یا کاندنسیت ( condensate) که درصد هر کدام بستگی به نوع گاز طبیعی و امکانات بهره برداری دارد.
در سال ۱۹۹۶ کل تولید مایعات گاز طبیعی در جهان بالغ بر روزانه ۵٫۷ میلیون بشکه بوده که از این مقدار تولید اوپک در حدود ۲٫۶ میلیون بشکه در روز گزارش شده است.
گاز طبیعی مایع ( Liquefied natural gas LNG)
گاز طبیعی عمدتا از متان تشکیل شده است و چنانچه تا منهای ۱۶۱ درجه سانتیگراد در فشار اتمسفر سرد شود به مایع تبدیل می شود و حجم ان به یک ششصدم حجم گاز اولیه کاهش می یابد در نتیجه حمل آن در کشتی های ویژه به مراکز مصرف امکان پذیر می شود برای مایع کردن گاز متان می توان آن را تا ۲/۵ درجه سانتیگراد زیر صفر خنک نمود و تحت زیر صفر خنک نمود و تحت فشار ۴۵ اتمسفر به مایع تبدیل کرد این روش از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه است ولی از طرف دیگر حمل ان تحت فشار زیاد احتیاج به مخازن بسیار سنگین با جدار ضخیم دارد که امکان پذیر نیست و از نظر ایمنی توصیه نمی شود در نتیجه در فرایند تولید گاز طبیعی مایع ، فشار آن رابه اندکی بیش از یک اتمسفر کاهش می دهند تا حمل آن آسان باشد.
اولین محموله گاز طبیعی مایع یا به اختصار ال ان جی به صورت تجاری در سال ۱۹۶۴ از الجزایر به بریتانیا حمل شد و از ان هنگام تجارت گاکردن امکانات بندری و ذخیره سازی در بنادر بارگیری و تخلیه و همچنین ساخت کشتی های ویژه حمل ال ان جی احتیاج به سرمایه گذاری هنگفتی دارد در حالی که قیمت فروش گاز طبیعی مایع در حال حاضر در سطح نازلی است لذا فروشنده و خریدار باید قبلاً نسبت به انعقاد یک قرارداد طولانی ۱۵ الی ۲۰ ساله نحوه قیمت گذاری و سایر شرایط توافق لازم را به عمل آورند.
در تولید گاز مایع چهار مرحله عمده وجود دارد:
۱- جداسازی ناخالصی ها که عمدتا از کربن دی اکسید و در برخی از موارد ترکیبات گوگردی تشکیل شده است.
۲- جداسازی آب که اگر در سیستم وجود داشته باشد به کریستالهای یخ تبدیل شده و موجب انسداد لوله ها می گردد.
۳- تمام هیدروکربورهای سنگین جدا شده و تنها متان و اتان باقی می ماند.
۴- گاز باقی مانده تا ۱۶۰ درجه سانتگراد سرد شده و به حالت مابع در فشار اتمسفر تبدیل می شود.
گاز طبیعی مایع در مخازن ویژه عایق کاری شده نگهداری و سپس برای حمل به کشور مقصد تحویل کشتی های ویژه سرمازا( CRYOGENIC TANKERS) می گردد. در حین حمل معمولا بخشی از گاز تبخیر شده به مصرف سوخت موتور کشتی می رسد. در بندر مقصد گاز طبیعی مایع تخلیه می گردد تا هنگام نیاز به مصرف برسد قبل از مصرف گاز طبیعی مایع مجدداً به گاز تبدیل می شود. در فرایند تبدیل مجدد به گاز سرمای زیادی آزاد می شود که می توان از این سرما مثلا برای انجماد موادغذایی و یا مصارف دیگر تجاری استفاده کرد .
گاز غیر همراه (NON-ASSOCIATED GAS)
گاز غیر همراه از میادینی که تنها تولید گاز از انها به صورت اقتصادی امکان دارد استخراج می شود به گاز استخراج شده از میادین نفت میعانی که درصد گاز حاصله از هر بشکه هیدروکربورهای مایع سبکه خیلی زیاد است نیز گاز غیر همراه می گویند.
کلاهک (CAG CAP)
حجمی از لایه مخزن در اعماق زمین را کلاهک گاز و یا گنبد گاز (GAS DOME) نامیده اند که در آن گاز در بالای نفت جمع شود. معمولا مرتفع ترین ، یا یکی از مرتفع ترین مناطق لایه مخزن محسوب می گردد.
گاز کلاهک گاز (GAS CAP GAS)
گاز کلاهک به گازی گفته می شود که در کلاهک گاز محبوس شده باشد.
گاز مایع (LPG)
مایع و یا به اختصار ال پی جی از پروپان و بوتان تشکیل شده است گازی که در سیلندر نگهداری می شود و در منازل مورد استفاده قرار می گیرد همان گاز مایع و یا مخلوط پروپان و بوتان است. گاز مایع را می توان از سه منبع بدست آورد:
۱- گاز طبیعی غیر همراه
گاز ترو ترش از میدان گاز طبیعی را پس از خشک کردن و گوگردزدایی می توان تفکیک کرد و پروپان و بوتان را بدست آورد.
۲- گاز طبیعی همراه
پس از تفکیک و پالایش گاز طبیعی همراه با نفت خام نیز می توان پروپان و بوتان آن را جدا نمود.
۳- نفت خام
بخشی از پروپان و بوتان در نفت خام باقی می ماند که می توان آن را با پالایش نفت خام بدست آورد همچنین در فرایند شکستن ملکولی و یا فرایند افزایش اکتان بنزین نیز ، پروپان و بوتان به صورت محصول جانبی حاصل می شود.
در آمیزه گاز مایع درصد پروپان و بوتان بسیار مهم است در تابستانها که هوا گرم است درصد بوتان را اضافه می کنند ولی در زمستان با افزایش میزان پروپان در حقیقت به تبخیر بهتر آن کمک می نمایند معمولا درصد پروپان در گاز مایع بین ۱۰ الی ۵۰ درصد متغیر است .
در جهان روزانه بیش از ۵ میلیون بشکه گاز مایع مصرف می شود مصارف گاز مایع در کشورهای مختلف متفاوت است متوسط درصد مصرف آن طی دهه ۱۹۹۰ در جهان در بخش های مختلف به شرح زیر است:
تجاری و خانگی %۶۰، صنایع شیمیایی %۱۵، صنعتی %۱۵، خدماتی %۵، تولید بنزین%۵
هر تن متر یک پروپان معادل ۱۲٫۸ بشکه و بوتان برابر ۱۱٫۱ بشکه است.
گاز مایع را با کامیون های مخصوص خط لوله و یا کشتی های ویژه ای که برای همین منظور ساخته شده است حمل می نمایند.

گاز مشعل (FLARE GAS)
هیدروکربورهای سبک ممکن است به صورت گاز از شیرهای ایمنی در دستگاه های بهره برداری ، پالایشگاه ها و یا مجتمع های پتروشیمی ، گذشته و از طریق مشعل سوزانده شود چنانچه یکی از واحدهای پالایشگاه به علت بروز اشکالاتی در سیستم برق یا آب سرد کننده از کار بیفتد لازم است که مقادیر خوراک مجتمع و یا محصولات پالایشگاه از طریق دودکش به مشعل هدایت و سوزانده شود تا از خطرات احتمالی جلوگیری شود.
در مجتمع های بزرگتر و مجهزتر معمولا دستگاه های بازیاب نصب شده که می توان در مواقع اضطراری بخشی از مایعات و یا گازها را به انجا هدایت کرد و از وسوختن آنها جلوگیری نمود.
گاز همراه (ASSOCIATED GAS)
گاز همراه یا به صورت محلول در نفت خام است که در مراحل بهره برداری از نفت خام جدا می شود و یا به صورت جداگانه از نفت خام اشباع شده حاصل می شود.

تاریخچه مصرف گاز طبیعی در جهان
متصاعد شدن گاز از زمین هم در مکتوبات قدیم و هم در نوشته های عصر جدید تحریر شده است شعله ور شدن گازها توسط رعد و برق و یا عوامل طبیعی دیگر همیشه قابل مشاهده بوده است وجود پدیده های مشتعل طبیعی نظیر آتش جاویدان باکو در دریای خزر و چشمه سندان در نزدیک کارستون در ایالت ویرجینیای غربی و … همه نمایشی از وجود گاز طبیعی در گذشته است که عموماً هم وقوع انها توام با ترس و خرافات طرح می گردیده اند و بر همین مبنا تا اواخر قرن هفده اعتقاد بر این بوده است که گاز متصاعد شده از حبابهای سطح آب باعث می شود تا اب مانند نفت بسوزد و ان را آب جادویی می دانستند
اعتقاد بر این است که اول بار چینی ها در ۳۰۰۰ سال قبل استفاده عملی از گاز را برای تبخیر آب نمک ه عمل آورده اند این گاز بنابر شواهد تاریخی از عمق ۳۰۰ تا ۶۰۰ متر خارج می گشته و مورد استفاده بوده است اما استفاده صنعتی از گاز به اوایل قرن هجدهم می رسد.
در این سال اول بار شخصی انگلیسی به نام ( مرداک) از گاز حاصل از زغال سنگ به صورت مجزا در محل مسکونی خود استفاده نموده است که این تجربه باعث شد از گاز برای روشنایی در فضای باز استفاده نمایند که این امر در سالهای ۴-۱۸۰۲ در انگلیس انجام شد. همچنین در سال ۱۸۵۵ با اختراع مشعل بنسن که توسط یک شیمیدان آلمانی به همین نام ابداع شده بود اختلالات و نوسانات شعله های گاز کنترل و مهار شد که این اختراع توسط دانشمند آلمانی دیگر ( فن ولزباخ ) تکمیل شد.
علیرغم کشف مخازن گاز در اواخر قرن ۱۹ در امریکا بدلیل مشکلات حمل استفاده از گاز تا ۱۹۳۰ رونق نداشت البته سابقه حمل گاز با لوله به سال ۱۸۷۰ برمی گردد.
یعنی به عبارتی گازرسانی به محوطه کارخانه سوهر که با استفاده از گاز تمامی محوطه ان روشن شد همچنین در این هنگام در خانه شخصی و محوطه کارخانه رئیس یکی از کارخانه های پارچه بافی منچستر از گاز برای روشنایی استفاده شده است.
در این سال سعی گردید با استفاده از لوله هایی که از تنه درخت کاج ساخته شده بود گاز را عبور دهند اولین لوله چدنی در سال ۱۸۷۲ در امریکا برای انتقال گاز مورد استفاده قرار گرفته است.
اما با پیشرفت در امر لوله سازی در سال ۱۹۲۴ اولین خط لوله چدنی به طول ۳۵۰ کیلومتر در آمریکا بین دو شهر مورد استفاده قرار گرفت اولین سال استفاده از گاز طبیعی در امریکا به سال ۱۸۲۱ باز می گردد و اولین چاه گاز با عمق ۹ متر در شهر فردونا به بهره برداری رسیده است همچنین اولین شرکت در این خصوص در همان کشور در سال ۱۸۶۵ تاسیس و در سال ۱۸۸۵ نود واحد صنعتی در ناحیه پنسیلیوانیا از گاز طبیعی استفاده کرده اند.

تاریخچه صنعت گاز در ایران
بر اساس برخی نوشته های تاریخی ایرانیان در امر استفاده از گاز و دیگر مشتقات نفتی بر سایر اقوام معاصر خود پیشی گرفته اند وجود بقایای اتشکده ها و معابدی نظیر ( آتش جاودانی ) نزدیک کرکوک که به مشعل بخت النصر معروف بوده در نزدیکی یک مخزن گاز طبیعی واقع بوده است همچنین بقایای معابد زرتشتیان در نزدیکی مسجد سلیمان ، آتشکده آذر گشسب در آذربایجان و …گواهی بر این امر می باشند و روشن نگه داشتن آتشکده ها در فلات مرکزی و جنوبی ایران و سایر مناطق که محروم از جنگلهای انبوه بوده اند در دوران باستان نیز گواهی بر استفاده از منابع طبیعی دیگر از جمله نفت و گاز بوده است.
آنچه که روشن است مناطق غرب و جنوب غرب ایران از منابع عمده نفت و گاز می باشند و در گذشته به دلیل عمق بسیار کم برخی از این سفره های زیرزمینی با فرسایش خاک و یا حرکت گسلها و … باعث تراوش مواد نفتی به بیرون شده و ایرانیان متفکر به استناد اسناد تاریخی بسیاری پیشتر از فلسطینی ها ، سومری ها و چینی ها از نفت و گاز به گونه های ابتدایی و تصادفی و بدون برنامه ریزی استفاده می کرده اند که البته بیشتر این مصارف برای پایدار نگه داشتن آتشکده ها بوده است.
اما در دوران معاصر و پس از کشف اولین چاههای نفت در ایران رشد بسیار زیادی در صنعت نفت و گاز ایران مشاهده می شود که امارهای موجود گویای این امر می باشند.
نخستین اسناد تاریخ در مورد استفاده از گاز در ایران به زمان قاجاریه و سلطنت ناصرالدین شاه مربوط می شود موقعی که وی در سال ۱۸۷۳ میلادی به لندن سفر کرده بود چراغهای گازی که روشنی بخش معابر بودند تعجب وی را برانگیخت و او علاقه مند به بازدید از کارخانه چراغ گاز شد وی پس از بازگشت به ایران دستور احداث و استفاده از کارخانه چراغ گاز را صادر کرد در این رابطه گوشه هایی از کتاب منتظم ناصری گویای بیشتر اصل مطالب است.
اما استفاده محدود از گاز تا سال ۱۹۰۸ میلادی ادامه داشته است که گازهای همراه نفت در ان سالها سوزانده می شده است اما پس از رشد تدریجی صنایع نفت استفاده از گاز طبیعی برای تامین سوخت و محرکه های کمپورسورها و مولدهای برق و مصارف داخلی منازل سازمانی در مناطق نفت خیز مورد توجه واقع شد و در کنار فعالیتهای اصلی مربوط به نفت کوششهای محدودی برای فراورش و استفاده از گاز نیز انجام گرفت.
اولین تجربه مستقل استفاده از گاز خارج از حوزه مناطق نفت خیز به تغذیه کارخانه جدید التاسیس مجتمع کود شیمیایی شیراز بر می گردد که توسط وزارت صنایع معادن وقت در سال ۱۳۴۴ احداث و بهره برداری شد و به همین منظور خط لوله ای به قطر ۱۰ اینچ و طول تقریبی ۲۱۵ کیلومتر از گچساران به شیراز احداث شد که با نصب یک واحد کوچک نم زدایی به بهره برداری رسید و سالها مورد استفاده بوده است.

تاریخچه شرکت ملی گاز ایران
از آنجایی که قرار است در طول مقاله و در متن اصلی به حوادث گاز طبیعی پرداخته شود و در حال حاضر در جمهوری اسلامی ایران متولی اصلی تولید و فرآورش و توزیع این ماده حیاتی به عهده مسئولیت شرکت ملی گاز ایران می باشد و همچنین با توجه به فعالیتهای گسترده روابط عمومی شرکت ملی گاز ایران در خصوص پرداختن به امر تبلغ و اموزش فرهنگ بهینه مصرف به شکل وسیع در طول سالهای گذشته به ناچار باید در گوشه هایی از مطالب به تاریخچه فعالیت این شرکت نیز پرداخته شود.
شرکت ملی گاز ایران بعنوان یکی از چهار شرکت اصلی وابسته به وزارت نفت با سرمایه اولیه ۲۵ میلیارد ریال در سال ۱۳۴۴ هجری شمسی مطابق ۱۹۶۵ میلادی تاسیس گردید این شرکت از اغاز کار متناسب با رشد و توسعه اقتصادی – اجتماعی کشور و بهره گیری از گاز طبیعی به عنوان یکی از منابع مهم در تامین سوخت و تولید انرژی و تحصیل بخشی از ارز مورد نیاز تدریجاً به قابلیتها ، توانمندیها و امکانات تولید خود ( گاز طبیعی ) افزوده است.
در سال ۱۳۴۴ بر اساس توافق کلی در زمینه توسعه همکاریهای متقابل ایران و اتحاد جماهیر شوروی با امضای پروتکلی با زمینه صدور گاز ایران بانی تاسیس شرکت ملی گاز ایران در همان سال شد که متعاقب ان قرارداد احداث خط لوله سراسری اول و پالایشگاه بیدبلند نیز اغاز گردید و در همین راستا بهره برداری از کارخانه لوله سازی اهواز در سال ۱۳۴۶ اغاز شد شروع قرار داد صدور گاز به شوروی از سال ۱۳۴۹اغاز می گردد اما در سالهای قبل از انقلاب اسلامی استفاده از گاز طبیعی در بخش خانگی و تجاری و حتی صنایع بسیار محدود بوده و مجموع مشترکین این شرکت به بیش از ۵۰ هزار مورد نمی رسیده است.
اما هم اینک شرکت ملی گاز ایران به عنوان یکی از شرکتهای معتبر در عرصه فعالیتهای مربوط به صنعت گاز در جهان علاوه بر فعالیتهای داخلی و تامین سوخت صنایع ، نیروگاهها و بخشهای تجاری، خانگی در ابعاد بین الملل نیز دارای تحرکات وسیعی شده است و برنامه ریزیهای گسترده و مدونی برای تامین بخش عمده ای از ارز مورد نیاز کشور از طریق صادرات و نیز سرمایه گذاری جهت رشد این صنعت داشته و با به کارگیری نیروهای متخصص در بخشهای مختلف ،‌امکانات و تاسیسات پیشرفته در زمینه گاز فعالیت می نماید و پالایش روزانه نزدیک به ۱۹۰ میلیون متر مکعب گاز در روز احداث و کنترل ۷۳۰ و ۱۲ کیلومتر خطوط انتقال بین شهری فشار قوی ، ۵۱ هزار کیلومتر شبکه گذاری و نصب حدود ۳ میلیون انشعاب در حدود ۳۴۶ شهر گازرسانی به ۲۴۰۰ واحد صنعتی ، ۱۸ شهرک صنعتی و بهره مند کردن ۳۱ واحد نیروگاهی از گاز طبیعی به عنوان سوخت و نزدیک به ۶ میلیون خانوار بهره مند از گاز طبیعی در کشور از جمله دلایل اهمیت توجه به فعالیت های شرکت ملی گاز ایران می باشندو در همین راستا دقت در برنامه های پیش بینی شده در برنامه سوم توسعه در خصوص این شرکت موید اهمیت نقش ان در تامین سبد انرژی کشور می باشد.

دلایل ارجح بودن گاز طبیعی به سایر سوختها
این امر می تواند در دو جنبه مورد بررسی قرار گیرد در یک بخش با چشم انداز نقش گاز در برنامه های اتی توسعه انرژی کشور و در بخشی دیگر که بیشتر در این مقال مورد نظر است و ارتباط موضوعی با حوادث ناشی از گاز طبیعی نیز دارد استفاده از گاز طبیعی در داخل کشور و خصوصا در بخشهای خانگی و تجاری می باشد ابتدا باید یاداور شد که در سطح جهانی از اغاز دهه ۱۹۷۰ نقش گاز طبیعی در سبد اقتصاد انرژی جهانی به دلایل گوناگونی سهم عمده ای را به خود اختصاص داده و مورد توجه خاص دانشمندان اقتصاد انرژی قرار گرفته است که برخی از دلایل ان بصورت مشترک و قابل تعمیم برای کل کشور ها می باشد اما باید توجه داشت رشد تقاضا برای انرژی در هر کشور تابعی از سطح زندگی عمومی مردم و امکانات موجودبرای بهره مندی و استفاده از منابع انها دارد اما در مجموع رشد جمعیت ، الودگی محیط زیست ، پیشرفت تکنولوژی در زمینه های تولید ، پیشرفت علوم مرتبط با انرژی و پیشرفت در زمینه عرصه های مصرفی که بیشتر مورد بحث قرار خواهد گرفت از جمله دلایل مشترک برای توجه به گاز طبیعی به عنوان سوخت برتر در سبد انرژی جهانی شده است و در کشور ما علاوه بر موارد یاد شده باید به وجود منابع عظیم گاز ، افزایش روز افزون نیاز کشور به انرژی برای ، رشد دادن سایر بخشها ، ارزانی قیمت گاز راحتی در حمل و نقل و جابجایی ان تنوع بخشهای مصرفی ، پراکندگی خاص ، جغرافیایی ان در سطح کشور توجه به درامدهای ارزی و جنبه های اقتصادی صادرات و توجه به رفاه اجتماعی مردم از جمله دلایل عمده در جهت تلاش برای گسترش استفاده از ماده حیاتی گاز طبیعی به جای سایر فراورده های نفتی ندانست.

کلمات جستجو شده:

  • پالایشگاه سرخس
  • پالایشگاه خانگیران
  • شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد
  • خانگیران
  • پالایشگاه خانگیران سرخس
  • پالایشگاه گاز خانگیران
  • پالایشگاه خانگیران
  • سایت پالایشگاه خانگیران
  • پالایشگاه گاز سرخس
  • استخدام پالایشگاه سرخس

13 نظر برای شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد خانگیران (سرخس)

  1. maryam
    فروردین ۲۷, ۱۳۹۳

    سلام.من درصد ترکیب گاز ترش ورودی به یک واحد عملیاتی رو میخواستم.

    رتبه دهید: Thumb up 0 Thumb down 0

  2. ihdi
    اسفند ۷, ۱۳۹۲

    باسلام امیدوارم ترتیبی اتخاذ فرمایید عزیزانی که زمانی پیش شما بوده اند ودر حال حاضربازنشست شده اند بعد از۱۰سال بتوانند باخانواده به پالایشگاه بیایند وازخاطرات ۲۰سال بیشتر یا کمتر وجوانی شان درخدمت صنعت ومردم شریف ایران بوده اند خاطرات را زنده نمایند شما هم روزی به ماپیوند خواهید خورد درحال حاضر که این نامه را می نویسم شاید چند روزی دیگر درمیان شما نباشم چون۳۰نفرازعزیزان همکاری که باهم بودیم درحال حاضرازمیان ماپرگشودند ودرآرامستانها آرمیدهاند.
    لاعقل تمهیداتی باشدبرای دیگران تاازاین فرصت استفاده کنند.وباعزیزانشان درجوار شما باشند.باتقدیم احترام یک همکار

    رتبه دهید: Thumb up 1 Thumb down 0

  3. lotfi
    بهمن ۲۷, ۱۳۹۲

    این شرکت با سی سال سابقه در تامین و ساخت جرثقیل های سقفی دارای صد ها هزار قطعه (بالابر-الکتروموتور-گیربکس و …) با مارک دماگDEMAG شما را به دیدن سایت و انبار دپوی کالا دعوت مینماید.
    http://www.nirooza.com

    رتبه دهید: Thumb up 1 Thumb down 0

  4. رادفر
    بهمن ۱۰, ۱۳۹۲

    فوق لیسانس شیمی معدنی هستم و خانوم ایا پالایشگاه استخدام میکنه با این شرایط و باید از کحا اقدام کرو

    Well-loved. Like or Dislike: Thumb up 4 Thumb down 0

  5. رضا رجب پور
    آذر ۱۳, ۱۳۹۲

    سلام
    میخواستم بدونم کدوم گرایش رشته شیمی بیشتر مرتبطه؟
    آزمون استخدامی غیر بومی چه موقع برگزار میشه؟

    رتبه دهید: Thumb up 1 Thumb down 1

  6. مهدی پورقهرمان
    مهر ۱۲, ۱۳۹۲

    سلام من دانشجوی کارشناسی ارشد رشته فر اوری وانتقال گاز هستم میشه اخبار مربوط به پالایشگاه رو برام ارسال کنید من سبزواری هستم میخام برا امریه اگه بشه بیام اونجا باید چیکار کنم؟ ممنونم

    رتبه دهید: Thumb up 3 Thumb down 2

  7. میلاد
    مرداد ۲۳, ۱۳۹۲

    سلام
    من به صورت امریه برای طرح نظام در این شرکت پذیرفته شده ام. میخواستم بدانم که از نظر شرایط کاری و همچنین سختی کاری و دوری مسافت (از اصفهان هستم)ارزش آمدن به این شرکت را برای انجام خدمت دارد؟

    رتبه دهید: Thumb up 0 Thumb down 2

  8. قاسم
    تیر ۲۹, ۱۳۹۲

    با سلام من مهندس برق گرایش الکترونیک هستم لطفا اخبار مربوط به استخدامی در حوزه ی نفت وگاز وپا لایشگاه را برایم بفرستید

    رتبه دهید: Thumb up 3 Thumb down 2

  9. هادی
    اردیبهشت ۲۸, ۱۳۹۲

    با سلام من مهندس برق گرایش کنترل هستم لطفا اخبار مربوط به استخدامی در حوزه ی نفت وگاز وپا لایشگاه را برایم بفرستید

    رتبه دهید: Thumb up 0 Thumb down 2

  10. Hidden due to low comment rating. Click here to see.

    رتبه پایین. رتبه دهید: Thumb up 3 Thumb down 8

  11. الهه
    بهمن ۱۵, ۱۳۹۱

    لطفا تاریخ ثبت نام آزمون استخدام نیروهای غیر بومی پالایشگاه سرخس رو برام بفرستین .
    ممنونم

    رتبه دهید: Thumb up 2 Thumb down 4

  12. Hidden due to low comment rating. Click here to see.

    رتبه پایین. رتبه دهید: Thumb up 1 Thumb down 4

  13. مجتبی
    تیر ۱۱, ۱۳۹۱

    با سلام
    ازمون استخدامی چه موقع برگزار می شود؟
    ادرس ایمیل پالایشگاه رو هر چی نگاه کردم ندیدم لطف کنید واسم ارسال کنید.
    با تشکر

    Well-loved. Like or Dislike: Thumb up 10 Thumb down 1

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>